Om de verengelsing van het hoger onderwijs aan te pakken, volgt minister Eppo Bruins (NSC) de lijn van zijn voorganger, en komt met een verscherping van de regels. Andere vergaande stappen om de komst van internationale studenten aan te pakken, blijven uit vanwege praktische bezwaren.
Dat schrijft de minister dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer. Het huidige kabinet wil dat Nederlands in het onderwijs ‘weer de norm’ wordt en hoopt dat op die manier ook het aantal internationale studenten afneemt. De ‘grote instroom’ legt volgens Bruins immers druk op de studentenhuisvesting en het onderwijs. Ook kost een deel van de internationale studenten de overheid geld, terwijl zij na hun opleiding vaak terugkeren naar hun land van herkomst.
Bruins gaat daarom door met de Wet internationalisering in balans (WIB) – die Robbert Dijkgraaf (D66) eerder dit jaar al naar de Kamer stuurde – maar hij scherpt de regelgeving op enkele punten wel wat aan. In het wetsvoorstel wordt geregeld dat bacheloropleidingen maximaal een derde van de vakken in een vreemde taal, zoals Engels, mogen aanbieden. Gaat een onderwijsinstelling daaroverheen, dan moet daarvoor toestemming worden gevraagd aan het ministerie.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid.
Alles over politiek vindt u hier.
Uitzonderingen zijn mogelijk vanwege ‘regionale omstandigheden’ zoals krimp, gevolgen voor de arbeidsmarkt in bijvoorbeeld tekortsectoren, de ‘internationale uniciteit’ of de ‘internationale positionering’ van een opleiding.
Bruins wil die criteria ‘scherp afstellen’ om te voorkomen dat ‘de uitzondering de regel wordt’. Zo wil de minister bijvoorbeeld dat ‘slechts een klein aantal opleidingen’ in aanmerking kan komen voor een uitzondering, vanwege het unieke internationale karakter van hun opleiding. Zo gaat dat criterium alleen op als er ‘maar één opleiding is die het onderwezen onderwerp aanbiedt’.
Ook is het volgens Bruins ‘niet genoeg’ als een instelling in een krimpregio ligt. Hetzelfde gaat op voor opleidingen voor sectoren met een personeelstekort omdat er veel opleidingen ‘van hoge kwaliteit’ zijn voor tekortsectoren die wel degelijk in het Nederlands worden aangeboden.
Toch blijft er nadrukkelijk wel ruimte voor bijvoorbeeld onderwijsinstellingen in grensregio’s die voor een groot deel afhankelijk zijn van internationale studenten. Wel moeten zij de noodzaak van een opleiding in een andere taal goed onderbouwen, zegt een woordvoerder van het ministerie.
Hoewel de regels voor onderwijsinstellingen dus strenger worden, wijkt het nieuwe kabinet met de aanscherping nauwelijks af van de lijn die al door het vorige kabinet werd ingezet. In het hoofdlijnenakkoord was wel afgesproken dat ook het aantal buitenlandse studenten uiteindelijk omlaag moet, maar vergaande stappen zet Bruins nog niet.
Dat komt vooral doordat de aanpak daarvan op praktische bezwaren stuit. Dat is bijvoorbeeld het geval met het beperken van het aantal studenten uit Zwitserland en de EER-landen, de EU plus Liechtenstein, Noorwegen en IJsland. Die groep studenten kost het Rijk relatief veel geld omdat zij, net als Nederlandse studenten, korting krijgen op het collegegeld. Bovendien keren zij na een opleiding vaak terug voordat zij ‘een bijdrage kunnen leveren aan de Nederlandse samenleving’. Bruins noemt dat ‘onwenselijk’.
Een van de maatregelen die het nieuwe kabinet het liefst zou nemen, is het beperken van de aanspraak van die groep op de basisbeurs. Maar uit onderzoek dat in opdracht van Bruins is uitgevoerd, blijkt dat enkel te regelen op Europees niveau. Bovendien raakt een dergelijke maatregel aan het vrije verkeer van personen in de EU. De minister tempert daarom de verwachtingen en noemt het een kwestie ‘van de lange adem’.
Ondertussen hoopt Bruins dat maatregelen tegen de verengelsing van het onderwijs en de inzet van onderwijsinstellingen al effect sorteren. Zo kunnen instellingen vanaf volgend jaar een numerux fixus instellen voor anderstalige opleidingen. Bruins komt tegelijkertijd wel met een waarschuwing. Omdat het kabinet er ook vanuit gaat dat het beperken van de instroom van internationale studenten tot een bezuiniging leidt, zal de bijdrage die het Rijk per student betaalt lager worden als succes uitblijft.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant