Israëls successen in de oorlog met Hezbollah gaan ten koste van de aandacht voor Gaza. De bevolking daar staat mogelijk een nieuwe, ongekend harde tactiek van het Israëlische leger te wachten: het Eiland-plan.
Als de huidige Libanonoorlog Israël íéts heeft opgeleverd, dan wel dit: hernieuwd zelfvertrouwen. En met ‘Israël’ wordt dan niet alleen bedoeld de regering, maar ook de Israëlische samenleving als geheel. De Israëliërs geloven weer in hun eigen kunnen en in de capaciteit van de natie om haar vijanden te weerstaan.
De opgeblazen piepers, de moordaanslagen op Hassan Nasrallah en andere Hezbollah-leiders, het vernietigen van infrastructuur en raketten van de door Iran gesteunde militie – de Israëliërs vinden het schitterend, ook de minderheid die gemengde gevoelens heeft bij de aanvallen op Gaza.
Dit alles vond plaats zonder dat Hezbollah in staat (of bereid?) was tot de zozeer gevreesde tegenaanval die bevolkingscentra tot diep in Israël zou kunnen treffen. ‘Er heerste angst voor de langeafstandsraketten van Hezbollah’, zegt Yossi Shaim, hoofd politieke wetenschappen aan de Universiteit van Tel Aviv. Dat Hezbollah zo hard werd geraakt, is ‘een enorme boost voor het Israëlische moreel’, volgens Shaim. ‘Het leger heeft de afschrikking hersteld. Zo zien de meeste Israëliërs het.’
Aan die consensus draagt bij dat er een groot verschil bestaat tussen Hamas en Hezbollah. Hamas wordt ‘een idee’ genoemd: de leiding en het kader kunnen worden uitgeschakeld, maar zolang Israël Palestijns gebied bezet houdt en de Palestijnen het recht op zelfbeschikking ontzegt, zal er altijd verzet blijven. Nog steeds hebben sommige linkse Israëliërs daar begrip voor.
Voor Hezbollah geldt dat allemaal niet. Er is geen fundamenteel conflict tussen Hezbollah en Israël. Wanneer Hezbollah ermee stopt Israël met raketten te bestoken, zal de beweging geen centje last meer hebben van de Joodse staat. Voor héél Israël is Hezbollah daarom alleen maar de vijand, nota bene een die door het kwaadaardige regime in Iran wordt aangestuurd.
De afgelopen week bracht het Israëlische leger informatie naar buiten, soms ondersteund door beelden, die moest aantonen dat Hezbollah sterker was dan tot nu was aangenomen, en vooral dat de beweging een invasie voorbereidde in Galilea, een streek in het noorden van Israël. ‘We beseffen nu pas hoe groot de dreiging van Hezbollah was’, zo luidt de gangbare mening in Israël. ‘En hoe terecht het was dat het leger een nieuwe ‘7 oktober’ heeft voorkomen, veel groter dan vorig jaar.’
Door al het nieuws over Libanon is in Israël de aandacht afgenomen voor wat in Gaza gebeurt. Voor de families van de gijzelaars is dat een hard gelag. ‘Zij voelen zich in de steek gelaten omdat alle ogen gericht zijn op het noorden’, zegt Shaim.
Vanwege Libanon verflauwt bovendien ook internationaal de aandacht voor wat in het noorden van Gaza gaande is: een massale ontvolking door het Israëlische leger. Mogelijk gaat dat nog aanzienlijk verder dan eerdere gedwongen evacuaties van de Palestijnse bevolking.
Vorige maand kwam in Israël een plan naar buiten, opgesteld door een groep gepensioneerde generaals onder leiding van Giora Eiland, voormalig hoofd van de Nationale Veiligheidsraad. De opstellers van het Eiland-plan (ook wel Plan van de Generaals genoemd) vinden dat het leger in Gaza veel drastischer moet optreden dan tot nu.
In Noord-Gaza zou de bevolking met harde maatregelen gedwongen moeten worden te vertrekken. Het gebied, met op het ogenblik 400 duizend inwoners, zou volkomen verstoken moet worden van voedsel, water en hulp. Iedereen die na een bepaald tijdstip niet weg is, wordt beschouwd als vijand en kan worden gedood. Daarna zou een langdurige militaire bezetting volgen.
Al in oktober vorig jaar zei Eiland dat Gaza ‘volledig moet worden vernietigd’. Hij voorzag ‘verschrikkelijke chaos, ernstige humanitaire crisis, kreten ten hemel’. Hongersnood en epidemieën zouden geen belemmering zijn, integendeel: ‘Zo breken we de rug van Hamas.’
Het plan is enthousiast ontvangen door extreemrechtse politici in de coalitie van premier Benjamin Netanyahu. Het sluit aan bij hun wens de Gazastrook opnieuw te koloniseren. Ook de premier zelf toonde belangstelling. In het parlement zei hij: ‘Het plan is aan ons voorgelegd en er zit logica in. Het is een van de plannen die worden overwogen.’
De krant Haaretz heeft militairen in Gaza gesproken die de indruk hebben dat het plan al wordt uitgevoerd. ‘De commandanten zeggen openlijk dat het Eiland-plan wordt aanbevolen door het leger’, zo wordt woensdag een soldaat geciteerd. ‘Na een bepaalde datum wordt iedereen die in het noorden blijft als vijand beschouwd en gedood. Met internationaal recht heeft het niets te maken.’
Ongetwijfeld heeft ook de Amerikaanse regering vernomen van het Plan van de Generaals. Mogelijk heeft dat bijgedragen aan de dwingende toon in de dinsdag uitgelekte brief van minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en minister van Defensie Lloyd Austin. Zij roepen de Israëlische regering op onmiddellijk de stilgevallen humanitaire hulp aan Gaza te hervatten. Zo niet, dan komt de militaire steun aan Israël in gevaar.
Over de auteur
Rob Vreeken is correspondent in Istanbul voor de Volkskrant. Hij schrijft over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden. Voorheen specialiseerde hij zich op de buitenlandredactie in mensenrechten en het Midden-Oosten.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant