Met een beetje geluk is er de komende dagen een heldere komeet zichtbaar. Dit weekend prijkt komeet Tsuchinshan-ATLAS vroeg in de avond aan de westelijke hemel.
Liefhebbers van bijzondere hemelverschijnselen mogen de laatste tijd niet klagen. Donderdagnacht was er vanuit veel plaatsen in Nederland weer fraai poollicht te zien, veroorzaakt door een krachtige uitbarsting op de zon. Komende week komt daar een komeet bij – een wazige ‘ster’ met een omhoog gerichte staart.
Terwijl poollicht vaak moeilijk voorspelbaar is (zeker lang van tevoren), is de baan van een komeet precies bekend. De vraag is alleen hoe helder Tsuchinshan-ATLAS zal worden. In elk geval kun je het best een donkere plek opzoeken om hem te zien, met een vrij uitzicht naar het westen.
Over de auteur
Govert Schilling is wetenschapsjournalist. Hij schrijft voor de Volkskrant over sterrenkunde.
Kometen zijn kleine, ijzige hemellichamen in een extreem langgerekte baan om de zon. Als ze in de buurt van de zon komen, begint een deel van het ijs te verdampen en komen er ook ingevroren gruisdeeltjes vrij. De zon blaast dat materiaal weg in een lange, ijle staart van gas en stof. Die staart wijst dus altijd van de zon af.
Heldere kometen zijn vrij zeldzaam. De laatste komeet die met het blote oog te zien was (zij het met enige moeite), was komeet Neowise, in de zomer van 2020. Tsuchinshan-ATLAS zal waarschijnlijk een stuk opvallender zijn. Of hij even spectaculair zal worden als komeet Hale-Bopp in 1997 is echter de vraag. Hale-Bopp was zelfs vanuit een verlichte huiskamer te zien.
Komeet Tsuchinshan-ATLAS is genoemd naar de twee observatoria, in China en Zuid-Afrika, waar hij begin 2023 al werd ontdekt, toen hij zich nog op ruim een miljard kilometer afstand bevond. Vorige maand was de ‘staartster’ zichtbaar vanaf het zuidelijk halfrond. Komende week is hij vooral vanaf het noordelijk halfrond goed te zien. Daarna zal de helderheid waarschijnlijk snel afnemen. Pas over zo’n 80 duizend jaar vliegt hij opnieuw door de binnendelen van het zonnestelsel.
Op 12 oktober bereikt de komeet zijn kleinste afstand tot de aarde: ruim 70 miljoen kilometer. Dit weekend (12 en 13 oktober) is hij alleen tijdens de avondschemering te zien, vanaf een uur of half acht: tegen de tijd dat het echt donker is, is de komeet alweer onder de horizon verdwenen. Maar de zichtbaarheid wordt in de loop van de week steeds beter. Dinsdag en woensdag gaat hij pas onder als de schemering al ten einde is.
Overigens geldt voor de komeet hetzelfde als voor het poollicht: je kunt hem alleen zien als er geen wolken zijn, en op lang belichte foto’s ziet hij er altijd veel indrukwekkender uit dan met het blote oog.
De hoop is dat ook de zon zich de komende dagen weer zal roeren. Een mooie foto van een komeet met poollicht is de droom van elke astrofotograaf.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant