Trainer Pascal Jansen (51) werd in januari ontslagen bij AZ, verloor zijn moeder en verhuisde naar Ferencváros in Hongarije, vrijdagavond de tegenstander van Nederland. ‘Als ik ergens niet meer gewenst ben, is het snel klaar.’
In hoeverre is zijn in april overleden moeder bepalend geweest voor zijn doen en laten, voor zijn inspiratie? Voetbaltrainer Pascal Jansen (51) herhaalt deels de vraag: ‘Voor mij, mijn moeder? Ze was bepalend in alles. Alles. Voor mijn onafhankelijkheid, mijn zelfstandigheid, mijn kijk op de wereld.’
De trainer van Ferencváros, koploper in Hongarije, is een paar dagen in Nederland nu Oranje in Boedapest voor de Nations League voetbalt tegen Hongarije. Hij draagt een prachtig, felrood jasje van de Chicago Bulls, dat past bij de vuurrode herfstbladeren op de parkeerplaats van het hotel in Almere waar is afgesproken. Hartelijk schudt hij de handen van bekenden.
Zijn moeder, Sue Chaloner, groeide, nadat ze te vondeling was gelegd, op in een Brits gezin. Ze ging op haar 16de de deur uit om als zangeres in de musical Hair de wijde wereld in te trekken.Ze had hits (Swingin’ on a Star van Spooky & Sue) in Nederland, het land waar ze een zoon kreeg, Pascal.
‘Ze was erg onafhankelijk, en gedreven en gepassioneerd in wat ze deed. Ook ik heb mijn eigen route bewandeld. We spraken vaak over onze overeenkomsten, onze passie voor coaching en kennisoverdracht. Onze vastberadenheid om altijd beter te willen worden.’
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant.
Onafhankelijk denken staat bij hem op 1. Toen Ferencváros hem per se wilde aantrekken als trainer, stelde hij vragen. Ook over racisme, want de club heeft in dat opzicht een smoezelige reputatie.
‘Maar neem de kleedkamer, met zeventien nationaliteiten. Zwart, wit, bruin, alles door elkaar. Een jongen uit Israël met Palestijnse roots. Serviërs, Bosniërs, jongens uit Nigeria, uit Ghana, Tunesië. Als je ziet hoe ze met elkaar omgaan is dat top. Daarin hebben we als staf veel energie gestoken. Maar de perceptie is dat er hier weerstand is tegen mensen van buiten Hongarije. Zo ervaar ik dat niet.’
Het Ajax van Louis van Gaal speelde op het hoogtepunt van zijn roem, in 1995, bij Ferencváros in de Champions League, begeleid door racistische spreekkoren. ‘Dat verleden heb ik aanhangig gemaakt. Als je het zo bekijkt, was ik verrast dat ze bij een gekleurde coach uitkwamen.
‘Dat was best bijzonder. Maar dat is het mooie van voetbal. Men kijkt naar de persoon, en in hoeverre die bij de ambities past. Het thema leefde, omdat ik de geschiedenis ken en de politiek volg. Wat hadden ze precies te vertellen? De beslissende bijeenkomst over mijn contract was indrukwekkend. Ze waren goed op de hoogte, hadden een idee waarom ze mij wilden aanstellen.’
Jansen werkte veel in opleidingen en bij AZ met een jonge ploeg, samengesteld met een relatief klein budget. Hij leverde prestaties, vaak met aantrekkelijk spel, ook in de Europa Cup.
Uit meerdere aanbiedingen koos hij voor de topclub uit een voetballand met een groot verleden, waarbij cruciaal was dat Ferencváros Europees voetbal speelde. Daarbij is Boedapest, waar hij woont in een appartement met uitzicht op de Donau, een geweldige stad.
Maar Viktor Orbán dan, de paria in de EU, bevriend bovendien met de voorzitter van de voetbalclub, Gabor Kubatov. ‘Er speelt van alles, maar dat is niet alleen in Hongarije zo. Alleen is Orbán vrij uitgesproken. De politieke beweging is een weerspiegeling van de maatschappij in veel landen.
‘In Nederland hebben we vrij snel een mening over anderen, en soms terecht. Maar ik wil mijn eigen pad blijven bewandelen. Dat doe ik al van jongs af aan. Mijn keuzen, mijn afwegingen. Als ik ergens gevoel bij heb, ga ik ervoor, ongeacht wat anderen daarvan vinden.’
‘De groep waarmee ik aan tafel zat bij de besprekingen, is al veertien jaar aan de macht bij de club. Ze wilden Ferencváros terugbrengen naar de oorsprong: een grote club waarop men trots is, waar je met je gezin naartoe kunt gaan. Competitief. Ze hebben zelfs nog een tijdje in de tweede divisie gespeeld, en nu zijn ze zes keer op rij kampioen van Hongarije. Er is een ander beeld ontstaan.’
Het publiek is fanatiek, de achterban groot. Het elftal staat bovenaan in de competitie, met 18 punten uit 7 duels. Twee keer is nipt verloren in de Europa League, van Anderlecht en Tottenham Hotspur.
Tottenham speelt over anderhalve week tegen AZ, en AZ komt in januari Ferencváros tegen in de Europa League. AZ was zijn vorige club, waar hij in januari werd ontslagen, kort na een nederlaag tegen FC Twente en een nipte zege in het bekertoernooi op Quick Boys. Of hij de volgende ochtend op de club wilde verschijnen, vernam hij in een appje. Op zijn vrije dag. Dan weet je het wel. ‘Ik kom niet uit een ei.’
De directeuren Max Huiberts en Robert Eenhoorn lichtten het ontslag toe. ‘Ik heb het verhaal aangehoord en verder geen vragen gesteld. De keuze was gemaakt. Als ik ergens niet meer gewenst ben, is het ook snel klaar en hoef ik het niet meer te weten. Misschien is dat een bepaalde arrogantie van mijn kant. Ik weet goed waartoe ik in staat ben en wat ik heb geleverd. Ik kan mezelf niet zoveel kwalijk nemen.’
Hij dankte de leiding voor de kansen, pakte zijn spullen en sprak de volgende dag de spelers en staf toe, ter afscheid. ‘Ik had het ontslag woensdag na de mededeling al een plek gegeven.’ Dat komt door die onafhankelijke geest. ‘Ik ben financieel niet onafhankelijk, maar geestelijk wel. Dat zie ik als een van mijn kwaliteiten. Mijn emoties controleren, het geheel blijven overzien en weloverwogen keuzen maken.’
Intussen blijft hij nieuwsgierig naar AZ, met dat duidelijke beleid van spelers opleiden of vroegtijdig aantrekken, doorontwikkelen en verkopen. Dat is het bedrijfsmodel waaraan de trainer zich committeert. ‘Maar ik was in januari 2024 geen andere trainer dan in de halve finale van de Europese beker, ruim een half jaar eerder.’ Hij tekende in maart 2023 voor twee jaar bij en haalde in mei de halve finales van de Conference League tegen West Ham.
Maar goed, er was onvrede over de resultaten. ‘Dat is hun goed recht, en bij mij zit geen rancune. De reis gaat verder.’
Zijn ontslag bood hem volop tijd om zijn zieke moeder te verzorgen. Ze had een longaandoening en kwam op een gegeven moment terug uit het ziekenhuis. Jansen en zijn vriendin namen haar in huis. ‘Gedurende drie maanden ging het steeds beter met haar gezondheid. De specialisten waren enthousiast. We hadden thuis aanpassingen gedaan, want er mocht geen tapijt meer in huis.’
Zijn moeder was een artiest. ‘Als ze zong, merkte je niets.’ Ze wilde nooit naar de dokter, totdat ze Joost van der Hoek ontmoette, de clubarts van Feyenoord, eerder van AZ. ‘Hij kreeg alles bij haar gedaan.’ Ze herstelde, mocht van de zuurstoftank af en ging weer aan het werk, met al haar passie. Lesgeven aan kinderen. Dansen, theater, zingen. Het ging zo goed dat ze weer naar huis wilde.
Na een bijeenkomst kwam ze moe thuis. Ze hoefde niet naar het ziekenhuis, zei ze. ‘Vervolgens is ze er in de nacht van 31 maart op 1 april tussenuit geknepen. Mijn tante, haar pleegzus, vond haar in bed. Ze belde me en zei: ‘Mama wordt niet meer wakker.’ Medicijnen lagen op haar bed. Ze lag met het gezicht naar het raam.’ Vermoedelijk had ze weer een infectie opgelopen.
Ze is gecremeerd in Amsterdam. De dood van zijn moeder inspireert hem, ook in zijn appartement in Boedapest, waar hij geregeld alleen vertoeft.
Zijn gezin ziet hij vooral in de vakanties. ‘Hoe gek dat ook mag klinken, alleen zijn helpt. Je gaat nadenken en dan denk ik veel aan mijn moeder. Dan komt alles wat we hebben gedaan weer voorbij. Ze keek op YouTube naar de verslagen van onze wedstrijden. Maar pas toen ze er niet meer was, ontdekte ik hoe goed ze alles volgde. Op haar telefoon kwam ik van alles tegen dat ze me nooit had verteld.’
1973: geboren op 27 januari in Londen.
Vanaf 1993: jeugdtrainer en opleider, onder meer bij PSV, Vitesse en Sparta, nadat zijn loopbaan als speler door knieblessure in de knop is gebroken.
2018: assistent van Arne Slot bij AZ.
2020, vanaf 5 december: hoofdtrainer AZ, na ontslag Slot.
2023: halve finale Conference League. Uitschakeling tegen West Ham United.
2024: 17 januari, ontslag bij AZ.
2024: aanstelling bij Ferencváros.
Jansen heeft een vriendin en twee kinderen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant