Oranje keerde maandag in kwalitatief opzicht terug naar de donkere dagen van het Nederlands elftal. Het duel met Duitsland in München voor de Nations League ging kansloos verloren.
De zichtbaar ontstemde Ronald Koeman zei maandag in München, toen de eerste emoties van een op alle fronten verloren avond waren gezakt, dat het een zootje leek in de eerste helft van Duitsland - Nederland (1-0). Dat was een vergissing. Het wás een zootje in de Nations League.
Het was zelfs een ongekend zootje, met spelers die elkaar vergeefs probeerden te corrigeren, verkeerd stonden of fout liepen, die overal te laat waren en hun onvermogen weigerden te compenseren met onverbiddelijke strijd.
Oranje was een kwestie van apathische chaos, van een stuurloos schip dat ten onder ging in niet eens zo hoge golven. De doelman oogde onzeker, de defensie grossierde in fouten en miste het vermogen om op te bouwen, het middenveld liet zich overlopen en in de aanval gebeurde niets, mede omdat er nauwelijks een bal kwam. Langs de zijlijn stond een radeloze, machteloze coach aanwijzingen te schreeuwen die oren ingingen en weer uitgingen. Alleen met zijn stappenteller ging het goed, dankzij het ijsberen aan de kant.
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant.
Koeman stelde na afloop dat, afgezien van allerlei tactische verwikkelingen, Nederland in alle facetten van het voetbal minder was en dat de Duitsers ‘beter, sneller en fysieker’ waren, en dat dit ‘inherent’ aan zijn elftal is. Later relativeerde hij de bijzin met de kwalificatie ‘inherent’, omdat hij geen spelers wilde afvallen. Het is ook wat overdreven. Wie de opstellingen zag, met de werkgevers van de clubs, ontwaarde weinig verschil in niveau, waarbij aangetekend dat beide ploegen kampten met veel blessures.
De som bij Oranje was weer eens veel minder dan de optelsom der delen, hetgeen in teamsport nooit de bedoeling kan zijn. Het is duidelijk dat spelers die met een grote naam naar Zeist komen, zoals Ryan Gravenberch, Micky van de Ven, Cody Gakpo of Xavi Simons, de verwachtingen lang niet altijd waarmaken. De wedstrijd riep herinneringen op aan de machteloosheid onder Guus Hiddink en Danny Blind, de laatste bondscoaches die een eindronde misten.
De spelers lieten het gebeuren. Er was geen opbouw, geen middenveld, geen aanvoer naar de aanval, geen leiding ook, mede door de vanwege een schorsing ontbrekende Virgil van Dijk, wiens aanvoerderschap evident is. De nieuwe hiërarchie in het elftal is een zaak van langere adem. En wie weet, voelt menigeen zich niet helemaal senang in de speelwijze. Koeman kiest standaard voor een lichte variatie op 4-3-3, maar de buitenspelers functioneren vaker niet dan wel en de spits krijgt gemiddeld weinig ballen.
Wim Jonk, volger van Johan Cruijff zaliger bij uitstek, was voor het eerst bij de trainersstaf. Jonk wordt geroemd om zijn aandacht voor positiespel, maar juist daarvan was de laatste twee duels weinig te zien. De Duitsers, vroeger altijd geprezen om hun wedstrijdmentaliteit, waren ook op tactisch en technisch gebied veel beter. Het is vooral de wisselvalligheid onder Koeman die beklijft, inclusief zijn gewoonte te moeten corrigeren gedurende de wedstrijd. Met enig venijn gaf hij aan dat het veel beter stond in de tweede helft, na zijn ingrijpen, toen hij Mats Wieffer als laatste man op het middenveld had opgesteld.
Waarom dat telkens zo lang duurt alvorens te corrigeren, of waarom een opstelling niet meteen goed is? Dat euvel was op het EK ook al te zien, via het voortdurende vertimmeren van het elftal, het wachten tot de kelder vol regen stond alvorens het dak te dichten. Hij schreeuwde zijn mannen maandag toe, als een leraar die het gezag kwijt is. Koeman bereikte vooral de speler het dichtst bij hem in de buurt, Xavi Simons, die meer naar de zijkant moest, om te helpen bij het afstoppen van vleugelverdediger Max Mittelstädt, en om ruimte te scheppen in het centrum. Simons luisterde niet. Toch zag Koeman geen aanleiding om hem te wisselen.
Bij voorganger Louis van Gaal was het voetbal gemiddeld gesproken vrij saai, maar er was resultaat en je wist wat je kreeg. Een defensief stabiele ploeg die hoopte op oprispingen voorin.
Bij Koeman is Oranje een kwestie van volstrekte onvoorspelbaarheid. Met wat geluk de halve finale bereikt op het EK, keurig op zich, maar soms dwars door de ondergrens gezakt, met name tegen Oostenrijk. Bijna nooit mooi gevoetbald. Na twee bemoedigende, inspirerende wedstrijden in de Nations League, tegen Bosnië-Herzegovina en Duitsland, bereikte de ploeg nu een dieptepunt, in de duels met Hongarije (1-1) en de Duitsers. Natuurlijk, tal van spelers ontbraken, maar dat was bij de Duitsers net zo. Ook zij speelden verre van flitsend, maar waren door bondscoach Julian Nagelsmann veel beter uitgerust voor de klassieker.
Wat resteert: Hongarije-thuis is volgende maand een soort finale, om de kwartfinales van de Nations League te bereiken. De winnaar gaat verder. Eindigt het duel gelijk, dan valt de beslissing op de laatste speeldag, als Oranje in Bosnië-Herzegovina speelt en de Duitsers in Boedapest. Dat het zover is gekomen, is beschamend.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant