unifil
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
VN-baas António Guterres heeft het wrange grapje al vaak gemaakt: de VN sturen vredeshandhavers naar gebieden waar helemaal geen vrede meer is om te handhaven. VN-blauwhelmen worden vaak voor onmogelijke opgaven geplaatst. Nu is hun rol in Libanon in het geding.
Zondag reden twee Israëlische tanks een basis van VN-vredesmacht UNIFIL (United Nations Interim Force In Lebanon) op nadat ze het toegangshek hadden vernield. Volgens Israël zochten de militairen dekking voor raketten van Hezbollah. Israël is Libanon binnengedrongen en maakt er jacht op Hezbollah-strijders die Israël bestoken uit solidariteit met Hamas in Gaza.
Vorige week raakten ook al vijf VN-blauwhelmen gewond door Israëlische beschietingen. De Israëlische premier Netanyahu eiste op hoge toon het onmiddellijke vertrek van de 10.000 VN-soldaten. Volgens hem worden de VN-militairen gegijzeld door Hezbollah.
Het is een schending van internationaal recht om VN-blauwhelmen in gevaar te brengen. Het getuigt van dedain voor internationale afspraken om het vertrek van een vredesmacht te eisen als haar aanwezigheid even niet van pas komt.
Een VN-vredesmacht werkt op basis van een mandaat van de VN-Veiligheidsraad, het hoogste internationale orgaan voor vrede en veiligheid. UNIFIL is niet in eerste plaats een vechtmissie, al staat haar mandaat het gebruik van geweld wel toe als de eigen veiligheid of die van burgers in het geding is. Het is haar belangrijkste taak om te voorkomen dat de grens tussen Libanon en Israël, bekend als ‘de blauwe lijn’ geschonden wordt. Daarnaast moet UNIFIL het Libanese leger helpen zijn gezag te herstellen.
UNIFIL is al sinds 1978 actief. Het huidige mandaat is vastgelegd in Resolutie 1701. Na gevechten tussen Israël en Hezbollah in 2006 legden de VN vast dat Israël zich zou terugtrekken tot bezuiden de 'blauwe lijn' en dat Hezbollah zich zou terugtrekken ten noorden van de rivier Litani. Zo moest een bufferzone ontstaan. Hezbollah heeft zich daar niet aan gehouden.
De confrontatie tussen Israël en de VN over de vredesmacht past in een lange reeks conflicten. Israël vindt al jaren dat de VN meer aandacht hebben voor de Palestijnse zaak dan voor de belangen van Israël. De huidige Israëlische regering heeft het helemaal gehad met de VN. De indringende oproepen van Guterres om te komen tot een staakt-het-vuren in Gaza waren voor Israël aanleiding om zijn ontslag te eisen. Toen hij de recente raketaanval van Iran op Israël niet hard genoeg veroordeelde verklaarde Israël de secretaris-generaal van de VN tot persona non grata. Eerder haalden Israëlische politici al hun neus op voor uitspraken van het Internationaal Gerechtshof.
Netanyahu wil nu de blauwhelmen kwijt omdat ze hem in de weg zitten bij aanvallen op Hezbollah. Een groot aantal landen heeft inmiddels duidelijk gemaakt dat UNIFIL moet blijven, ook landen die Israël in de Gaza-oorlog uitdrukkelijk steunen. Ook Israëls belangrijkste bondgenoot VS heeft er op aangedrongen dat Israël er alles aan doet om de veiligheid van de VN-missie te garanderen.
Een handvol gewonde UNIFIL-militairen valt uiteraard in het niet bij het aantal doden dat in Gaza en Libanon te betreuren is. Toch is het belangrijk dat de internationale gemeenschap het opneemt voor de missie. Met het vertrek van UNIFIL op aandringen van één partij zou de internationale op regels gebaseerde orde opnieuw een pijnlijk verlies moeten incasseren.
Source: NRC