De lezersbrieven, over de toekomst van de fusie PvdA/GL, nou-enners uit de hoek van Geert Wilders, antisemitisme, klimaatpaniek, de sociale antennes van postbezorgers en wandelaars van kleur die racisme en vooroordelen ervaren.
Ad Melkert waarschuwt opnieuw voor een onvoldoende doordachte – ‘stille’ – opheffing van de PvdA. Terecht. De argumenten van Melkert en zijn medestanders in het artikel ‘Fusie met GroenLinks niet het antwoord, versterk het midden’ spreken voor zich.
Ik wil er nog een paar argumenten aan toevoegen. GroenLinks is zelf het product van partijpolitieke vernieuwing en hergroepering van partijen die elk afzonderlijk geen toekomst meer hadden. Voor de nieuwe generatie kiezers hebben die nu geen enkele betekenis meer: PPR, PSP, CPN, EVP. GroenLinks, dat is Paul Rosenmöller, Femke Halsema, Jesse Klaver: drie verdienstelijke politici die in staat zijn geweest een herkenbaar politiek profiel in de oppositie tot stand te brengen. Maar op veel meer verdiensten kan de partij zich niet voorstaan.
De PvdA heeft sinds 1945 vele malen deel uitgemaakt van het kabinet, maar de bijdragen die de sociaaldemocratie heeft geleverd aan de opbouw van de verzorgingsstaat hebben een langere geschiedenis. Bij al die perioden waarin deze beweging streed voor verbetering van het leven van gewone mensen (arbeid, gezondheidszorg, onderwijs, wonen) hoort een eindeloze rij idealisten –hoog- en laagopgeleiden – die de sociaaldemocratie verpersoonlijkten. Een indrukwekkende staat van dienst.
In 1972 stelde de PvdA van Joop den Uyl met D66 en PPR samen een gemeenschappelijk regeerprogramma op: Keerpunt 1972. Met deze ‘progressieve samenwerking’ werd de basis gelegd voor het kabinet-Den Uyl: bij de verkiezingen in 1977 behaalde de PvdA een resultaat (53 zetels) dat nadien nooit meer is geëvenaard. Dat is het beste bewijs dat succesvolle samenwerking mogelijk is zonder een fusie tussen partijen. Bij zo’n samenwerking kunnen andere partijen zich ook makkelijker aansluiten zonder zichzelf te moeten opheffen.
Hoewel ik als journalist nooit lid ben geweest van welke partij dan ook, heb ik wel altijd op de PvdA gestemd, soms met gepaste tegenzin. GroenLinks wordt gevormd door mensen met progressieve idealen, maar beschikt over een beperkte geschiedenis, een minder herkenbare ideologische achtergrond en een perspectief dat vooral samenhangt met de personen die op enig moment leiding geven aan het politieke proces. Bij zo’n partij voel ik mij minder thuis.
Als er geen sociaaldemocratische partij meer is, met alle interne discussies die daar bij horen, raak ik politiek dakloos.
Redmar Kooistra, Woerden
Weest verstandig, PvdA, en benoem geen interne commissie die de laatste verkiezingsuitslagen publiek gaat evalueren. Goed bedoeld die oude-rottenoproep, maar archaïsch van toonzetting. Keer niet terug op het platgetreden pad van partijbijeenkomsten, waar fanatiek wordt gediscussieerd over standpunten van groene of rode partijgenoten. Wij zijn er binnen de progressieve beweging ijzersterk in geweest elkaar de loef af te steken.
Heb begrip voor elkaar en zoek elkaar en de verbinding op. Het liefst ook met verwante partijen als de SP, Denk en Volt. Werk samen, om een progressieve vuist te maken. Een vuistvol thema’s, waar we als samenleving behoefte aan hebben: klimaat, armoede, woningen en bestaanszekerheid. In het huidige politieke klimaat hebben we allerminst behoefte aan haarkloverijen.
Jan Bouman, Zeist
Met de oproep tot heroverweging van het heilloze pad dat uiteindelijk moet leiden tot een volledige fusie van de sociaaldemocratische PvdA met de elitair-culturele ‘wereldverbeteraars’ van GroenLinks ben ik het ten diepste eens.
Dat die oproep blijkt te komen van PvdA-prominenten die ruim dertig jaar geleden vooropliepen toen de anti-sociaaldemocratische afslag werd genomen die later met valse trots de ‘derde weg’ werd genoemd, boezemt mij dan weer bijzonder weinig nieuw vertrouwen in.
Klaas Slooten, Amsterdam
Bij alle verontwaardiging over de eeuwig schamperende Geert Wilders en de lui die hem op zijn zonnekoningplek houden, schemert toch steeds de valse hoop door dat deze nihilisten zich uiteindelijk laten aanspreken op moreel fatsoen.
Maar het antwoord van die kant is steeds vaker: nou en? Het maakt ze niet meer uit welke onoorbare grenzen worden gepasseerd. Femke Halsema deporteren, illegale noodwetten pushen, een kongsi met extreemrechts om het Europarlement over te nemen, collega’s kleineren, bodem en water vergiftigen: nou en?
Zelfs onze stropop-minister-president hakkelt desgevraagd dat hij niemand uit zijn kabinet wil ‘recenseren’ en slaat geen alarm om de stinkende rot in zijn team. Nou-enners: de huidige stroming van politici die de grenzen van het betamelijke oprekken tot aan vernietiging van de rechtsstaat, en uiteindelijk dus onze manier van leven.
Laat dit kabinet snel opgeblazen worden, zodat we ruimte krijgen voor rust, empathie en normaal fatsoen, liefst nu meteen, voordat de fundamenten helemaal verbrokkeld zijn. Weg met de gevaarlijke nou-enners die met onze democratie spelen als een kleuter die een ragfijne libelle fijnknijpt.
Trees Roose, Haren
Heel goed dat het kabinet op wil treden tegen Jodenhaat. Het is schandalig dat Joodse Nederlanders lastiggevallen worden en zich niet veilig voelen in ons land.
Wat ik alleen niet begrijp, is dat ditzelfde kabinet een vruchtbare voedingsbodem schept voor haat jegens andere bevolkingsgroepen, zoals Marokkaanse Nederlanders, moslims en asielzoekers. Ik raad de leden van het kabinet aan de indrukwekkende 4 mei-voordracht van 2020 nog eens na te lezen waarin Arnon Grunberg stelt: ‘Als ze het over Marokkanen hebben, dan hebben ze het over mij.’
Rutger Rotscheid, Amsterdam
Weer een boze huisarts in de krant die zich opwindt over de jeugdzorg. Ondanks al zijn inspanningen lukt het hem maar niet om zijn Jordy de zorg te laten krijgen die hij wil. ‘Wat begon als milde klachten van woedeaanvallen, is totaal geëscaleerd door de enorme traagheid waarop de hulpverlening op gang kwam.’ Dit zou ‘ondenkbaar zijn’ bij een kind met ‘ernstige astma of leukemie’.
Dat komt waarschijnlijk omdat het hier gaat om iets ingewikkelders dan astma of leukemie. Daarvoor ga je naar de monteur in het ziekenhuis, die je probeert te repareren. Bij woedeaanvallen gecombineerd met een lastige thuissituatie is echter nooit sprake van één oorzaak en één oplossing. Dat willen dokters altijd wel graag. Geef het beestje een diagnose, dan hebben wij een therapie.
Sommige zaken zijn ingewikkelder dan we op onze beroepsopleiding hebben geleerd. Bovendien hebben we als samenleving het idee gekregen dat opvoeding een privéproject zou zijn en jeugdhulp de automatische oplossing voor problemen van jongeren. Het is een stuk ingewikkelder. Bescheidenheid dus. Zeker richting de jeugdzorg.
Pieter Barnhoorn, huisarts, Leiden
Postbezorgers gaan het melden als ze vermoeden dat het niet goed met me gaat. Maar waar kan ik het als pakketontvanger (het gaat mij goed, dank u) melden als het omgekeerde het geval is? Dat lijkt me gezien hun arbeidsomstandigheden toch wat vaker noodzakelijk.
Pieter Vonk, Amerongen
Briefschrijver Thijs Mandersloot roept klimaatwetenschappers én de Volkskrant op om bij het publiceren van alarmerende feiten meteen een positief handelingsperspectief te bieden, zodat kinderen en jongeren (zijn eigen kinderen zijn 7 en 10) de moed niet in de schoenen zakt, met alle mentale schade van dien.
De briefschrijver lijkt daarmee voorbij te gaan aan zijn eigen verantwoordelijkheid als vader en voorbeeld. Mijn advies aan hem is dan ook om, bij opkomende paniek, tegen zijn kinderen te zeggen: ‘Luister, de toestand is ernstig maar we kunnen wel wat doen. In dit gezin, bijvoorbeeld, eten we geen vlees en alleen lokaal en biologisch, vliegen we niet voor de (vakantie)lol, kopen we weinig spullen en alles tweedehands, hebben we alleen duurzame kleding, rijden we geen auto, wonen we onder energielabel A en stemmen we klimaatbewust.’ Tenzij dat niet zo is, natuurlijk.
Stone van de Hurk, Utrecht
Thijs Mandersloot maakt zich terecht zorgen om de mentale gezondheid van jongeren bij de krantenkop over de naderende onomkeerbare klimaatramp. Hij vraagt zich af of de wetenschap bij deze waarschuwing niet een handelingsperspectief zou moeten bieden. Dat handelingsperspectief is er al tijden en bestaat uit het beleidsmatig ontmoedigen van het gebruik van fossiele brandstoffen, ook als dat economische teruggang inhoudt. Maar vanwege het ongemak van dat laatste blijft de door de wetenschap aangedragen oplossing te vaak onbenoemd. In plaats daarvan vallen we terug op ongegrond wensdenken in de vorm van groene groei. De deceptie onder jongeren zal straks des te groter zijn als dat traject onmogelijk blijkt.
Sander Otte, Berkel en Rodenrijs
Vogels kijken voor mensen van kleur. Dat leek Jean-Pierre Geelen ‘weinig biodivers’, zo meldde hij op X. In zijn column uit hij zijn verbazing over de #ophef die zijn bericht veroorzaakte in rechts-racistische kringen. Geelen noemde het een ‘stormpje’ dat overwaaide.
Vervelend dat de organisatie, het Internationaal Literatuur Festival Utrecht (ILFU), onder de drek werd bedolven en de wandeling vanaf een geheime plek moest starten, mét beveiliger. Alsof dat niet vervelend genoeg was, besloot Geelen mee te wandelen. Een voorbijganger maakte een racistische opmerking over de wandelaars. Hij schrok ervan. De wandelaars van kleur niet. Die voelen zich vaker vogelvrij.
Ollie Olanipekun en Nadeem Perera, de oprichters van Flock Together, schrijven in hun boek Outsiders – De natuur is ook van jou over de geografische, financiële en sociale drempels voor mensen van kleur om de natuur in te gaan. Geelen koos ervoor een zin te citeren die hij kon wegzetten als ‘militant’. Dat woord wordt doorgaans voor gewapende groeperingen gebruikt. De vogelspotters van kleur zijn slechts uitgerust met verrekijkers.
Als Geelen zich écht had verdiept, dan had hij een column geschreven waarin de vreugde werd benadrukt van een groep die even probeert te ontsnappen aan de oordelende witte blik.
Olanipekun en Perera leerden de wandelaars dat luisteren een belangrijk onderdeel is van vogelspotten. Luisteren naar de ervaringen van mensen voor wie racisme dagelijkse kost is, voor wie niet alle ruimtes en ervaringen zomaar toegankelijk zijn.
Luisteren. Niet jouw ervaring centraal stellen als de stem van de ander aan de beurt is. Als de koekoek zwijgt, hoort men de leeuwerik.
Judi Mesman en Babs Gons, Leiden/Amsterdam
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant