Waar zijn de media in het buitenland vol van? Vandaag: Italië-correspondent Rosa van Gool ziet hoe Italië en Spanje bekvechten over de nationaliteit van Columbus.
Italiaanse media winden zich op over Christoffel Columbus. En dan niet over de vraag of we de heldhaftige ontdekkingsreiziger van weleer wellicht eerder als een wrede kolonist moeten beschouwen; die discussie is nog niet van het door Columbus ontdekte (of gekoloniseerde) werelddeel overgewaaid naar het Italiaanse schiereiland
Nee, de Italianen buigen zich over een heel andere kwestie: was Cristoforo Colombo een Italiaan uit Genua, zoals algemeen aangenomen, of misschien toch een Spanjaard? Een Spaanse documentaire, die afgelopen zaterdag op de nationale feestdag van het land op tv te zien was, claimt dat Cristóbal Colón in werkelijkheid een Sefardische Jood uit Spanje was.
Volgens een forensisch onderzoeker van de Universiteit van Granada blijkt uit het DNA van Columbus dat de vijftiende-eeuwer geen katholiek uit Genua maar een Jood uit Valencia was. Zijn uitermate christelijke naam zou hij in dat scenario later hebben aangenomen, om zijn Joodse afkomst te verbergen uit angst voor vervolging.
De krant Corriere della Sera wijst de hypothese zonder veel omhaal af. ‘De film brengt geen flard aan bewijs’, luidt het oordeel van het vooraanstaande Italiaanse dagblad. Concurrent Avvenire is milder in zijn oordeel over de documentaire, en wijst op het feit dat Columbus nooit een brief in het Italiaans schreef: zelfs zijn correspondentie met de bank van Genua voerde hij in het Spaans, geeft de krant toe.
Waar Columbus geboren werd, is al eeuwenlang een punt van discussie. Genua, zo luidt de consensus onder geleerden, maar er bestaan naast de Spaanse hypothese nog minstens twintig andere potentiële geboorteplekken. ‘Van Griekenland tot Portugal, van Scandinavië tot Polen’, schampert de Corriere della Sera. Wat wél duidelijk is: Columbus stierf in 1506 in het Spaanse Valladolid.
Zijn stoffelijk overschot werd, op zijn eigen uitdrukkelijke wens, eerst begraven in het huidige Haïti, waar hij voor het eerst aan land ging op het Amerikaanse werelddeel. Later werd het lichaam verplaatst naar Cuba en pas in 1899 kwam het terug naar Europa, om begraven te worden in de kathedraal van Sevilla. Op de veronderstelde 150 gram botten die na al het gesleep tussen continenten overbleef, voerde het Spaanse team nu DNA-onderzoek uit.
Ook Spaanse experts zijn van de nieuwe ‘onthullingen’ niet overtuigd, zo benadrukken de Italiaanse media uitgebreid. Bovendien is die ‘Spaanse hypothese’ niets nieuws, zo sust een Italiaanse historicus tegenover tv-zender SkyTG24. Een van de oorzaken van verwarring is dat Columbus een hoop naamgenoten had, legt de hoogleraar van de Sapienza-universiteit in Rome uit.
Vervolgens haalt het artikel een Spaans citaat aan, waaruit de onvervreemdbare genovesità (‘Genuaansheid’) van Columbus moet blijken. Het hier toch wel enigszins relevante feit dat Italië pas 355 jaar na de dood van Columbus één land werd, blijft onvermeld. Tot die tijd was het schiereiland altijd een verzameling koninkrijkjes en republieken, waaronder havenstad Genua, die een hechte band had met het sterke, imperialistische Spaanse Rijk in opkomst.
Want, erkent krant Avvenire als enige, al is de Spaanse hypothese waarschijnlijk onwaar, toch komt ook de Italiaanse obsessie met Columbus vooral voort uit nationalisme. Anders dan in de Verenigde Staten wordt hij in Zuid-Europa niet gecanceld op morele gronden, maar toch is er een overeenkomst tussen de discussies, constateert de krant: ‘Ook bij ons vertelt Christoffel Columbus meer over ons heden dan over het verleden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant