Het feestelijke regenboogvlak meet 7 bij 5 meter, heeft zes kleuren en ziet inmiddels zwart van de vegen met hier en daar de contouren van een hakenkruis. De straatversiering was een idee van de dorpsraad en twee ondernemersverenigingen. De opening door de wethouder van Nieuw-Vennep was vrijdag, op Coming Out Day, maar eerder al werd het beklad, en na een schoonmaakbeurt opnieuw, zodat de glans alweer verdween.
En als je een tijdje bij dat getormenteerde regenboogvlak staat en de mensen ernaar vraagt, doemt nog iets anders op: een onheilspellende generatiekloof.
Eerst de ouderen die netjes hun fiets parkeren in de daartoe bestemde rekken, en dan luid en duidelijk verklaren dat het ‘schandalig’ is: ‘Onbegrijpelijk.’ ‘Wat voor mensen doen dat nou.’ ‘Weten ze wel wat een hakenkruis betekent.’ ‘Wat zijn dat voor snotjongens?’
Dan de jeugd die aan komt zetten op fatbikes en wijdbeens stilhoudt op straat om ook te zeggen waar het op staat. Ze hebben het er vanochtend nog in de klas over gehad: ‘Negen van de tien vinden het niks.’ ‘De leerkracht was het eens.’ ‘Het wordt ons door de strot geduwd.’
Overal zien ze regenbogen: op supermarkttassen, op bussen en treinen. ‘Kan dat niet ergens achteraf?’ Minder aandacht graag want ‘wij zijn geen homo of zo’.
2,7 miljoen Nederlanders vinden zichzelf geen heteroseksueel, berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek, toch wordt de jeugd almaar conservatiever als het over gelijke rechten gaat, daarvoor hoef je de alarmerende GGD-onderzoeken niet eens te lezen. Op mijn vraag wat ze eigenlijk vinden van mannen die met mannen trouwen, zeggen de jongens bij het regenboogvlak: ‘Dan kunnen ze geen kinderen maken, dus dat is niet goed.’
Het is pal voor de entree van winkelhart Symfonie, zo’n mooi Hollands koopcentrum met alles aan boord: bloemen, fietsen, schoenreparaties, Asian hypermarket, Poolse supermarkt, Surinaams eethuis. Alles netjes, de bekladding van het vlak steekt er raar bij af.
Toch is het vernielen van regenboogbankjes, regenboogpaden, regenboogzebrapaden, regenboogkunst en regenboogvlaggen wijdverbreid. Van Middelburg (pride-bankje) via Den Haag (homomonument) en Borculo (vlag in brand) tot Appingedam (‘gaybrapad’ beklad met hakenkruizen). Dat laatste vond de provinciale fractieleider van de BBB, Gouke Moes, ‘jammer van beide kanten’ want net als dat hakenkruis is ook zo’n regenboogvlag ‘provocerend’.
De opmars van de regenboogfobie is openlijk te zien op straat, en verdekt in de populistische politiek. Politici zijn slimmer dan vandalen: ze volgen graag het ‘volksgevoel’, maar blijven ambigu. Als justitieminister noemde Dilan Yesilgöz het ‘wokisme’ een bedreiging van de rechtsstaat. Femke Wiersma, nu BBB-minister, stopte als Fries provinciebestuurder met regenboogsubsidies omdat ze iedereen hetzelfde wilde behandelen – niets tegen homo’s natuurlijk, en het was maar een bezuiniging. Signaal verzonden.
Ook het regeerprogramma van dit kabinet is ambigu: er komen ‘extra maatregelen tegen geweld tegen lhbtiq+ personen’, tegelijkertijd moet seksuele voorlichting op scholen ‘neutraal’ worden. Wat dat betekent mag de kiezer zelf invullen.
Als ik haar woordvoerder vraag hoe minister Paul (Funderend Onderwijs en Emancipatie, VVD) die twee verenigt, is het antwoord: ‘De betreffende passages in het regeerakkoord staan los van elkaar.’ En: ‘Het is belangrijk dat leerlingen leren dat ze zichzelf mogen zijn en hoe ze met anderen moeten omgaan.’
De jongens op de fatbikes zeggen: dat bekladden gaat opnieuw gebeuren, reken maar. Ze zijn rond de 14 jaar, net als de twee verdachten die werden opgepakt. Nogmaals: ‘het wordt ons door de strot geduwd’.
En bij het fietsenrek vertelt de mevrouw die op haar 84ste nog altijd veel vrijwilligerswerk doet, dat ze opgroeide in een gezin met dertien kinderen in een harde tijd, met een vader die ondanks alles leerde dat je ‘in liefde’ leeft met iedereen ‘ook degenen met een andere instelling van de natuur’.
Het antwoord op de bekladding van het regenboogvlak ligt op school en in de opvoeding, zegt ze, die deels is overgenomen door de schermpjes van de telefoons. De sociale vorming gebeurt inmiddels door sociale media, en daarbij is de jeugd ‘het leven te gemakkelijk gemaakt’.
Hakenkruizen op een regenboog, als teken van een tijd vol gemakkelijke opvattingen.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant