Net als mensen kunnen ook honden en katten bloed doneren. De dierenklinieken van AniCura in Rijswijk en Dordrecht organiseerden deze week zelfs speciale bloeddonatiedagen. Je huisdier kan zo de levens van zieke of gewonde dieren redden. Maar je kunt er ook wat ethische vraagtekens bij plaatsen.
Hoeveel honden en katten doneren aan de handvol Nederlandse dierenbloedbanken is onduidelijk, maar wel is duidelijk dat ze nodig zijn. AniCura organiseerde de donatiedagen naar eigen zeggen omdat de bloedbank waar de keten mee samenwerkt hard op zoek is naar nieuwe donors.
Joris Robben is universitair hoofddocent Diergeneeskunde aan de Universiteit Utrecht, die ook een dierenbloedbank heeft. Hij vertelt tegen NU.nl dat er altijd meer donoren nodig zijn. "Het is geen nieuwe situatie, we doen dit al tien jaar", zegt Robben. De bloedbank van de universiteit wordt intern gebruikt op de intensieve dierzorgafdeling. "Om zoveel mogelijk patiënten goed te kunnen helpen, moet we zo efficiënt mogelijk bloed inzetten."
De bloedbanken proberen de donorhond of -kat bij binnenkomst op hun gemak te stellen met aaien en koekjes. Het dier krijgt een lichamelijk onderzoek (waar het baasje de resultaten van ontvangt) en het bloed wordt ook getest op overdraagbare ziektes. De donatie duurt ongeveer anderhalf uur en katten krijgen een roesje. Wanneer de dieren aan het eind van de dag weer helemaal fit zijn, mogen ze weer mee naar huis, met een voorraad snoepjes. Voor aan de halsband is er een donorpenning die laat zien dat het huisdier heeft gedoneerd.
Een dier mag alleen onder bepaalde voorwaarden bloed doneren. "We zijn ons erg bewust van wat een hond of kat afstaat", vertelt Robben. Het is belangrijk dat een huisdier gezond is, omdat het na het geven van bloed zelf weer nieuw bloed moet aanmaken. Speciale wetgeving is er niet, wel zijn er algemene richtlijnen (zie het kader onder aan dit artikel). "De voorwaarden zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en ervaring. Als universiteit zijn wij wat strenger vanwege de voorbeeldfunctie die wij hebben voor studenten."
Max en Minoes die hun soortgenootjes redden: dat klinkt enorm nobel. Maar huisdieren kunnen geen toestemming geven voor bloeddonatie en begrijpen het ook niet. Is het dan wel in de haak?
Het is in elk geval niet uitzonderlijk, vertelt Julia Hamel van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde. "We zetten dieren al jaren in voor menselijke doeleinden." Denk aan honden die voor de politie werken. Of vee voor eieren, vlees en melk. "Bij de bloedbank worden dieren ingezet voor liefdadigheid en om andere dieren te redden."
Laura Venema, dierengedragstherapeut en afgestudeerd op ethiek van diergebruik, wijst erop dat je er op twee manieren naar kunt kijken. "Natuurlijk is een dergelijk prikje op zich niet zo'n groot probleem. En volgens betrokkenen kan een dier zo'n hoeveelheid bloed prima missen, net als wij mensen", zegt ze. "Maar ethisch gezien wringt de schoen wel een beetje. Want wie zijn wij om dit voor ons dier te bepalen?"
"Ook al houden wij dieren als huisdieren, toch vind ik niet dat wij maar álles over en voor hen kunnen bepalen." Als baasje bepaal je een hoop voor je huisdier, maar doorgaans in zijn of haar belang: het juiste voer, de juiste mand, de juiste vriendjes, enzovoorts. "Ook daar heeft een dier beperkt invloed op. Zolang dat in het welzijn van dit specifieke dier is, is daar ethisch weinig tegenin te brengen. Maar als je je jouw dier blootstelt aan een bezoek aan de kliniek en bloed laat afnemen, komt zijn welzijn wel in het geding."
"Dat gebeurt in emotionele zin al door de stressverhoging die een bezoek vaak - maar niet altijd - met zich meebrengt. En ook lichamelijk. Mensen kunnen onwel worden na het doneren van bloed, en dat zal voor een dier niet anders zijn. Of jij dat als eigenaar voor je dier mag bepalen, vind ik dubieus."
Venema zou haar huisdieren om die reden zelf niet laten doneren, denkt ze, al kan ze zich het omgekeerde standpunt wel degelijk goed voorstellen. "Ik kan me voorstellen dat ik ooit in een situatie kom dat mijn eigen dier bloed nodig heeft. Dan word je toch enorm met je neus op de feiten gedrukt wat betreft het belang ervan."
Het ene huisdier is bovendien het andere niet, benadrukt ze. "Er hoeft maar één negatieve ervaring te zijn rondom het bezoek aan de arts voor bloedafname, en je huisdier zou levenslang problemen kunnen houden met dierenartsbezoek. Dus het karakter van het dier speelt ook mee. Een mentaal gezond dier dat echt rustig is, zou dan wellicht een optie zijn. En in mijn optiek zou bloedafname thuis ook een hoop stress schelen."
Ondanks zulke kanttekeningen vinden sommige baasjes het (proberen te) redden van het zieke dier toch het allerbelangrijkst. "Ook medewerkers komen bij ons doneren met hun eigen huisdieren", vertelt Lilian Doets, communicatiemanager van AniCura. Tijdens een fotoshoot in de kliniek zag ze een gewond huisdier binnenkomen. Direct heeft ze haar eigen hond bloed laten doneren. "Ik wist dat grotere honden makkelijker bloed kunnen doneren dan kleinere honden. Je ziet de bedrukte gezichten van baasjes in de wachtkamer en dan wil je iets goeds doen."
In onderstaande slideshow zie je foto's van Amstel, die tijdens het maken van deze foto's vier jaar oud was en drie tot vier keer per jaar bloed gaf aan Universiteit Utrecht. Sommige foto's kunnen als onprettig worden ervaren.
Source: Nu.nl algemeen