Haar hoofd lag midden op straat in Istanbul. Haar moeder gilde: ‘Meisje toch, wat hebben ze je aangedaan?’ Haar gehuil ging door merg en been. De dader was haar ex-vriend, net als het slachtoffer 19 jaar oud. Hij heeft haar afgelopen weekend vermoord, onthóófd. Op dit moment zijn in heel Turkije protesten gaande van studenten en vrouwenbewegingen die opstaan tegen geweld tegen vrouwen en vrouwenmoord, ofwel femicide. ‘Genoeg is genoeg’, wordt er door de straten gescandeerd. Ze heette Ilknur Uzuner.
Sinds Turkije uit het Verdrag van Istanbul is gestapt, viert femicide (weer) hoogtij in het land. Dit verdrag biedt een bindend juridisch kader om vrouwen tegen geweld te beschermen. Turkije heeft het verdrag op 20 maart 2021 opgezegd als gevolg van het stijgende conservatisme in het land. Familiezaken moeten binnenshuis worden geregeld, vindt het Turkse ministerie van Religie.
Over de auteur
Yesim Candan is publicist en columnist. In de maand oktober is zij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Op 1 maart 2016 trad het verdrag in Nederland in werking. Maar wat is zo’n belofte waard als er om de acht dagen een vrouw wordt vermoord in Nederland? Dat zijn er 44 per jaar. De wereldwijde femicidecijfers liegen er niet om:
45 duizend vrouwen zijn jaarlijks het slachtoffer van femicide. We hebben wereldwijd te maken met een epidemie. De toename is begonnen tijdens de coronapandemie, onder andere door economische problemen.
Al vier jaar organiseer ik jaarlijks een rode-hakken-kunstdemonstratie op de Dam in Amsterdam. Femicide grijpt mij bij de keel. Deze vrouwenmoord, vaak gepleegd door een (ex-)partner, draait om macht. Om het ‘als je niet van mij bent, dan ben je van niemand’-idee. Nog steeds wordt femicide in Nederland gezien als een typische immigrantenziekte of, in de volksmond, eerwraak. Maar niets is minder waar.
Wat mij zo intrigeert is: hoe komt het toch dat jongens en mannen denken dat ze het recht hebben meisjes en vrouwen zich toe te eigenen? Dat komt al op heel jonge leeftijd voor. Zelfs in Amsterdam-Zuid, waar de rijkere en hoogopgeleide Amsterdammers wonen, bedreigen 12-jarigen een andere jongen omdat die iets zou hebben met de ex van een van hen, zo weet ik uit ervaring. Hier gaat faliekant ‘iets mis’ in de samenleving. Het zichzelf toe-eigenen van meisjes betekent dat de kleine kakkers hen zien als hun bezit. Nogmaals, wie zegt dat femicide alleen een allochtonenprobleem is?
En: moeders, voed jullie zonen op! Een moeder is de eerste vrouw met wie de zoon in contact komt. Als moeder moet je je zoon leren hoe hij met een vrouw om moet gaan. Hoe praat je tegen haar? Hoe behandel je een meisje? We gaan ervan uit dat dit niet hoeft. Maar wie leert het ze dan?
Wat mij opvalt, is dat Andrew Tate wereldwijd populariteit geniet. De influencer die vrouwen ziet als tweederangsburgers, als lustobjecten. Het maakt zijn mannelijke, jonge volgelingen helemaal niet uit of hij handelt in vrouwen, crimineel is. Hij is van mening dat vrouwen eigendom zijn van mannen, dat vrouwen die verkracht worden daar deels zelf voor verantwoordelijk zijn.
De jeugd heeft normale mannelijke rolmodellen nodig.
Wat betreft het signaleren van geweld in Nederland hebben we een speciale vrouwenpolitie nodig. Zoals we ook een speciale afdeling hebben voor dieren en lhbti’ers. Een speciale vrouwenpolitie zorgt ervoor dat de drempel lager wordt voor vrouwen om zowel lichamelijk als verbaal geweld te melden. Die stalking serieus neemt. Vooráf, en niet pas nadat de moord is gepleegd.
Femicide gebeurt immers niet van de ene op de andere dag. Hieraan voorafgaand worden vrouwen óf gestalkt óf mishandeld. Zoals de 16-jarige Hümeyra, die door haar stalker van het leven werd beroofd. Of de 28-jarige verpleegkundige Linda van der Giessen, die op de parkeerplaats van het ziekenhuis waar ze werkte werd doodgeschoten door haar ex. Beide vrouwen hadden het gestalk al meerdere malen gemeld aan de politie, maar er was nooit wat mee gebeurd. Een afdeling vrouwenpolitie zou hun meldingen wél serieus hebben genomen, en dan had hun dood hopelijk voorkomen kunnen worden.
Het is tijd dat we actie ondernemen en onze meisjes en vrouwen beschermen. Stalkende, controlerende mannen die een vrouw als hun bezit zien zijn overal. Het is tijd dat we met zijn allen opstaan en scanderen: genoeg is genoeg.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant