Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Het Duitse wapenbedrijf Rheinmetall en het Italiaanse defensieconcern Leonardo gaan samen een nieuw bedrijf oprichten voor de bouw van gevechtstanks, hebben de ondernemingen bekendgemaakt. Rheinmetall, de grootste wapenfabrikant van Duitsland, heeft sinds de oorlog in Oekraïne de bestellingen sterk zien stijgen.
Europese landen hebben sinds de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 hun defensie-uitgaven flink opgeschroefd. Haalden vorig jaar nog 10 van de 32 Navo-lidstaten de norm van 2 procent van het bruto binnenlands product, dit jaar zijn dat er 23.
De door Rheinmetall gereviseerde Leopard 1- en 2-tanks zijn sinds vorig jaar actief op het slagveld in Oekraïne. De wapenfabrikant is bovendien begonnen met de bouw van een nieuwe fabriek in het Duitse dorp Unterlüss, waar het onder meer artilleriemunitie gaat produceren voor het Duitse leger. Het totale orderboek aan het eind van de eerste jaarhelft groeide hierdoor naar het recordniveau van 48,6 miljard euro, van 30 miljard euro in 2023.
‘We creëren een nieuw zwaargewicht in de Europese tankbouw’, zegt Armin Papperger, topman van Rheinmetall, over de oprichting van het nieuwe bedrijf met Leonardo. Het nieuwe bedrijf gaat zich eerst richten ‘op de Italiaanse markt, maar zal later ook andere partnerlanden bedienen die hun gevechtssystemen willen moderniseren’, voegde hij toe.
Rheinmetall en Leonardo krijgen elk 50 procent van het nieuwe bedrijf. Het hoofdkantoor komt in Rome. De goedkeuring van toezichthouders wordt tegen 2025 verwacht. De eerste grote order, afkomstig van het Italiaanse leger, heeft een waarde van ruim 2 miljard euro. Het operationele centrum van de nieuwe tankbouwer wordt gevestigd in de Noord-Italiaanse havenstad La Spezia, waar Leonardo al een fabriek heeft.
ANP/Redactie
De Duitse justitie gaat onderzoek doen naar een explosie op het vliegveld van Leipzig deze zomer, zo heeft de openbaar aanklager bekendgemaakt. De explosie is mogelijk het gevolg van Russische sabotage. Tijdens een hoorzitting gisteren waarschuwden de Duitse inlichtingendiensten voor een steeds ‘agressiever optreden’ van hun Russische tegenhangers.
Afgelopen juli explodeerde een brandbom in een distributiecentrum van DHL op het vliegveld van Leipzig. De bom had volgens Haldenwang moeten afgaan in de lucht. Omdat het DHL-vliegtuig dat het pakket had moeten meenemen vertraging had, bleef Duitsland maar net een vliegtuigramp bespaard, zei Thomas Haldenwang, baas van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV.
In een intern document van de Duitse autoriteiten, dat de Duitse nieuwssite Der Spiegel in handen heeft, staat dat de actie ‘vermoedelijk het werk is geweest van ‘clandestien opererende Russische daders’. Na de vermoedelijke aanslagpoging in Leipzig lieten de Duitse inlichtingendiensten een waarschuwing uitgaan naar logistieke bedrijven en regeringen in diverse Europese landen. De Duitse openbaar aanklager wil niet zeggen of de brand in Leipzig mogelijk het werk is van Rusland.
Ook in andere Europese landen vonden vermoedelijk Russische sabotageacties plaats. Afgelopen maart brak in Londen brand uit in een loods van een Brits-Oekraïens logistiek bedrijf dat op grote schaal hulpgoederen naar Oekraïne stuurde. Een pand van het bedrijf in Spanje overkwam hetzelfde. De verdachten die in het Verenigd Koninkrijk zijn aangeklaagd worden door de autoriteiten ervan beschuldigd te hebben gehandeld in opdracht van een Russische huurlingengroep.
De Tsjechische autoriteiten arresteerden in juni een man die een busdepot in Praag in brand had willen steken. Volgens de Tsjechische premier, Petr Fiala, is het ‘zeer waarschijnlijk’ dat Rusland achter die actie zit. Een maand daarvoor beschuldigde de Poolse premier Donald Tusk Moskou ervan achter een brand in een winkelcentrum in Warschau te zitten.
Thom Canters
Lees hier ook: Duitse en Britse inlichtingendiensten waarschuwen voor steeds driestere Russische sabotageacties
Aleksej Moskaljov, die werd veroordeeld nadat zijn 13-jarige dochter een anti-oorlogstekening had gemaakt, is na ruim anderhalf jaar vrijgelaten. Moskaljovs dochter Masja maakte kort na het begin van de Russische invasie van Oekraïne op school een tekening, waarop ze zich uitsprak tegen de oorlog. Haar lerares alarmeerde de schoolleiding, die de politie inschakelde.
De politie deed een huiszoeking en achterhaalde dat Moskaljov, die Masja alleen opvoedde, zich op sociale media kritisch had uitgelaten over de Russische invasie. Hij werd aangeklaagd wegens belediging van het leger en onder huisarrest geplaatst. In afwachting van het proces plaatsten de Russische autoriteiten Moskaljovs dochter in een tehuis.
In het voorjaar van 2023 werd Moskaljov veroordeeld tot twee jaar strafkamp, maar hij was er ondanks zijn huisarrest in geslaagd Rusland te verlaten. Niet veel later achterhaalden de Russische autoriteiten dat hij in Belarus was, dat hem direct uitleverde aan Rusland. Eind vorig jaar werd Moskaljovs straf in hoger beroep met twee jaar verkort, waardoor hij nu na een jaar en tien maanden weer op vrije voeten is. Voor de poorten van het strafkamp werd Moskaljov verwelkomd door zijn dochter Masja.
Daan de Vries
Het Russische leger trekt steeds verder de Oost-Oekraïense stad Toretsk in. Na de val van Voehledar, begin deze maand, is Toretsk het volgende doelwit van het Russische offensief in de provincie Donetsk. Volgens Oekraïne voert Rusland massale bombardementen uit op gebouwen in Toretsk om het offensief te ondersteunen. ‘De stad lijkt steeds meer op een maanlandschap: er is geen gebouw meer intact,’ aldus de Oekraïense legerwoordvoerder Anastasia Bobovnikova.
Bij gevechten in stedelijk gebied is de verdedigende partij in het voordeel, omdat die zich kan verschuilen in gebouwen terwijl oprukkende soldaten door de straten moeten lopen. Om Oekraïne dat voordeel te ontnemen, is het vernietigen van Oekraïense steden aan de frontlinie een vast onderdeel van de Russische strategie. De afgelopen jaren heeft Rusland steden als Bahmoet, Avdiivka en Voehledar, die eerder in Russische handen vielen, met vliegtuigbommen en artillerie grotendeels met de grond gelijk gemaakt.
Deze zomer begon Rusland aan een opmars richting de randen van Toretsk, dat voor de Russische invasie zo’n 30 duizend inwoners had. Eind augustus bereikten de eerste Russische soldaten de buitenwijken van Toretsk. Sindsdien is Rusland langzaam opgerukt richting het centrum. Die opmars gaat gepaard met hevige artilleriebeschietingen en bombardementen. De strijd om Toretsk is onderdeel van het bredere Russische offensief in het oosten van Oekraïne, dat als doel heeft om de hele provincie Donetsk in handen te krijgen.
Daan de Vries
Bij een Russische raketaanval op de Zuid-Oekraïense stad Mykolajiv is in de nacht van maandag op dinsdag zeker een dode gevallen. Dat meldt Vitali Kim, de gouverneur van de provincie Mykolajiv. Ook vielen er zestien gewonden. Volgens Kim veroorzaakte de aanval schade aan verschillende woningen, winkels en een restaurant.
Enkele uren eerder was het dorp Koetsoeroeb, in het zuiden van de provincie Mykolajiv, het doelwit van een Russische droneaanval. Bij die aanval zijn voor zover bekend geen gewonden gevallen.
Redactie
• Rusland maakt op grote schaal gebruik van de Starlink-satellieten van ruimtebedrijf SpaceX van Elon Musk. Dat bericht The Washington Post op basis van gesprekken met zes Oekraïense militairen en officieren die actief zijn aan het front in het oosten van het land. Volgens hen is de terreinwinst die Rusland aan het oostfront heeft geboekt voor een belangrijk deel toe te schrijven aan het gebruik van het Starlink-netwerk.
• De Europese Unie legt nieuwe sancties op aan Iran wegens wapenleveringen aan Rusland. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) gezegd tegen persbureau ANP. Veldkamp komt vandaag samen met zijn Europese collega-ministers om de maatregelen goed te keuren. Westerse landen waarschuwen al langer dat Rusland gebruikmaakt van Iraanse wapens in de oorlog tegen Oekraïne.
De Amerikaanse president Joe Biden reist eind deze week alsnog naar Duitsland. Het bezoek van vorige week werd uitgesteld door de verwoestende orkaan Milton in de Verenigde Staten. Of het uitgestelde topoverleg over Oekraïne in Ramstein ook plaatsvindt volgende week, is nog niet duidelijk.
Bidens besluit om in de VS te blijven leidde er vorige week toe dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zijn zogenoemde overwinningsplan niet kon presenteren tijdens een geplande bijeenkomst met bondgenoten in het Duitse Ramstein. Als alternatief maakte hij een rondje langs Europese leiders om toe te lichten hoe Oekraïne de oorlog van Rusland wil gaan winnen.
De Duitse ambassadeur in de VS heeft het bezoek via berichtendienst X bekendgemaakt. Overheidsbronnen zeiden eerder tegen Duitse media dat Biden deze week naar Berlijn zou gaan en er zou spreken met bondskanselier Olaf Scholz en president Frank-Walter Steinmeier.
ANP/Redactie
De rechtbank in Moskou heeft de Franse ngo-medewerker Laurent Vinatier veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. Rusland beschuldigt hem van het verzamelen van militaire gegevens. Dat zou hij hebben gedaan middels contacten met Russische politieke wetenschappers, sociologen, economen en militaire experts. Bovendien heeft hij zich niet laten registreren als ‘buitenlands agent’.
De 47-jarige Vinatier is onderzoeker op het gebied van de voormalige Sovjet-Unie en was actief als adviseur voor de conflictbemiddeling-groep Centre for Humanitarian Dialogue. Hij werkte voor die organisatie in Rusland toen hij in juni werd opgepakt.
Volgens Russische wetten moet iedere organisatie of persoon die in Rusland actief is zich laten registreren als ‘buitenlands agent’, wanneer ze voor politieke activiteiten hulp uit het buitenland ontvangen. Ook als een organisatie of persoon onder buitenlandse invloed staat, moeten ze zich als buitenlands agent registeren.
Mensenrechtenorganisaties laten zich al lange tijd kritisch uit over de wet. Volgens hen hanteert de wet zulke brede definities dat het Kremlin iedere persoon met contacten in het buitenland kan oppakken. Rusland zou de wet zo gebruiken om kritische media en mensenrechtenorganisaties de mond te snoeren.
Vinatier bekende zijn schuld in de hoop op een strafvermindering en een snel verloop van de rechtszaak. Ook vroeg hij de Russische Federatie om begrip en vergiffenis in het Russisch, meldt persbureau AP.
De advocaten van Vinatier vroegen het Russische OM om de strafeis te beperken tot een boete. Ze wezen op zijn carrière als politiek wetenschapper, en op zijn boeken en artikelen die zich vriendelijk uitlaten over Rusland.
De Franse president Emmanuel Macron verwierp eerder al de beschuldiging dat Vinatier werkt voor de Franse staat. De Franse autoriteiten stellen dat het daarom gaat om een willekeurige arrestatie en drongen Rusland aan op vrijlating.
Malou Hart
De EU-ministers van Buitenlandse Zaken zijn maandag akkoord gegaan met extra sancties voor Iran. Het gaat om zeven personen en zeven organisaties, waaronder de luchtvaartmaatschappij Iran Air, die betrokken zouden zijn bij de Iraanse levering van ballistische raketten aan Rusland.
Op de sanctielijst staan ook de luchtvaartmaatschappijen Saha Airlines en Mahan Air. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor het transport en de levering van oorlogsmateriaal aan Rusland. Onder de zeven personen die zijn toegevoegd aan de bestaande sanctielijst tegen Iran zijn onder andere de Iraanse onderminister van Defensie Seyed Hamzeh Ghalandari en vooraanstaande figuren van de Iraanse Revolutionaire Garde, het militaire elitekorps van Iran. De sancties omvatten het bevriezen van tegoeden en een reisverbod naar de Europese Unie.
Vorige maand stelden de Verenigde Staten, op basis van inlichtingen die met bondgenoten waren gedeeld, dat Rusland ballistische raketten van Iran had ontvangen voor zijn oorlog in Oekraïne. Washington legde onmiddellijk sancties op aan schepen en bedrijven die naar verluidt betrokken waren bij wapenleveranties. Ook Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk stelden sancties in, waardoor commerciële vluchten van en naar Iran niet langer mogelijk zijn vanuit die landen.
Iran heeft de beschuldigingen ontkend. De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft gezegd dat zijn regering sinds haar aantreden in augustus geen wapens aan Rusland had geleverd.
ANP/Reuters/Redactie
Rusland maakt op grote schaal gebruik van de Starlink-satellieten van ruimtebedrijf SpaceX van Elon Musk. Dat bericht The Washington Post op basis van gesprekken met zes Oekraïense militairen en officieren die actief zijn aan het front in het oosten van het land. Volgens hen is de terreinwinst die Rusland aan het oostfront heeft geboekt voor een belangrijk deel toe te schrijven aan het gebruik van het Starlink-netwerk.
Vanuit Kyiv klinken al langer beschuldigingen aan het adres van Moskou dat het Starlink-satellieten gebruikt in de oorlog. Met de satellieten kan het Russisch leger live-beelden van het slagveld verkrijgen, wat helpt bij de coördinatie van drone- en artillerieaanvallen. Rusland zou volgens Oekraïne gebruik hebben gemaakt van het netwerk bij de gevechten om Avdiivka, dat begin dit jaar in handen viel van de Russen.
Hoewel de export van producten als Starlink-satellieten van de Verenigde Staten naar Rusland aan banden is gelegd, zou Moskou er via de zwarte markt toch aan kunnen komen, schrijft The Washington Post. Inmiddels zou Rusland op net zulke schaal gebruikmaken van het netwerk als Oekraïne.
Na de Russische invasie besloot Musk duizenden satellietschotels naar Oekraïne te sturen, zodat het land online kon blijven. Het Oekraïense leger begon daarop op grote schaal gebruik te maken van het satellietnetwerk. Het Starlink-netwerk is op het strijdveld van groot belang omdat het beter beveiligd is dan communicatie via bijvoorbeeld radiosignalen. Tegelijkertijd legde SpaceX begin vorig jaar het gebruik van het netwerk voor ‘offensieve doeleinden’ aan banden. Met name de inzet van drones door het Oekraïense leger werden daardoor getroffen.
Starlink biedt sinds 2019 internet aan via satellieten, vooral bedoeld voor afgelegen regio’s zonder zendmasten of glasvezelnetwerk. Om aan te sluiten op dit internet, wat qua snelheid niet veel onderdoet voor een kabelnetwerk, hoeven gebruikers slechts een kleine schotel aan te schaffen en te installeren. Inmiddels beslaan de Starlink-satellieten die het netwerk in stand houden ruim de helft van het totale aantal in de ruimte.
In reactie op The Washington Post verwijst SpaceX naar een bericht van vorig jaar, waarin het geen zaken doet met Rusland. Schotels die door een ‘ongeautoriseerde partij’ worden gebruik, zegt het bedrijf te deactiveren.
Thom Canters
De Europese Unie legt nieuwe sancties op aan Iran wegens wapenleveringen aan Rusland. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) gezegd tegen persbureau ANP. Veldkamp komt vandaag samen met zijn Europese collega-ministers om de maatregelen goed te keuren. Westerse landen waarschuwen al langer dat Rusland gebruikmaakt van Iraanse wapens in de oorlog tegen Oekraïne.
De Verenigde Staten beschuldigden Teheran er vorige maand van dat het ballistische raketten levert aan Moskou. Ook de EU zei te beschikken over ‘geloofwaardige informatie’ daarover. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk stelden om die reden eerder al sancties in tegen Iran, dat de leveringen ontkent. Zij hebben onder meer de bilaterale overeenkomsten voor de luchtvaart opgeschort, waardoor commerciële vluchten van en naar Iran niet langer mogelijk zijn vanuit die landen.
De EU had al aangekondigd met nieuwe sancties te komen vanwege de levering van ballistische raketten. Wat de Europese sancties precies zullen behelzen, is nog onduidelijk. Volgens Veldkamp zullen ‘zeven instellingen en zeven personen’ op de bestaande sanctielijst komen te staan, zonder duidelijk te maken wie dat zijn. Mogelijk zullen de maatregelen Iran Air treffen, de nationale luchtvaartmaatschappij van Iran.
Op dit moment gelden er al Europese sancties tegen Iran vanwege de levering van drones aan Rusland. Onderdelen die gebruikt kunnen worden voor de productie van drones mogen niet meer uitgevoerd worden naar Iran. Bovendien zijn de tegoeden van bedrijven en personen die betrokken zijn bij het Iraanse droneprogramma bevroren. Ook Iraanse mensenrechtenschendingen en het nucleaire programma zijn de afgelopen jaren aanleiding geweest voor Europese sancties tegen Iran.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Duitsland levert samen met andere westerse landen een nieuw wapenpakket aan Oekraïne, ter waarde van 1,4 miljard euro. Dat heeft de Duitse bondskanselier Olaf Scholz gezegd tijdens een bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Duitsland geldt als een van de belangrijkste militaire steunpilaren van Oekraïne in de oorlog tegen Rusland.
• Oekraïne houdt ‘voet bij stuk’ tegen de Russische pogingen om de Oekraïense posities in de Russische regio Koersk terug te dringen. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zaterdagavond gezegd in zijn dagelijkse toespraak. Sinds augustus heeft Oekraïne een deel van de regio in handen. Begin deze week verkondigde Rusland dat het twee dorpen in de regio heeft heroverd en beloofde het door te gaan met de acties om de Oekraïense troepen van zijn grondgebied te verdrijven.
• Sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne zouden 600 duizend Russische militairen gewond zijn geraakt of gedood. Dat meldt de doorgaans goed ingevoerde nieuwssite Defense News op basis van anonieme bronnen bij het Pentagon. Rusland maakt sinds het begin van de oorlog weinig bekend over de slachtoffers aan Russische zijde.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant