De Italiaanse senaat stemde woensdag in met een wereldwijd verbod op draagmoederschap, dat in eigen land al verboden was. De wet is volgens experts onuitvoerbare symboolpolitiek, maar ook een conservatief paradepaardje van de radicaal-rechtse partij van Giorgia Meloni.
De nieuwe wet schrijft voor dat Italianen nergens ter wereld gebruik mogen maken van draagmoederschap. Daar staat voortaan een straf op die kan oplopen tot een boete van 1 miljoen euro en drie jaar celstraf. Het voorstel, dat draagmoederschap bestempelt tot ‘wereldwijd misdrijf’, is een paradepaardje van Fratelli d’Italia, de radicaal-rechtse partij van premier Meloni.
De partij zegt een einde te willen maken aan de ‘walgelijke business van het vercommercialiseren van het vrouwenlichaam en kinderen’. ‘Het is een seculiere wet, die ook veel weerklank vindt in de katholieke kerk’, aldus de partij in haar toelichting.
Over de auteur
Rosa van Gool is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan voor de Volkskrant. Zij woont in Rome.
In Italië zelf is draagmoederschap nooit legaal geweest, maar volgens een schatting van dagblad Corriere della Sera nemen jaarlijks ongeveer 250 Italiaanse stellen hun toevlucht tot een draagmoeder in het buitenland. 90 procent van hen is heteroseksueel, 10 procent zijn mannelijke homokoppels. Heterostellen gaan vooral naar Griekenland en Oekraïne. Homoseksuele mannen kunnen alleen in Canada en de Verenigde Staten terecht.
Hoewel in theorie vooral heterokoppels last zullen krijgen van de nieuwe wetgeving, komt de felste tegenstand vanuit de lhbti-gemeenschap. Dinsdag protesteerden verschillende lhbti-organisaties in Rome tegen de wereldwijde strafbaarstelling, die volgens hen ongrondwettelijk is.
Bij hen voegden zich ook groepen die ijveren voor meer vrijheid op het gebied van medisch-ethische kwesties, zoals euthanasie, ivf en onderzoek naar embryo’s. ‘Er ontbreekt een basis in het strafrecht’, stelde een woordvoerder van de Associazione Luca Coscioni, een liberale stichting die pleit voor vrijheid in wetenschappelijk onderzoek. ‘Een misdrijf kan alleen vervolgd worden als het gepleegd wordt in een land waar het strafbaar is.’
Ook juristen hebben grote twijfels over de toepasbaarheid van de nieuwe wetgeving. ‘De term ‘wereldwijd misdrijf’ bestaat in de juridische taal niet’, verklaarde hoogleraar strafrecht Gian Luigi Gatta tegenover dagblad Domani. ‘Het strafrecht is nationaal.’
Hoe de nieuwe wet gehandhaafd wordt, is onduidelijk. De oppositie vreest dat in de praktijk het homofobe karakter naar boven zal komen, op het moment dat de ouders hun kind, geboren uit draagmoederschap in het buitenland, willen inschrijven bij de Italiaanse burgerlijke stand.
Heterokoppels kunnen daar namelijk melden dat ze een baby hebben gekregen die is geboren in Griekenland of Canada. Als twee mannen zich melden, is het direct duidelijk dat ze gebruik hebben gemaakt van draagmoederschap.
De komende jaren moet blijken of er ook echt aangiften volgen, of die tot veroordelingen leiden, en vervolgens of die uitspraken standhouden bij de hoogste rechtbanken en Europese rechters. Tot die tijd is de wet vooral het nieuwste hoofdstuk in het steeds dikkere handboek van rechts-conservatieve symboolpolitiek dat de regering-Meloni schrijft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant