Het aantal erfenissen waarover geen belastingaangifte wordt gedaan, is fors gegroeid. Dat zou kunnen komen door de verhoogde vrijstellingen of belastingvrije giften aan goede doelen, maar onderzoekers denken dat er iets anders speelt: de erfbelasting wordt steeds meer ontweken.
Dat staat in een artikel in het economenblad ESB, dat donderdag is gepubliceerd. Volgens de onderzoekers is het niet bij de fiscus aangegeven deel van de nalatenschappen tussen 2011 en 2021 gestegen van 22,2 naar 39,2 procent. Dat is 9,7 miljard euro waarover geen aangifte is gedaan, tegen 3,5 miljard tien jaar eerder. De onderzoekers baseren zich op vermogensstatistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
In een reactie op een eerder ESB-artikel stelde toenmalig staatssecretaris Marnix van Rij van Financiën dat de oorzaak van de stijging mogelijk ligt bij het toegenomen gebruik van de vrijstellingen. In 2010 werden de tarieven van de erfbelasting verlaagd en de vrijstellingen verhoogd. Als nalatenschappen per erfgenaam onder de vrijstelling blijven, hoeft geen aangifte te worden gedaan.
Maar dat blijkt slechts voor een beperkt deel (2,1 procent) op te gaan, zegt filosoof Misha van Denderen, een van de auteurs van het artikel. Ook de belastingvrije nalatenschappen aan goede doelen zouden een rol kunnen spelen, maar dat effect blijkt eveneens bescheiden. De conclusie kan niet anders zijn dan dat de erfbelasting steeds meer wordt ontweken, aldus Van Denderen.
De onderzoekers concluderen dat de ‘pakkans’ is afgenomen, omdat de Belastingdienst na bezuinigingsrondes veel minder personeel heeft. Ze bepleiten daarom dat altijd aangifte moet worden gedaan, ook al zou de nalatenschap mogelijk onder de vrijstelling vallen. Verder zou de termijn verlengd moeten worden van vijf naar zeven jaar. Dat geeft de fiscus meer tijd en laat degene die bewust geen aangifte doet langer in onzekerheid of er niet alsnog een aangifte op de mat ploft. Dat maakt belastingontwijking minder aantrekkelijk.
De erfbelasting staat weer in de schijnwerpers nadat deze zomer uit onderzoek van de Volkskrant bleek dat de babyboomers (geboren tussen 1946 en 1960) de komende tien jaar 230 tot 240 miljard euro gaan nalaten aan hun kinderen. Die hebben dat geld vaak niet nodig omdat ze zelf al bemiddeld zijn. De vermogensongelijkheid wordt ondertussen wel nog groter.
Deskundigen adviseren daarom grote erfenissen zwaarder te belasten en ook te onderzoeken hoe vermogend de ontvanger is. Anderen wijzen erop dat de ‘sterftaks’ de meest gehate belasting is en dat naar andere manieren moet worden gekeken om de vermogensongelijkheid de komende decennia binnen de perken te houden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant