Het kabinet-Schoof neemt een grote politieke gok als het vasthoudt aan de noodwetgeving om het asielbeleid aan te scherpen. De kans dat het plan strandt in de Eerste Kamer is aanzienlijk. Vooralsnog geeft premier Schoof geen krimp.
is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Een lange dag van Algemene Politieke Beschouwingen eindigde in de nacht van dinsdag op woensdag in de Eerste Kamer met een veelbetekenende motie van GroenLinks-PvdA-senator Paul Rosenmöller. Daarin waarschuwt hij het kabinet dat de voorgenomen asielnoodwetgeving van PVV-minister Marjolein Faber ‘onwenselijk’ is en dat een ‘plan B’ dus noodzakelijk zal zijn. Rosenmöller kreeg de steun van CDA, D66, SP, ChristenUnie, SGP, PvdD, Volt en OPNL, samen goed voor 39 van de 75 Eerste Kamerzetels.
Het gebeurt niet vaak dat het parlement een kabinet al bij voorbaat laat weten dat een voorstel ongewenst is. Dat dit nu toch gebeurt is het gevolg van de weg die Schoof is ingeslagen: het kabinet wil zelf per koninklijk besluit en zonder overleg vooraf met beide Kamers een deel van de Vreemdelingenwet buiten werking stellen om strengere asielmaatregelen te kunnen afkondigen. Als het inderdaad zover komt, heeft het parlement daar in eerste instantie niets over te zeggen. Vandaar de parlementaire aandrang om er bij voorbaat al wat van te vinden.
Over de auteur
Raoul du Pré is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Alles over politiek vindt u hier.
De Eerste Kamer zet het kabinet daarmee wel voor het blok. Sowieso is het al zeer onzeker of de ministersploeg het eens wordt over de ‘dragende motivering’ die Faber nog op papier moet zetten om de toepassing van de noodwetgeving te rechtvaardigen. Schoof wil daarover in de ministerraden van 21 en 25 oktober de knoop doorhakken. Vooral van de NSC-ministers wordt tegenstand verwacht.
Nu weet het kabinet dus ook dat zelfs áls het lukt, de noodwetgeving waarschijnlijk maar kort van kracht zal zijn. De wet schrijft voor dat meteen na het ‘slaan’ van het koninklijk besluit een ‘voortduringswet’ moet worden ingediend waarin alsnog om parlementaire toestemming wordt gevraagd. Er is dan echter geen tijd voor een uitgebreide en zorgvuldige parlementaire behandeling. Een meerderheid in de Eerste Kamer lijkt dan ook niet van plan om mee te gaan in die route.
Premier Schoof gaf dinsdagnacht geen krimp. Hij neemt alles mee naar de ministerraad, was het enige dat hij kwijt wilde. Waarschijnlijk weet ook hij niet hoe het nu verder gaat, want de bal ligt in eerste instantie bij Faber en haar partijleider Geert Wilders. Als zij vasthouden aan de noodwetgeving, nemen ze een grote politieke gok. De NSC-ministers voor het blok zetten, kan leiden tot een acute crisis in het kabinet.
Als dat toch goed afloopt voor Faber, wacht daarna dus de Eerste Kamer. Hoe het daar zal gaan is niet zeker – met name voor de SGP is het geen aantrekkelijk electoraal scenario om de partij te worden die strengere asielwetgeving blokkeert – maar de omstandigheden zijn na dinsdag verre van gunstig.
Als Wilders snel concrete resultaten wil, is het logischer om met spoed aan gewone wetgeving te werken, hoewel daarbij het risico bestaat dat beide Kamers dan toch langer over het wetgevingstraject gaan doen dan Wilders wenselijk acht.
Als de PVV-leider vooral aan zijn kiezers wil laten zien dat hij er alles aan doet en dat anderen moeilijk doen over strenger asielbeleid, dan passen tegenstribbelende NSC-ministers en bezorgde Eerste Kamerleden gewoon in het scenario dat nu eerst helemaal moet worden uitgerold.
Niemand op het Binnenhof die in Wilders’ hoofd kan kijken, dus niemand die weet hoe het nu verder gaat. Minister Faber liet er woensdag desgevraagd geen twijfel over bestaan: er komt geen plan B, want plan A gaat werken: ‘Dit kan gewoon. Deze noodwet kun je gewoon maken.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant