De Turks-Amerikaanse Daron Acemoglu, de Brits-Amerikaanse Simon Johnson en de Brit James Robinson kregen maandag de Nobelprijs voor Economie. Ze kregen deze onderscheiding voor hun onderzoek naar de manier waarop instituties in verschillende landen worden gevormd en hoe die de welvaart van landen beïnvloeden.
De voorzitter van het comité voor de Nobelprijs voor Economie zei in een persconferentie dat „dankzij het baanbrekende onderzoek van de laureaten” we nu veel beter begrijpen waarom sommige landen falen en andere juist succesvol zijn.
„De rijkste 20 procent van de landen ter wereld is nu ongeveer 30 keer rijker dan de armste 20 procent”, schreef het comité op X. „De inkomenskloof tussen de rijkste en armste landen is ook hardnekkig; hoewel de armste landen rijker zijn geworden, halen ze de meest welvarende landen niet in. Waarom? De laureaten van de economische wetenschappen van dit jaar hebben nieuw en overtuigend bewijs gevonden voor één verklaring voor deze hardnekkige kloof: verschillen in de instituties.” De drie economen delen een bedrag van 11 miljoen kronen (1,1 miljoen dollar).
De Nobelprijs voor Economie is altijd de laatste die de Zweedse Koninklijke Academie van Wetenschappen bekendmaakt. Vorige week maandag ging de Nobelprijs voor Scheikunde naar eiwitonderzoek. De Nobelprijs voor Natuurkunde ging dinsdag naar werk aan kunstmatige neurale netwerken (beter bekend als AI). Woensdag kregen onderzoekers die zich bezighouden met micro-rna de Nobelprijs voor Geneeskunde. Voor Literatuur ging de prijs donderdag naar de Zuid-Koreaanse schrijfster Han Kang voor haar „intense poëtische proza dat historische trauma’s confronteert en de kwetsbaarheid van het menselijk leven onthult”.
De Nobelprijs voor Economie is overigens geen échte Nobelprijs, omdat het niet door Alfred Nobel zelf is bedacht, maar door de Zweedse Centrale Bank.
Binnen de verschillende categorieën kreeg dit jaar slechts één vrouw een Nobelprijs. Vorig jaar kreeg Claudia Goldin, hoogleraar aan Harvard, als derde vrouw ooit een Nobelprijs voor Economie. Zij kreeg de erkenning voor haar onderzoek naar de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt.
Drie keer ontving een Nederlander de Nobelprijs voor Economie. De Nederlandse Amerikaan Guido Imbens kreeg, samen met Amerikaanse en Canadeze economen, de onderscheiding in 2021 voor zijn onderzoek naar causale verbanden. De allereerste Nobelprijs voor Economie ging in 1969 naar Jan Tinbergen, in 1975 kreeg Tjalling Koopmans de onderscheiding.
In een eerdere versie van dit blog stond dat dit jaar geen enkele vrouw een Nobelprijs won. Dat is in deze versie aangepast.
Het zat er al aan te komen, maar nu is het definitief: het Franse energiebedrijf Engie stopt met EVBox. Dat bevestigde Engie zaterdag aan het Financieele Dagblad. Naar verwachting zullen er vierhonderd tot vijfhonderd banen verloren gaan in Amsterdam, waar het hoofdkantoor van de laadpalenproducent staat.
Ooit was EVBox een van de grootste en succesvolste laadpalenproducenten in Nederland. Sinds 2010 verkoopt het bedrijf laadstations voor zowel woningen als commerciële laadstations en software om laadpalen te beheren. In 2017 nam Engie EVBox over. In 2020 had het bedrijf nog een omzet van 70 miljoen euro en 2021 zou het bedrijf in New York naar de beurs gaan.
Waarom Engie precies de stekker eruit trekt is onduidelijk, maar EVBox heeft al jaren problemen. De beursgang ging bijvoorbeeld niet door na fouten in de jaarrekening van 2019. Het Financieele Dagblad onthulde eerder al dat cijfers in dat jaarverslag positiever stonden opgetekend dan ze eigenlijk waren.
Daarbovenop waren er problemen met de kwaliteit van de laadpalen, met miljoenen euro’s aan claims als gevolg. Afgelopen vrijdag schreef het FD al dat het bedrijf „hoogstwaarschijnlijk op zeer korte termijn” zou sluiten.
EVBox heeft ruim 550.000 laders geleverd. Experts zeiden tegen het FD dat de sluiting niet echt voelbaar zal zijn op de laadpaalmarkt, omdat het wegvallen van EVBox makkelijk kan worden opgevangen door andere bedrijven.
Kan kunstmatige intelligentie (AI) de rol van menselijke moderatoren op sociale media overnemen? Deels wel, denkt TikTok (5,7 miljoen actieve Nederlandse gebruikers per maand). Het sociale medium heeft afgelopen september zijn complete moderatieteam in Nederland ontslagen. Driehonderd werknemers in Amsterdam, verantwoordelijk voor het veilig houden van het sociale medium, verloren daarbij hun baan.
Dat bevestigt een woordvoerder van TikTok na vragen van NRC. Volgens de woordvoerder was de ontslagronde ‘onderdeel van een wereldwijde reorganisatie’. Het modereren van Nederlandstalige berichten gebeurt nu ‘elders ter wereld’ volgens de woordvoerder, die niet precies zegt te weten waar. TikTok meldde vrijdag tegenover de NOS dat het bedrijf 40.000 moderatoren in dienst heeft om het platform veilig te houden, waarvan 6.000 in Europa.
Op dit moment detecteert AI al 80 procent van alle berichten die regels van het platform overtreden. Het gaat onder meer om naaktfoto’s, nepnieuws en beelden van excessief geweld. Mensen blijven echter nodig, omdat computers niet altijd de context of nuance van een foto of video juist inschatten. Dat ondervond ook Elon Musk, die na de overname van X vrijwel alle moderatieteams liet opheffen. Nadat dit leidde tot een stortvloed aan kinderporno en haatberichten op het platform, wierf X nieuwe mensen aan voor een nieuw moderatieteam in Texas.
Goedemorgen! Dinsdag begint de Belastingdienst met het versturen van informatiebrieven naar de honderdduizenden mensen die vanaf 2017 misschien te veel belasting betaalden over hun vermogen in box 3, schreef de Volkskrant. In totaal gaat het om meer dan 14 miljard euro. Op zijn vroegst krijgen gedupeerden in 2026 hun geld terug. Wat we verder lazen vanochtend:
Source: NRC