De Tweede Kamer mag ervan uitgaan dat het kabinet bezig is met zorgvuldige besluitvorming. ‘Ik zal ervoor waken dat we geen grenzen overschrijden. Wij zullen altijd handelen binnen de kaders van de rechtsstaat.’
Dat zei minister Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, NSC) donderdagavond tijdens de behandeling van haar begroting in de Tweede Kamer. Tijdens haar eerste grote optreden in de plenaire zaal benadrukte Uitermark dat het besluit om eventueel noodrecht in te zetten, om een asielcrisis te kunnen uitroepen, altijd ‘een gezamenlijk besluit’ van de ministerraad zal zijn.
Uitermark bleef rustig en bedachtzaam onder de vele vragen, die veelal betrekking hadden op het werkterrein van haar collega Marjolein Faber (PVV) van Asiel en Migratie. ‘Een minister besluit dit niet in haar eentje. Er gaat een heel proces aan vooraf. U kunt ervan op aan dat ik altijd mijn eigen gewicht in de schaal zal leggen. Maar het is ook niet goed als één iemand zijn volledige gewicht in de schaal legt.’
Op de opmerking van CU-Kamerlid Don Ceder dat haar positie als ‘hoeder van de Grondwet’ wel zwaarder zou mogen wegen, zei Uitermark: ‘Ik begrijp uw vraag en uw zorg. Als het gaat om de constitutionele kant van de zaak voel ik een bijzondere verantwoordelijkheid, dat is zo.’ Ter geruststelling voegde zij nog toe: ‘Ik laat mijn morele kompas nooit thuis, dat draag ik altijd bij me.’
Op verzoek van SP-Kamerlid Michiel van Nispen ging Uitermark kort in op een eerder op de dag verschenen rapport van een commissie van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Dat stelde vast dat ten minste negen voorgenomen maatregelen uit het regeerprogramma, waaronder het inzetten van staatsnoodrecht, ‘door de ondergrens van de rechtsstaat duiken’.
Van Nispen: ‘U spreekt mooie woorden over de democratische rechtsstaat, maar dit kabinet is schizofreen. In het regeerprogramma staan allerlei riskante voorstellen die haaks staan op die rechtsstaat. Hoe ziet u dat?’
Uitermark: ‘Ik ben trots op dit regeerprogramma. De besluitvorming over noodrecht moet nog plaatsvinden en alle signalen worden meegenomen.’ Zij doelde daarmee ook op de dinsdag in de Eerste Kamer aangenomen motie die het buitenspel zetten van de Vreemdelingenwet op voorhand verwierp.
D66-Kamerlid Joost Sneller vond dat de rechtsstaat er niet op vooruit was gegaan sinds het aantreden van het kabinet-Schoof, honderd dagen geleden. ‘De rechtsstaat is elke dag een stukje zwakker geworden.’ Volgens hem worden er juist slachtoffers gemaakt: de Raad van State die mogelijk in de rol van scheidsrechter wordt gedwongen, de burgemeesters die zich onveilig voelen door het X-gedrag van PVV-leider Geert Wilders.
PVV-Kamerlid Marco Deen herhaalde zijn verzoek om per Koninklijk Besluit het ontslag van burgemeester Femke Halsema van Amsterdam in gang te zetten, naar aanleiding van het toestaan van de pro-Palestinabetoging op 7 oktober. Net als een dag eerder tegen journalisten zei Uitermark: ‘Geen haar op mijn hoofd die daaraan denkt.’ Ook premier Dick Schoof had woensdagavond al ‘klip en klaar’ gezegd dat zo’n verzoek, nota bene gedaan in het parlement, ‘veel te ver gaat’.
Uitermark: ‘Als politici vervullen wij een voorbeeldrol. Daarbij hoort respect voor onze instituties en de ambtsdragers. Zij zijn het gezicht van de rechtsstaat en moeten zonder vrees hun werk kunnen doen.’
De minister benadrukte voorts haar ambitie om de relatie tussen overheid en burger te verbeteren. ‘Wij gaan aan de slag onder de motorkap van de democratie. Wetten moeten begrijpelijk en uitvoerbaar zijn. Beleid met vierkante wielen kan in de praktijk nooit op rolletjes lopen. De overheid moet geen muur zijn die mensen tegenhoudt, maar een deur die openstaat naar nieuwe mogelijkheden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant