Het kabinet moet nu écht een knoop doorhakken over gaswinning onder de Waddenzee bij Ternaard, oordeelde de Raad van State donderdag nogmaals. Maar geen minister die daar graag voor tekent. ‘We willen weten waar we aan toe zijn.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Woensdagavond werd er nog een grap over gemaakt tijdens een bijeenkomst van Dorpsbelangen Ternaard, vertelt voorzitter Bert Bakker. ‘Ze belooft voor de jaarwisseling een besluit te nemen, maar ze zegt er niet bij wélke jaarwisseling.’
Nee, ook de toezegging van de nieuwe minister Sophie Hermans (Groene groei en Klimaat, VVD) in de Tweede Kamer dat ze ‘nog voor het eind van het jaar een weloverwogen besluit over Ternaard’ wil nemen, had het Noord-Friese dorpje aan de Waddendijk vorige week niet gerustgesteld. Daarvoor heeft het inmiddels te veel uitstel moeten slikken.
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
De iets meer dan duizend inwoners zijn het wachten op een besluit over gaswinning onder de Waddenzee wel zat, vertolkt Bakker het sentiment. ‘We blijven tegen, maar we willen vooral weten waar we aan toe zijn.’
Was er een dagboek bijgehouden over de mogelijke gaswinning vanaf de vaste wal bij Ternaard, becijferde de Leeuwarder Courant afgelopen weekend, dan telde het inmiddels 3.500 pagina’s. Het dossier sleept al jaren. In 2015 maakte de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) het voornemen kenbaar om circa 7 miljard kubieke meter gas te willen winnen. Sindsdien werd een besluit negen keer uitgesteld.
De Raad van State kwam het dorp donderdag tegemoet. Het kabinet moet nu écht een knoop doorhakken, en wel voor 1 januari 2025. Maar zelfs die aansporing is een herhaling van zetten: in januari schreef de hoogste bestuursrechter ook al een spoedig besluit voor.
Toen gaf nieuwe informatie over de zeespiegel, die sneller stijgt dan gedacht, het vorige kabinet nog reden tot uitstel. Voorlopig dan, niet definitief.
De strijd om Ternaard is een slag uit een vorige oorlog. Het kabinet-Rutte IV verklaarde nieuwe gaswinningsinitiatieven onder de Waddenzeebodem taboe.
De complicatie is dat de NAM zich beroept op een vergunning die al in 1969 is verkregen om in het betreffende deel van de Waddenzee gas te winnen. Om daarmee te kunnen beginnen, zijn nog een omgevings- en natuurvergunning nodig.
Het lijkt erop dat het Rijk daar nog moeilijk onderuit kan. Tegelijkertijd is het sentiment sterk gekant tegen gaswinning onder het Wad. Een groot deel van de Tweede Kamer, lokale en regionale overheden in Friesland, diverse natuur- en milieuorganisaties en Unesco (de Waddenzee is werelderfgoed) dringen erop aan de winning niet toe te staan.
Wie beschermt de Waddenzee eigenlijk?
Geen enkele bewindspersoon lijkt daarom graag degene te willen zijn om definitief groen licht te geven – met de voortdurende vertraging tot gevolg. Hermans’ voorgangers Kamp, Wiebes en Vijlbrief konden of wilden de impasse niet doorbreken.
Hermans bezocht Ternaard onlangs. Toen is het standpunt van het dorp nog eens aan haar duidelijk gemaakt, zegt Bert Bakker. ‘Het is belangrijk dat je weet waar je aan toe bent’, zei Hermans er vorige week over in de Tweede Kamer. Maar met de disclaimer: ‘We hebben gas nog even nodig.’ Duurzame energiebronnen zijn er steeds meer, maar niet genoeg.
Wat de kwestie compliceert, is dat de Waddenzee Natura 2000-gebied en Unesco-werelderfgoed is. De werelderfgoedorganisatie heeft al gewaarschuwd dat die status op de tocht kan komen te staan als de Waddenzee onvoldoende wordt beschermd tegen industriële activiteiten. Ook kennisinstituut de Waddenacademie is kritisch op dit punt.
Volgens de NAM kan zonder al te grote impact op de natuur gas worden gewonnen onder de Waddenzee, als het ‘hand aan de kraan’-principe wordt gehanteerd. Dit betekent dat de winning wordt verminderd of gestaakt als bijvoorbeeld de bodemdaling door een kritische grens gaat.
Daarbij heeft de NAM, door voor de tweede keer naar de Raad van State te stappen, duidelijk gemaakt hoe het in de wedstrijd zit: van de plannen gaat ze niet afzien. De populariteitsprijs gaat het bedrijf na de Groningse geschiedenis niet meer winnen. De relatie met de overheid is bovendien flink verstoord: over de afhandeling van de sluiting van het Groningerveld lopen meerdere arbitragezaken.
De les uit Groningen is wel dat de regio meer moet profiteren dan daar het geval is geweest. Daarom is Noord-Friesland 60 miljoen euro in het vooruitzicht gesteld. Al is daar geen bijval mee gekocht.
‘Voor ons blijft het uitgangspunt: van de Waddenzee blijf je af’, zegt Dorpsbelangenvoorzitter Bert Bakker. ‘Een besluit is nu zo vaak uitgesteld dat wij rekenen op afstel. Maar anders gaan we mooie plannen maken hoe we hier als dorp beter uit kunnen komen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant