Oppositiepartijen maken zich zorgen over de rechtsstaat als het kabinet straks een noodwet invoert, zodat er makkelijker asielmaatregelen genomen kunnen worden. Zij hebben hun hoop gevestigd op minister Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken) als "hoeder van de Grondwet".
"De rechtsstaat is niet zwak, maar is strijdbaar en weerbaar. Dat moet ook zo zijn", zegt Uitermark donderdagavond tijdens een debat over de begroting van haar ministerie.
Uitermark is jarenlang rechter geweest en is door NSC gevraagd de politiek in te gaan. Als het aankomt op de bescherming van de rechtsstaat, democratie en grondrechten, wordt dus vaak naar haar gewezen. Don Ceder van de ChristenUnie ziet Uitermark als "de hoeder van de Grondwet", zegt hij.
Daarom wordt in de discussie of een noodwet binnen de spelregels van de Grondwet past vooral naar Uitermark en PVV-minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie) gekeken.
SP-Kamerlid Michiel van Nispen vraagt zich af of Uitermark haar rug recht zal houden in die discussie met Faber. Uitermark resoluut: "Natuurlijk hou ik mijn rug recht." Ze belooft meerdere keren dat het kabinet zich zal houden aan de regels van het recht.
Maar de bewindsvrouw vindt niet dat slechts een handjevol mensen verantwoordelijk kan worden gehouden voor de bescherming van de rechtsstaat. "Iedereen moet daar zijn rol in nemen", benadrukt Uitermark. "We zijn allemaal deelnemers in de democratie. We hebben allemaal ons gewicht in de schaal te leggen."
Coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB spraken in januari af de grondrechten te respecteren en de rechtsstaat te beschermen. Ze stelden er zelfs een document voor op, zodat partijen er altijd op terug konden vallen. Dit was vooral voor NSC een harde eis om überhaupt verder te onderhandelen voor een kabinet.
Toeval of niet, donderdagochtend verscheen een analyse van het regeerprogramma door de Nederlandse orde van advocaten die deze afspraken min of meer onderuithaalt. Vooral het asielhoofdstuk deugt juridisch van geen kanten, concludeert de beroepsorganisatie.
Oppositiepartijen SP, D66, Volt, ChristenUnie en GL-PvdA vragen zich af wat er eigenlijk nog van die afspraken over is nu er voor de zoveelste keer harde kritiek op de asielplannen klinkt.
"We zakken steeds door de ondergrens van de rechtsstaat heen", zegt Joost Sneller van D66. "Sinds de afspraak over de rechtsstaat is die iedere dag een stukje zwakker geworden."
SP'er Van Nispen noemt de plannen van Uitermark over de rechtsstaat "prachtig". "Dat zijn goede ideeën", zegt hij. "Maar die staan haaks op de voorstellen die verderop in het programma staan. En dat weet de minister."
Glimina Chakor van GL-PvdA wil weten wat voor Uitermark straks zwaarder weegt als het besluit van Faber voor haar ligt: het regeerprogramma of de adviezen van ambtenaren en juristen? Chakor: "Laat u dan uw morele kompas meewegen en de koers bepalen?"
Uitermark antwoordt met een hand op haar borst: "Ik laat mijn morele kompas nooit thuis, die draag ik altijd mij me."
Source: Nu.nl algemeen