Het aantal onregelmatigheden bij de uitgaven van de EU is fors gestegen. De Europese Rekenkamer raamt het foutenpercentage over het EU-budget van 2023 op 5,6 procent, waar dat in 2022 nog 4,2 procent bedroeg en 3 procent in 2021. Al met al gaat het om 9 miljard euro aan onterechte uitgaven in 2023.
De Rekenkamer weigert in haar donderdag gepresenteerde jaarverslag voor de vijfde keer op rij een goedkeurende verklaring over de uitgaven van de EU. Bij de fouten gaat het merendeels om projecten die niet gefinancierd hadden mogen worden met EU-geld, een verkeerde aanbesteding van opdrachten met EU-subsidies en om administratieve slordigheden. In een klein deel van de gevallen is sprake van fraude. De EU-landen, die grotendeels verantwoordelijk zijn voor de besteding van de EU-begroting, trekken zich meestal weinig aan van de bevindingen van de Rekenkamer.
Rekenkamer-voorzitter Tony Murphy spreekt zijn zorg uit over de ‘aanzienlijke stijging’ van het aantal foutieve bestedingen. De onregelmatigheden komen vooral voor bij EU-subsidies voor de armere regio’s, daar gaat bij 9,3 procent van de betalingen iets mis. Deze steunfondsen zijn goed voor circa 40 procent van de door de Rekenkamer onderzochte 161 miljard euro aan uitgaven in 2023.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De hoge foutmarge komt door tijdsdruk in de lidstaten om de gelden uit te geven. Als ze te lang wachten, vervallen de subsidies. Daar komt bij dat de EU-landen naast de reguliere begroting sinds 2021 ook gebruik maken van het speciale coronaherstelfonds (750 miljard euro). Die herstelprojecten ‘concurreren’ met de besteding van de gewone EU-subsidies terwijl de plannen veelal door dezelfde nationale autoriteiten gecontroleerd worden. Dat werkt volgens de Rekenkamer fouten in de hand.
Bij de andere EU-uitgaven, zoals subsidies voor de boeren, ligt het foutenpercentage lager. De meeste landbouwsubsidies komen in de vorm van inkomenssteun, waar de kans op onregelmatigheden kleiner is omdat er geen bonnetjes mee gemoeid zijn.
Over het Europese herstelfonds liet de Rekenkamer zich eerder kritisch uit. Veel EU-landen zien dat fonds als een blauwdruk voor een nieuwe EU-begroting omdat de uitgaven aan strikte voorwaarden moeten voldoen. Volgens de Rekenkamer oogt dat goed op papier, maar wordt niet bijgehouden of de vergoede kosten daadwerkelijk zijn gemaakt.
Mede door het herstelfonds is de schuld van de EU toegenomen van 348 miljard euro in 2022 naar 458,5 miljard euro in 2023. De rentelast van die extra leningen bedraagt tussen de 17 en 27 miljard euro per jaar, mede afhankelijk van de ontwikkeling van de rentestand. De EU-landen moeten nog beslissen hoe ze deze aflossing gaan financieren.
Opvallend is de achterstand bij de uitbetaling van beloofde subsidies: die is opgelopen tot een record van 543 miljard euro. Het gaat om projecten waarvoor de lidstaten EU-geld is toegezegd maar die vertraging hebben opgelopen. Uiteindelijk worden de meeste van deze projecten wel uitgevoerd. Sommige nettobetalers aan de EU – zoals Nederland en Duitsland – zien de enorme berg aan wachtende betalingen als een teken dat extra geld voor nieuwe projecten niet nodig is.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant