De Tweede Kamer verwacht van het kabinet een kritischer opstelling tegenover Hongarije, dat sinds een aantal maanden soepeler toelatingsregels hanteert voor mensen uit Rusland en Belarus. De grootste regeringsfractie, de PVV, heeft wel vertrouwen in het ‘bevriende staatshoofd’ Viktor Orban.
In het debat dinsdagavond aan de vooravond van premier Dick Schoofs eerste EU-top vonden vonden oppositiepartijen en de VVD elkaar in hun kritiek op de Hongaarse opstelling. De toegang die het land biedt aan Russen en Belarussen, die vervolgens kunnen doorreizen naar andere EU-landen die zijn aangesloten bij de zogenaamde Schengen-zone, wekt extra wrevel na recente waarschuwingen van westerse inlichtingendiensten.
Die luiden de noodklok over de vergaande wijze waarop Rusland EU-landen probeert te destabiliseren. Daarbij gaat het niet alleen om beïnvloeding, desinformatie en cyberaanvallen, maar steeds vaker ook om regelrechte sabotage. CDA en D66 pleitten ervoor dat Nederland zich inspant om Hongarije tijdelijk te uit te sluiten van het Schengen-verdrag, waarin is geregeld dat grenscontroles tussen deelnemende landen worden opgeheven.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Volgens Tom van Campen (VVD) maakt Hongarije ‘misbruik’ van Schengen. Hij wees op het gevaar dat Hongarije nu Russen binnenlaat die ‘naar alle waarschijnlijkheid zijn gestuurd met een agenda van het Kremlin’. Hij vindt de oproep van D66 en CDA echter niet realistisch, omdat alleen de Europese Commissie, als hoedster van de verdragen, dergelijke actie moet initiëren.
Maar ook de VVD wil, samen met NSC en ChristenUnie, een signaal afgeven aan het kabinet dat tijdelijke maatregelen tegen Hongarije, als het zover komt, de steun van de partij hebben.
De PVV wees er, bij monde van Gideon Markuszower, op dat andere landen veel grotere aantallen Russische inwoners hebben, voorop Duitsland met driehonderdduizend. ‘Ik ga ervan uit dat Orban, een bevriend staatshoofd, aan goede screening doet. Tenzij onze diensten een ander oordeel hebben: ik vertrouw bijna altijd op het oordeel van de diensten, zeker als het niet om mijzelf gaat.’
Verreweg de meeste aandacht in het debat over de EU-top ging naar het conflict in het Midden-Oosten en het Israëlische optreden in Gaza en Libanon. Volgens Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) ‘kijkt het Westen weg, alsof het leven van een moslim, een Palestijn, minder waard is’.
Gevraagd door Markuszower hoe hij zou reageren als Nederland vanuit verschillende kanten werd bestookt waarbij ook kinderen omkwamen, antwoordde Klaver: ‘Niet als een soort vergelding tienduizenden andere kinderen vermoorden. Als je denkt vrede te kunnen stichten door 42 duizend mensen de dood in te bombarderen, dan gaat er iets mis, ook voor de veiligheid van Israël zelf.’ Volgens Markuszower zijn die 42 duizend niet allemaal burgerslachtoffers, maar zitten er ook veel Hamas-terroristen tussen.
Andere oppositiepartijen, het CDA en ChristenUnie voorop, zeiden zich zorgen te maken over de wijze waarop Nederland zich binnen de EU opstelt. Een isolement moet voorkomen worden, waarschuwde Don Ceder (ChristenUnie). Henri Bontenbal zei moeite te hebben een Europese onderhandelingsstrategie te ontwaren bij dit kabinet, dat met vele tongen spreekt inzake Oekraïne en verder eigenlijk alleen maar vragende partij is in Brussel. ‘Nederland moet juist de weg vooruit wijzen.’
Ook Oekraïne passeerde de revu. Het land staat ‘tegenover Rusland, China, Noord-Korea en Iraanse raketten’, zei Paternotte, die wilde weten of zijn berekening klopt dat dit kabinet volgend jaar 1 miljard minder aan steun uitgeeft, iets wat minister van Defensie Brekelmans ontkent. Klaver wilde weten of Oekraïense toetreding tot de Navo ‘een vrije kwestie’ is in de coalitie. Van Campen pleitte voor snellere actie om het volgende sanctiepakket tegen Rusland aan te nemen.
Volt lobbyde bij eurosceptische regeringspartijen voor een IGC, een intergouvernementele conferentie die altijd vooraf moet gaan aan een verdragswijziging, en die dus ook nodig is voor de door het kabinet gewenste toekomstige opt-out van migratie. Daar had de PVV wel oren naar, maar Isa Kahraman (NSC) kon geen duidelijkheid bieden, wat de woede van Klaver opwekte over ‘de stupiditeit van deze hele coalitie, de hypocrisie, het populisme’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant