De druk op humanitaire hulp in Gaza loopt op. Veel NU.nl-lezers zijn kritisch op de Giro555-actie voor het Midden-Oosten: komt dat geld wel goed terecht? Hoogleraar humanitaire studies Thea Hilhorst beantwoordt jullie meestgestelde vragen.
Wat gebeurt er met het geld dat wordt opgehaald met inzamelingsacties zoals Giro555?
Hilhorst: "Giro555 heeft daar hele duidelijke afspraken over. Zo mogen zij bijvoorbeeld maximaal 7 procent van het opgehaalde bedrag uitgeven aan zogeheten apparaatskosten. Dan moet je denken aan het geld dat wordt besteed aan het coördineren van de hulpprogramma's, zoals personeelskosten. Het uitgangspunt is altijd: er moet zo veel mogelijk geld uitgegeven worden voor de mensen die het het hardst nodig hebben."
"Geld gaat vaak naar zogeheten hulpprogramma's en projecten. Die kunnen verschillende vormen van hulp bieden, zoals medicijnen, voedsel of op sommige plekken onderwijs en dekens. Je werkt als hulporganisatie toe naar het antwoord op de vraag: wat hebben mensen nodig wanneer ze ontheemd zijn?"
"Daar zijn hulporganisaties zoals die achter Giro555 best goed in. Dat komt doordat ze hulpverleners hebben die óf al heel lang in gebieden werken, óf werken met lokale partners die in goed contact staan met de gemeenschap. En dus goed kunnen peilen wat nodig is."
Hoe kan er hulp in Noord-Gaza komen, nu dat deel van de Gazastrook is afgesloten?
Hilhorst: "Als een plek helemaal is afgesloten, kan je daar geen hulp krijgen. Maar hulporganisaties en het overkoepelende Giro555 hebben ook niet gezegd dat ze het geld deze week uitgeven. Daar kunnen ze de tijd voor nemen."
"Bovendien zijn totale afsluitingen van hulp altijd vrij kort, dus dan kan je daar uiteindelijk wel helpen. Het zou dus zomaar kunnen dat je volgende week wel de nodige hulp kunt bieden."
"Humanitaire hulpverleners zijn overigens ook gewend om te doen wat ze kunnen waar ze dat kunnen. Die vinden altijd weer middelen om hulp richting gebieden te krijgen. Als het nu niet lukt, dan later. Het enige wat humanitairen nooit doen, is opgeven."
In hoeverre spelen hulporganisaties ter plekke een rol bij de verdeling van hulpgoederen? Is het mogelijk dat Hamas de scepter zwaait over wie welke hulpgoederen krijgt, als die eenmaal aankomen in Gaza?
Hilhorst: "De hulpverlening wordt afgeschermd van Hamas. Dat wordt gedaan door te werken met partners en de Verenigde Naties. De lokale VN-hulpafdeling UNWRA doet heel veel om werknemers te screenen. Over de hele linie doet ze er alles aan om haar onafhankelijkheid en neutraliteit te bewaken."
"Hamas is een factor in Gaza, maar die is er al jaren. Hulpverleners zijn er altijd heel bedreven in om Hamas heen te werken. En op basis van de hulp die werd gegeven vóór de oorlog, blijkt dat dat wel goed gaat."
"Natuurlijk gaat er soms weleens iets mis, dat kan niet anders in een situatie waarbij zoveel mensen betrokken zijn. Maar hulporganisaties hebben heel veel checks and balances ingebouwd. Dat zijn regels en procedures om fouten te verminderen, ongepast gedrag te voorkomen en het risico te verkleinen dat iemand in een organisatie te veel macht krijgt."
Bij de UNWRA doen ze dat met bijvoorbeeld audits: dat zijn onderzoeken die alle systemen, processen en diensten kritisch doorlopen. Uitkomsten hiervan, samen met rapporten over uitgaven van de organisatie, worden openbaar gemaakt op de website.
"Zulke controles blijken ook nodig te zijn, omdat Israël hulpverleners er soms van beschuldigt dat zij veel hulp weg laten lekken naar Hamas. Maar dat is nooit bewezen, zelfs niet als daar onafhankelijk onderzoek naar gedaan werd. Nogmaals: natuurlijk zal het heel soms gebeuren, maar nog niet op zo'n grote schaal dat het een reden zou zijn om alle humanitaire hulp te stoppen."
"Organisaties zoals die achter Giro555 moeten voldoen aan strenge eisen. Zo moeten ze allemaal het CBF-keurmerk hebben. Dat is een keurmerk voor goede doelen, dat alleen wordt toegekend door een onafhankelijke raad."
Krijgen hulpverleners in Gaza zelf ook hulp? Is het voor hen wel veilig in Gaza?
Tijdens de inzamelingsactie van Giro555 wordt er geld opgehaald voor álle mensen in nood. Een woordvoerder van Giro555 laat weten: "Sommige hulpverleners wonen in Gaza en zijn net als anderen ook gevlucht en hun huis kwijt. Ze vallen soms dus ook onder 'mensen in nood'." Maar er wordt niet in het bijzonder geld opgehaald voor hulp aan alle hulpverleners.
Hilhorst: "Mensen die in Gaza werken, ervaren dus ook problemen. Zij beleven acute bedreiging en denken iedere dag weer: waar moet ik beginnen? Bovendien denk je als hulpverlener ook aan de mensen die je hebt verloren. En voor wat hulpverleners meemaken, hebben ze psychosociale hulp nodig. Wat zij meemaken is met geen pen te beschrijven."
Source: Nu.nl algemeen