Fans hebben er ruim 25 jaar op moeten wachten, maar donderdagavond staat Janet Jackson dan toch op een Nederlands podium. De zangeres sluit in de Ziggo Dome haar Together Again-tournee af, waarmee ze haar 50-jarig jubileum in het vak viert.
Wie Janet Jackson zegt, zegt controverse. De Amerikaanse artiest en ‘jongste zus van’ wist zich nog geen twee weken geleden in de nesten te werken met een uitspraak over Kamala Harris. Het was haar ‘ter ore gekomen’ dat de Amerikaanse presidentskandidaat een witte vader zou hebben en daardoor niet zwart zou zijn.
Een pijnlijke uitspraak voor veel Amerikanen van kleur, die al eerder moesten toezien hoe de biculturele achtergrond van Harris door het kamp van Donald Trump in twijfel werd getrokken. Het opmerkelijke was dan ook dat de complottaal dit keer afkomstig was van een maatschappelijk geëngageerde artiest, die met haar hit Rhythm Nation (1989) sociale ongelijkheid een stem gaf en politiek naar het poptoneel bracht.
Over de auteur
Maartje Geels is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het was op de kop af twintig jaar geleden, dat Jackson de gemoederen in de Amerikaanse media al eens flink bezighield. De aanleiding: een ontblote borst die een fractie van een seconde in beeld was tijdens een Super Bowl-optreden. Als onderdeel van een act moest popster Justin Timberlake het Alexander McQueen-korset van Jacksons lijf rukken, maar hij trok de volledige cup van het setje weg.
Het incident – volgens Jackson een ongelukje – staat anno 2024 nog altijd te boek als een van de meest controversiële momenten in de Amerikaanse popindustrie. Het optreden leidde tot de geboorte van YouTube: een stel twintigers dat aan de wieg stond van het videoplatform, kwam op het idee nadat ze zich hadden beklaagd hoe lastig het was beeldmateriaal van het onfortuinlijke moment online te vinden.
Was het die avond anders gelopen, zo reflecteerde Jackson bijna twintig jaar later in een interview met The Guardian, dan had haar carrière een andere wending genomen. Door ‘nipplegate’ kwam de artiest in Hollywood op een zwarte lijst te staan: het voormalig hoofd van televisiezender CBS zou haar en haar muziek hoogstpersoonlijk in de ban hebben gedaan en Jackson werd geweerd bij de Grammy’s. Timberlake kwam op zijn beurt vrijwel ongeschonden uit het incident: een privilege dat Jackson, als succesvolle vrouw van kleur, niet werd gegund.
De tijdgeest lijkt de nu 58-jarige Jackson inmiddels gunstiger gezind. Online viel haar recentelijk lof ten deel, voor haar bescheiden en ingetogen houding – een opmerkelijke eigenschap voor een artiest die vijf Grammy’s in de wacht sleepte en wereldwijd meer dan 100 miljoen albums verkocht.
Dat de in 1966 geboren Jackson in de muziekindustrie zou belanden, leek geen kwestie van of, maar van wanneer. Janet Damita Jo Jackson kwam ter wereld als het tiende en laatste kind van Katherine en Joseph ‘Joe’ Jackson: een stel uit de Amerikaanse arbeidersklasse en toegewijde Jehovah’s getuigen. Het vak kon Janet al op jonge leeftijd afkijken van haar broers, die hit na hit scoorden met The Jackson 5.
Zelf had Janet liever advocaat willen worden, maar onder druk van haar dominante vader eindigde ook de jongste Jackson-telg in de muziek. Op haar 15de scoorde Janet, inmiddels onder management van Joe Jackson, een platencontract en in 1982 volgde haar debuutalbum Janet Jackson. Een tweede album verscheen kort daarop.
Als adolescent toonde Jackson een vurige wens zich los te maken van haar familie. Het resulteerde op haar 20ste in de plaat Control, die maar liefst vijf hitsingles opleverde en haar doorbraak betekende. ‘Dit is een verhaal over controle, mijn controle’, mijmert een serieus ogende Jackson in een van de bijbehorende muziekvideo’s. ‘Controle over wat ik zeg en controle over wat ik doe. Dit keer doe ik het op mijn manier.’
In ’89 volgde haar vierde album, dat 12 miljoen keer over de toonbank ging. Op Rhythm Nation 1814 liet zij een maatschappijbewuste Jackson zien. ‘Ik weet dat een album of nummer de wereld niet kan veranderen. Maar ik wil dat mijn muziek de aandacht van m’n publiek net zolang vasthoudt, tot ze naar mijn teksten hebben geluisterd’, verkondigde ze in de krant USA Today. Die teksten gingen onder meer over ongelijkheid, armoede en racisme.
Jackson, die inmiddels roem met haar eigen talent had vergaard, wist dansbare pop te combineren met R&B en hiphop, en haar video’s raakten al snel geliefd bij MTV. Nog twee baanbrekende albums Janet (1993) en The Velvet Rope (1997) volgden.
Jackson wist zich te ontwikkelen tot muziekfenomeen en sekssymbool, maar creëerde daarnaast ook het imago van een krachtige, zwarte artiest die zich zo nu en dan kwetsbaar wist op te stellen. Zo sprak Jackson de voorbije decennia over haar negatieve zelfbeeld, volgens haar het gevolg van haar opvoeding.
Met elf studioalbums en een bekroning in de Rock & Roll Hall of Fame (2019), is het haast onvoorstelbaar dat Jacksons concert in Amsterdam na bijna drie decennia van afwezigheid niet is uitverkocht. Het uitblijven van ruimhartige publieke waardering lijkt de Janet Jackson van in de vijftig echter niet te deren. ‘Ik doe wat ik doe en ik geniet van wat ik doe. Daar haal ik mijn voldoening uit.’
Jacksons optreden in de Ziggo Dome is de laatste van haar reeks Europese concerten. Nederland deed ze voor het eerst in 1990 aan.
In 2016 had ze ook al in de Amsterdamse zaal moeten staan, maar in dat jaar ging er onverwacht een streep door alle Europese data. Jackson bleek op 50-jarige leeftijd zwanger te zijn van haar eerste kind.
Drie laar later, in 2019, stond ze op het hoofdpodium van het befaamde muziekfestival Glastonbury: voor het optreden kreeg ze lovende recensies.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant