Presidentskandidaat Kamala Harris moet vechten voor de aandacht van de kiezer. De peilingen zijn gestagneerd, en een tweede debat is uitgesloten door tegenstander Donald Trump. Daarom zoekt zij alternatieven, zoals een interview op het rechtse Fox News.
De confrontatie begint met de eerste seconden. ‘Mag ik alsjeblieft uitpraten?’, verzucht Kamala Harris, terwijl interviewer Bret Baier haar in de rede blijft vallen. Hij knikt. Maar het gebeurt nog eens, opnieuw, weer. Nu schiet Harris in de lach. Frustratie. ‘Ik zit middenin een antwoord op uw vraag’, zegt ze. ‘Ik wil dat graag afmaken.’
Dan pas valt Baier stil. ‘Yes, m’am’, mompelt hij.
Het is alweer even geleden. Sinds Hillary Clinton in 2016 heeft het rechtse Fox News geen Democratische president of kandidaat in de studio gehad. Joe Biden kwam er nooit. In 2020 werd het de zender zelfs verhinderd om een debat te organiseren tijdens de Democratische voorverkiezingen. Progressief Amerika heeft nul fiducie in de intenties van de roemruchte, Donald Trump-gezinde nieuwszender, die na de vorige verkiezingen diens leugens over fraude zonder wroeging hielp verspreiden. Maar toch.
Over de auteur Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
Woensdag, krap drie weken voor Amerikanen opnieuw stemmen, beëindigt Kamala Harris de linkse blokkade. ‘Het is goed om hier bij jou te zijn, Bret’, glimlacht ze tegen een van Fox News’ bekendste gezichten. Ze moet wel.
Na een droomvlucht van Kamala Harris door de peilingen – gekatapulteerd door het plotselinge vertrek van de impopulaire Joe Biden als kandidaat, een succesvolle Democratische Conventie en één klinkende debatzege op Trump – lijkt haar stijging vlak voor de finale gestageerd. Donald Trump en zij zijn naar elkaar toegegroeid. Nu gaan ze vrijwel gelijk op.
Volgens het gemiddelde van FiveThirtyEight, een platform dat peilingen aggregeert, loopt Harris (48,6 procent van de stemmen) nog altijd iets voor op Trump (46 procent). Maar wie te lang staart naar dat cijfer, verliest de realiteit van het Amerikaanse kiesstelsel uit het oog. De kandidaat met de meeste stemmen is hier niet altijd de winnaar, en zeker Democraten niet.
Harris zoekt manieren om deze impasse te doorbreken. Dat maakt Trump haar niet gemakkelijk.
De herfst van zo’n verkiezingsjaar wordt normaliter met tv-debatten doorspekt. Tientallen miljoenen kiezers kunnen hun twee opties maar liefst driemaal horen bekvechten. Daar steekt Trump nu een stokje voor. ‘Er komt geen rematch!’ besloot de oud-president vorige week.
Dat is strategie. Trump schuurt, vermoedelijk, dicht aan tegen zijn electorale plafond. Er is haast geen kiezer zónder ingebakken mening over de oud-president. Voor Harris ligt dat anders. Als vicepresident was zij tamelijk onzichtbaar en deze cyclus, omdat Biden pas zo laat opstapte, waren er geen voorverkiezingsdebatten.
Die relatieve onbekendheid is een valkuil, maar biedt Harris ook kansen op groei: mits zij kiezers weet te bereiken. Dat doe je op schermen. Geen politiek evenement trekt meer kijkers dan debatten. Nu Trump haar die kans heeft ontnomen, moet zij hard naar alternatieven op zoek.
‘Jij bent een serieuze journalist’, vlijt Harris een grijnzende Bret Baier. In de bakstenen ruimte in swingstate Pennsylvania probeert de interviewer haar 26 minuten lang in het nauw te drijven. Over haar grensbeleid, uitspraken uit het verleden, haar vermeende enthousiasme voor ‘geslachtsveranderingen onder gevangenen’ en, vooral, haar aandeel in de Biden-regering.
‘Mijn presidentschap zal géén voorzetting zijn van Joe Bidens presidentschap’, zegt Harris woensdag stellig op Amerika’s best bekeken nieuwskanaal. ‘Ik vertegenwoordig een nieuwe generatie leiderschap.’
Harris richt zich direct tot conservatieve kijkers. Als zij de over Trump ontevreden minderheid weet aan te spreken, al zijn dat enkele tienduizenden, dan kan dat in zo’n krappe race een hoop opleveren. Eerder op de dag voerde Harris al campagne met meer dan honderd ‘afvallige’ Republikeinen in Arizona.
De sfeer blijft het hele interview gespannen. ‘Ik wil graag een gesprek hebben dat is gegrond in de volledige feiten’, zegt Harris als Baier opnieuw door haar heen praat. Hij biedt excuses aan.
Waar Kamala Harris aanvankelijk huiverig leek voor kritische interviews – een onnodig risico zolang je stijgt – grijpt zij nu elke kans die ze krijgt. Vorige week was Harris te gast bij het prestigieuze journalistieke programma 60 Minutes. Maandag liet zij zich in swingstate Michigan interviewen door de invloedrijke, maar ook kritische radio-dj Charlamagne tha God. Ze deed mee aan de veelbeluisterde podcasts Call Her Daddy en de Howard Stern Show.
Enkele minieme uitglijders (‘Ik kan niets bedenken’, zei Harris dinsdag op The View, gevraagd naar wat ze anders zou doen dan Joe Biden) wegen niet op tegen de publiciteit. Toch blijft ook die relatief bescheiden. Het programma van Bret Baier op Fox News trekt enkele miljoenen kijkers. Harris’ enige debat werd door 70 miljoen Amerikanen gezien.
Donald Trump doet intussen het tegengestelde. Zijn campagne lijkt te geloven in de kracht van beperkte blootstelling. Weifelende kiezers, menen zij, confronteer je beter minder met Trump en zijn naar alle maatstaven steeds radicalere optredens. Uit het oog, in het hart.
Naast een tweede debat zegde de oud-president ook zijn eigen interview met 60 Minutes af, als eerste kandidaat in ruim een halve eeuw. Dinsdag deed hij hetzelfde met een interview op nieuwszender CNBC.
Liever laat Trump zich omringen door zijn achterban op veilig terrein. Voordat Harris zich woensdag op Fox News danig moest verweren, zond de zender een vrolijk gesprek uit tussen Trump en een groep vrouwelijke supporters. Onder die doelgroep hoopt hij nog punten te winnen.
In het comfort van settings als Fox News doet Trump nog maar weinig moeite zijn autoritaire ideeën te verhullen. ‘We hebben hier hele slechte mensen, zieke mensen, radicaal-linkse gekken’, zei Trump zondag in een interview met de uiterst-rechtse Maria Bartiromo. Gevraagd naar mogelijke onlusten op verkiezingsdag, suggereerde ‘het leger’ in te zetten tegen ‘vijanden van binnenuit’.
Dat leverde Kamala Harris tegenover Bret Baier wel veruit haar sterkste moment op. ‘Dit is een democratie!’ riep de kandidaat met emotie in haar stem. ‘En de president van de Verenigde Staten moet in staat zijn kritiek te verdragen zonder dat hij mensen daarvoor opsluit.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant