Fotografie ervaren als je het niet of nauwelijks kan zien? Dat lijkt onmogelijk, maar dankzij de combinatie van braille, audio en reliëfprint kunnen ook blinden en slechtzienden van de foto-expositie World Unseen genieten. "Ik kan heel goed voelen wat de fotografen hebben vastgelegd."
"Superleuk", reageert Vincent van Luijk als NU.nl hem vraagt naar zijn reactie op de tentoonstelling. Hij mag als een van de eersten de foto's bekijken. De 39-jarige Apeldoorner kreeg vijf jaar geleden te horen dat hij de erfelijke ziekte van Leber heeft. Nu ziet hij nog maar 1,5 procent.
De expositie World Unseen maakt foto's van fotografen zoals Ilvy Njiokiktjien, Lieve Blancquaert en Humberto Tan toegankelijk voor blinden en slechtzienden. Aan de foto's zijn begeleidende brailleteksten en audio toegevoegd. In de geluidsopnames is te horen hoe de fotografen op levendige wijze beschrijven wat er op de foto's te zien is.
Daarnaast wordt met behulp van zogeheten flatbedprinters, die afdrukken van hoge kwaliteit kunnen maken op verschillende materialen, en speciale software diepte en textuur toegevoegd aan een foto. Blinden en slechtzienden kunnen dankzij deze reliëfprint met de handen voelen wat er op de foto's is afgebeeld.
"Het is fascinerend dat het kan en knap hoe ze het voor elkaar hebben gekregen om de foto's zo goed voelbaar te maken", zegt Van Luijk. "Ik kan heel goed voelen wat de fotografen hebben vastgelegd." De Apeldoorner bezoekt weleens theatervoorstellingen en concerten, waarbij met behulp van audiodescriptie wordt omschreven wat er op het podium gebeurt. Maar een fototentoonstelling voor blinden en slechtzienden heeft Van Luijk nog niet eerder bezocht.
"Mijn partner kan de foto's fysiek waarnemen. Maar zonder de bijbehorende audio en de reliëfprint was ik niet met haar meegegaan", zegt Van Luijk. Zijn partner vragen om de beelden te omschrijven, zou hij niet snel doen. "Dat is voor haar dodelijk vermoeiend. Maar het is vooral heel moeilijk om beelden te beschrijven. In deze expositie is de combinatie van voelen en luisteren heel waardevol", aldus Van Luijk, die zelf weinig gebruikmaakt van brailleteksten.
Humberto Tan, die naast zijn werkzaamheden als presentator ook natuurfoto's maakt voor onder meer National Geographic en het Wereld Natuur Fonds, heeft eigen foto's aangeleverd voor de expositie. Tan portretteerde eerder honderd honderdjarigen en hun handen. Uit deze serie, getiteld Morgen gaat het beter, zijn vier foto's te zien in het Apeldoornse cultuurhuis CODA.
De fotograaf was aanwezig toen de eerste groep blinden en slechtzienden de tentoonstelling bezocht. "Ik zag een jongetje van 2,5 jaar die blind is geboren. Hij bleef heel lang voelen aan de foto's waarop de handen zijn afgebeeld. Voor hem zijn handen heel herkenbaar", vertelt Tan, die het moment omschrijft als "ontroerend".
Tan vindt het "eervol" dat hij een bijdrage mag leveren aan de tentoonstelling. "Je staat er niet bij stil dat anderen fotografie, iets waar ik en velen zo van houden, niet kunnen ervaren. Een expositie als deze maakt je bewuster van hindernissen waar blinden en slechtzienden mee te maken hebben."
De expositie, die een initiatief is van Canon en eerder al in Londen en Mechelen te zien was, richt zich niet alleen op blinden en slechtzienden. Om ziende mensen te laten ervaren hoe het is om een oogaandoening te hebben, worden in de expositie de meest voorkomende visuele aandoeningen gesimuleerd. Het doel is om bewustwording en begrip te creëren.
Voor genodigden opent de expositie vandaag al, op World Sight Day: een dag waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor gezonde ogen en toegankelijke oogzorg. Canon werkte samen met het Oogfonds om de tentoonstelling in Nederland mogelijk te maken.
World Unseen is van vrijdag 11 tot en met zondag 20 oktober gratis te bezoeken in het cultuurhuis CODA in Apeldoorn.
Source: Nu.nl algemeen