Vlaanderen krijgt voor het eerst een burgemeester van het radicaal-rechtse Vlaams Belang. In de gemeenteraad van het Oost-Vlaamse Ninove heeft Vlaams Belang-parlementariër Guy D’haeseleer met zijn lokale partij Forza Ninove een absolute meerderheid behaald.
Tot nu toe wisten andere partijen Vlaams Belang met een cordon sanitaire telkens buiten de macht te houden. Bij de vorige lokale verkiezingen, zes jaar geleden, gebeurde dat ook in Ninove: Forza Ninove werd toen veruit de grootste in de gemeenteraad, maar D’haeseleer kwam twee zetels tekort voor een absolute meerderheid. De rest van de partijen weigerde vervolgens een coalitie te vormen met D’haeseleer.
Over de auteur
Daan de Vries is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Een herhaling van dat scenario lijkt uitgesloten, omdat D’haeseleer zondag wel een absolute meerderheid behaalde. Met alle stemmen geteld staat Forza Ninove op ruim 47 procent van de stemmen, goed voor 18 van de 35 zetels in de gemeenteraad. Coalitieonderhandelingen met andere partijen zijn daarmee overbodig.
Helemaal zeker is de verkiezingsoverwinning van Forza Ninove nog niet. Zondagmiddag meldde het Oost-Vlaamse parket dat er een onderzoek was ingesteld naar mogelijke verkiezingsfraude in Ninove. Het is niet bekend of het onderzoek op een specifieke partij is gericht.
Behalve in Ninove lijkt Vlaams Belang nergens anders op een absolute meerderheid te kunnen rekenen. Bij de landelijke verkiezingen werd de partij deze zomer nog in meer dan honderd Vlaamse gemeenten de grootste, nu geldt dat slechts voor twee gemeenten.
Niettemin was het nieuws dat Vlaams Belang voor het eerst een burgemeester kan gaan leveren voor Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken aanleiding om zijn partij zondagavond uit te roepen tot ‘een van de winnaars’ van de lokale verkiezingen.
Meer dan in Nederland hebben de gemeenteraadsverkiezingen in België gevolgen voor de landelijke politiek. Veel kopstukken van landelijke politieke partijen zijn ook lokaal actief. Dubbelfuncties – zoals een landelijke partijvoorzitter die ook burgemeester is – komen regelmatig voor. Dat geldt ook voor de onderhandelaars van de partijen die sinds de parlementsverkiezingen van juni proberen een federale regering te vormen.
Zo is formateur Bart de Wever van de rechts-nationalistische N-VA al elf jaar burgemeester van Antwerpen. In de grootste stad van Vlaanderen werd De Wever bij de lokale verkiezingen uitgedaagd door de marxistische PVDA. Een nederlaag in de gemeentepolitiek had de onderhandelingspositie van De Wever in de landelijke politiek kunnen verzwakken. De nek-aan-nekrace die in de peilingen werd voorspeld, bleef zondag echter uit: De Wever won overtuigend en blijft burgemeester van Antwerpen.
Voor andere landelijke partijleiders verliepen de lokale verkiezingen teleurstellender. Conner Rousseau, die namens het sociaaldemocratische Vooruit meedoet aan de landelijke formatie, greep in Sint-Niklaas naast het burgemeesterschap. Wel wist hij het aantal zetels van Vooruit in de gemeenteraad te verdubbelen.
Ook Zuhal Demir, minister van Onderwijs namens De Wevers N-VA, is er niet in geslaagd de zittende burgemeester van Genk te verslaan. Demissionair premier Alexander de Croo van het liberale Open VLD verliest in zijn thuisstad Brakel zo’n 10 procentpunt, maar blijft wel de grootste.
In Brussel blijft de Franstalige Parti Socialiste (PS) van burgemeester Philippe Close aan het roer. En in Wallonië blijft de PS de grootste partij in Luik en in Charleroi.
De landelijke formatie ligt al anderhalve maand stil. In augustus klapten de gesprekken tussen de N-VA, Vooruit, de Vlaamse christendemocraten (CD&V) en de Waalse liberalen en christendemocraten, waarna de partijleiders de tijd namen om zich op de gemeenteraadsverkiezingen te richten. Later deze maand gaan deze vijf partijen vermoedelijk opnieuw om tafel, in een poging een regering te vormen.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen gold dit jaar in Vlaanderen voor het eerst geen opkomstplicht. In Brussel en Wallonië waren stemgerechtigden nog wel verplicht om naar het stemhokje te gaan.
Het afschaffen van de opkomstplicht leidde, zoals vooraf voorspeld, tot een aanzienlijk lagere opkomst. Bij de vorige lokale verkiezingen kwam zo’n 90 procent van de stemgerechtigde Vlamingen opdagen, nu schommelde dat tussen de 60 en 70 procent. Met name in de grote steden was de daling van de opkomst sterker dan experts vooraf hadden verwacht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant