Orkaan Milton heeft grote schade aangericht in Florida, maar de meest onheilspellende scenario’s kwamen niet uit. Toch kan de natuurramp grote gevolgen hebben. Het orkaanseizoen overlapt met de verkiezingstijd. ‘Wij hebben hier andere dingen aan ons hoofd.’
Sharon Hopkins zwalkt met haar armen gekruist over de weg. Natte strengen haar plakken aan haar wangen. Ambulances, brandweer, politiewagens: ze loeien voorbij in wolken opstuivend water, maar niemand die haar lijkt te zien. ‘Help me’, kermt Hopkins (60). ‘Ik was net bijna dood.’
Na een woeste nacht rijst boven Florida eindelijk de zon. Nu pas, in de blauwe ochtendgloed, blijkt wat hier in het duister is aangericht. Orkaan Milton heeft de stad Tampa lamgelegd. Het asfalt is nu de bodem van een kolkende rivier. Losgerukte takken drijven langs omgewaaide stoplichten. Uit de lak van verlaten auto’s steken scherven dakpan.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
‘Ik was onderweg naar een vriendin om te schuilen’, zegt Hopkins. ‘Het water overviel me. Binnen minuten reikte het tot al mijn middel, ik voelde hoe ik loskwam van de bodem. Nooit ben ik zo bang geweest. Ik werd net op tijd uit het water gevist door een vreemde. Zijn naam vergeet ik nooit meer. Bedankt, Roy.’
Hopkins weet even niet wat ze moet, net als tienduizenden anderen. Haar woning is ondergelopen, voor de tweede keer in twee weken. Ook orkaan Helene kwam hier voorbij. De stroom is overal uitgevallen, restaurants en winkels zijn dicht. Het lokale opvangcentrum is door het water niet bereikbaar. Hulpdiensten hebben andere prioriteiten.
Nu beginnen de tranen te biggelen over haar wangen. Hopkins wendt zich tot een voorbijganger. ‘Mag ik misschien een knuffel?’
Dit wordt dus een meevaller genoemd: veertien doden, 4 miljoen mensen zonder stroom, miljarden dollars schade. En inderdaad, Milton leefde niet op tegen de welhaast apocalyptische voorspellingen (‘Storm of the century!’). De orkaan die met een sterkte-categorie 5 over de Golf van Mexico raasde, zwakte voor de Amerikaanse kust af tot een 3. Gevreesde vloedgolven bleven Florida bespaard.
Zo werd Milton niet de orkaan van de eeuw. Of van de maand. ‘Deze storm was aanzienlijk, maar niet het zwartste scenario’, stelde gouverneur Ron DeSantis donderdag. Toch zullen de gevolgen nog lang voelbaar blijven – en niet alleen in Florida.
De Amerikaanse rampendienst FEMA heeft aan Milton en de nasleep van Helene al de helft van zijn jaarbudget gespendeerd. Het probleem: dat fiscale jaar ging pas anderhalve week geleden in. Intussen is het orkaanseizoen nog volop bezig. En moet er ook nog geld overblijven voor de talloze andere natuurrampen die dit reusachtige land jaarlijks te verstouwen krijgt, van bosbranden en droogte tot tornado’s.
‘Het geld is onvoldoende om al onze huidige levensreddende operaties voort te zetten’, waarschuwde FEMA-directeur Deanne Criswell al. ‘Ik moet evalueren hoe snel wij door onze overgebleven dollars heen branden.’
Democraten in het Huis van Afgevaardigden eisten donderdag een speciale bijeenkomst om extra financiering te garanderen. De Republikeinse voorzitter Mike Johnson weigerde. De Amerikaanse politiek is geen partij voor een steeds instabielere natuur.
‘Het water spóót hier omhoog!’ roept Mauro Quintano (19), terwijl hij wijst naar de besmeurde vloer van zijn woonkamer. Door de tegels lopen grove barsten. ‘Ik wist niet wat ik zag’, zegt zus Maria (21). ‘Doodeng. Orkanen horen erbij in Florida, maar zo vaak? En zo sterk?’’
Zoals duizenden anderen in Tampa besloten Maria en Mauro, samen met vader Raúl, de adviezen tot evacuatie in de wind te slaan. Zij zouden Milton uitzitten in hun bungalow. ‘We wilden geen geld uitgeven aan benzine’, zegt Mauro. ‘Het was een grove fout.’
Maria: ‘We kregen spijt toen de stroom uitviel. Opeens drong het water binnen. Binnen een paar minuten stond alles blank. We dachten dat we moesten zwemmen.’
Mauro: ‘Dit is hoe mensen hier doodgaan.’
Buiten is de wijk veranderd in een moeras. Langs de voordeuren zwemmen gitzwarte meervallen. Er zijn ook alligators gesignaleerd. Op het vervuilde water, bruin als modder, spiegelt een vette olielaag.
Sinds Milton leven honderdduizenden burgers onder een zogeheten boil water notice: een waarschuwing van de lokale overheid om kraanwater eerst te koken. Dat kan nog dagen, zo niet weken aanhouden. Natuurgeweld verzwaart ook het menselijke vuil.
Na de storm volgt de stilte. Tegen het middaguur hangt er boven Tampa geen wolk aan de hemel. Het is alsof Milton de lucht heeft leeg getrokken. De zee, een dag eerder nog zo gevaarlijk, is bijna obsceen glad. Een nieuwe vorm van machtsvertoon door de natuur.
Langzaam komt het verkeer weer op gang. Bewoners met kettingzagen verwijderen de omwaaide boomstronken uit hun tuinen. Daar schieten ook de bordjes met ‘Harris’ of ‘Trump’ weer overeind.
Het Amerikaanse orkaanseizoen overlapt hier met verkiezingstijd. Dat is niemand ontgaan. Waar in het verleden natuurrampen doelbewust werden gedepolitiseerd, met dagenlang gestaakte campagnes aan beide zijden, is daarvan ditmaal geen enkele sprake.
De dag na Milton houdt Donald Trump alweer een toespraak in swingstate Michigan, Harris voert campagne in Las Vegas. Trump verspreidde opnieuw de ongefundeerde complottheorie dat de regering van Joe Biden doelbewust noodhulp achterhoudt in Republikeinse gebieden (‘Ze laten die mensen lijden!’), Harris wees haar publiek juist op diens ophitserij (‘Dit is geen moment voor politieke spelletjes!’).
Beide campagnes draaien intussen spotjes op The Weather Channel, een apolitieke televisiezender die zich exclusief bezighoudt met het weer.
‘Het verbaast me niets’, zegt Travis Hurst (32). ‘Het blijven politici. Wij hebben hier andere dingen aan ons hoofd.’ Met zachte stem kalmeert hij herdershond Rex, die paniekerig in de rondte springt. Echtgenote Erica (31), naast hem, poogt hetzelfde bij haar hondje Zoey.
‘Het water barstte vannacht dwars door onze deur’, vertelt Hurst. ‘We konden net op tijd ontkomen en naar een appartement boven ons vluchten. En toen zaten we klem.’ Ruim twaalf uur lang konden ze er niet uit. Ze zijn net door een amfibievoertuig van de brandweer ontzet.
Gulzig legen Travis en Erica de waterflesjes die hen door hulpverleners zijn aangereikt. ‘Drink! Drink!’ Ze hebben veel aan de storm verloren: zijn motor, haar auto, vrijwel al hun spullen. ‘Maar wij leven!’ zegt Travis en wijst op de honden. ‘Zij gelukkig ook.’
Uitgeput laat hij zich weer op de stoeprand zakken. ‘En dan noemen ze Milton een meevaller.’
In de podcast Elke Dag vertellen Thomas Rueb en Sterre Lindhout over de (politieke) gevolgen van het orkaangeweld in de VS.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant