Een bevriende journalist zocht onlangs een redacteur. Hij vroeg een collega advies, die vertelde hem over ‘de nieuwe Doortje Smithuijsen’. Mijn vriend bood deze ‘nieuwe Doortje’ een baan aan. Een paar weken later vroeg zijn collega waarom hij dat in godsnaam gedaan had. ‘Ik zei toch dat het de nieuwe Doortje Smithuijsen was?’
Bij navraag wat hij had bedoeld met deze titel, bleek een omschrijving als: iemand die nauwelijks ervaring heeft, maar overal wat van vindt. Wie ben ik, met andere woorden, om met 32 jaar in de Volkskrant van alles te roepen over een tv-landschap waar ik zelf niet eens in heb gewerkt. (Mogelijk weet de persoon in kwestie niet dat ik vier documentaires heb geregisseerd voor de VPRO. Zeker niet ondenkbaar: Volg je me nog (2020) was geen megahit.)
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze (deze keer voor het laatst) eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Goed nieuws voor nieuwe Doortje Smithuijsens: de oude stopt ermee. Meer dan twee jaar vond ik het geweldig om op deze plek te reflecteren op de wereld van visuele media, en de vraag hoe die onze samenleving weer reflecteert. Maar de laatste tijd liep ik steeds vaker aan tegen het gegeven dat moderne tv voor 90 procent lijkt opgebouwd uit meningen, waardoor het werk van tv-recensenten zoiets wordt als: een mening vormen over meningen. Breekpunt was vermoedelijk toen ik een paar maanden geleden Renze Klamer tegenkwam, die me vrolijk verzekerde dat Jan Slagter komende zondag weer bij hem aan tafel zat. ‘Dan kan jij daar maandag weer over zeuren!’
Het saaie van meningen is dat ze voorspelbaar zijn – je eigen nog het meest. En juist die voorspelbaarheid krijgt in medialand alsmaar meer de overhand. Talkshows willen ophefgarantie, waardoor de Mens Met Mening regeert. Ik vroeg me steeds vaker af wie er het meest aan had als ik me weer eens opwond over Johan Derksen.
Een ander probleem dat ik in toenemende mate had met het schrijven van deze recensie, is mijn eigen dubbele agenda. Hoewel voor de meesten onopgemerkt, maak ik zelf ook tv. Het voelt gek om bij een talkshow te zitten waar je een week eerder over hebt geschreven. Om te werken voor omroepen die je ook bespreekt. Wat ook gek voelde: hoezeer niemand hier een probleem mee leek te hebben. Onlangs vroeg een producent me bloedserieus of ik zelf aan de recensiebeurt zou zijn als mijn nieuwe serie uitkomt in november. ‘Misschien juist leuk als jij er dan zelf over schrijft.’ Het zou kunnen dat dit breekpunt twee was.
Ondertussen is die gedachte niet eens gek: op tv doet men weinig anders dan elkaar recenseren, en liever nog zichzelf, live in eigen uitzending. De cameraploegen die vorige maand voor de Vandaag Inside-studio stonden nadat de mannen ‘ruzie’ hadden gemaakt over het voortbestaan van hun ‘kutprogramma’, vormden een uitstekende samenvatting van het huidige medialandschap. De vraag is wat je als recensent aan moet met zo’n landschap, dat vooral hartstochtelijk in gesprek is met zichzelf.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant