De Italiaanse toerismeminister Daniela Santanchè moet deze maand tweemaal voor de rechter verschijnen. Santanchè, die eerder twee bedrijven had, wordt verdacht van fraude met coronasteun, boekhoud- en faillissementsfraude.
Daniela Santanchè (63), Italiaanse minister van Toerisme en daarnaast ondernemer, heeft betere dagen gekend dan de eerste negen van deze maand. Ze verschijnt daarin namelijk tweemaal als verdachte voor de rechter. Beide zaken draaien om malversaties binnen Santanchè’s drie bedrijven, die zich bezighouden met strategische consultancy en communicatie.
Woensdag begint in Milaan de meest saillante rechtszaak: de partijgenoot van premier Giorgia Meloni staat in het beklaagdenbankje vanwege fraude met coronasteun. In een andere zaak, die vorige week begon, wordt mogelijke boekhoud- en faillissementsfraude onderzocht.
Over de auteur
Rosa van Gool is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan voor de Volkskrant. Zij woont in Rome.
Alle feiten dateren uit de tijd voordat Santanchè aantrad als lid van de regering-Meloni, in oktober 2022, toen ze vanwege haar nieuwe functie een stap terugdeed uit de bedrijven. Toch haalt het verleden haar nu in, want de rechtszaken brengen Santanchè’s positie als minister gevaarlijk aan het wankelen.
In de zaak die dinsdag begint wordt Santanchè er samen met twee anderen, onder wie haar partner, van verdacht de Italiaanse sociale zekerheidsinstantie INPS te hebben bedrogen. Voor dertien van haar werknemers was namelijk een corona-uitkering aangevraagd, terwijl zij ondertussen gewoon voor het bedrijf doorwerkten. De instantie zou daarbij voor 126 duizend euro zijn benadeeld, melden Italiaanse media.
Bij de tweede zaak zijn meer verdachten betrokken. Santanchè staat daar samen met zestien anderen in het beklaagdenbankje, onder wie opnieuw haar partner, maar ook haar zus en nichtje. Volgens het Italiaanse persbureau Ansa zouden er in deze zaak ‘significante verliezen en negatieve resultaten ter waarde van miljoenen euro’s’ verborgen gehouden zijn.
Santanchè is een oude bekende in de Italiaanse politiek. Net als veel van haar collega-bewindslieden maakte ze tussen 2010 en 2011 ook al deel uit van de laatste regering van Silvio Berlusconi, waarin ze onderminister voor de uitvoering van het regeringsprogramma was.
Ze begon haar politieke carrière in 1995 als assistent van de huidige voorzitter van de senaat, Ignazio La Russa, en behoort dus al sinds de jaren negentig tot de absolute inner circle van de partij die tegenwoordig Fratelli d’Italia heet. Via het assistentschap klom ze op tot het parlement, waarin ze van 2001 tot 2008 en van 2013 tot 2018 zitting had.
Haar huidige ministerschap van toerisme is tot nu toe geen onverdeeld succes. Vooral de reclamecampagne Open to Meraviglia oogstte veel kritiek. Het belangrijkste product van de campagne waren een spotje en posters waarop de Venus van Botticelli de hoofdrol speelde. Zij werd gefotoshopt tot moderne influencer met smartphone en spijkerbroek. De campagne was in het buitenland te zien – onder meer op Schiphol – om extra toeristen naar Italië te trekken.
Volgens critici zou de actie, die in Italië tot veel hilariteit leidde, 9 miljoen euro hebben gekost, al lagen de uitgaven volgens Santanchè niet hoger dan 138 duizend euro. De Italiaanse rekenkamer startte vorig jaar een onderzoek naar de kwestie.
Het is ook niet de eerste keer dat Santanchè in aanraking komt met justitie. In september 2009 organiseerde ze een sit-in bij de afsluiting van de ramadan in Milaan. Daar ontstond een opstootje, waarbij Santanchè volgens sommige getuigen de hoofddoek van het hoofd van een vrouw zou hebben proberen te trekken.
Santanchè ontkende de vrouw te hebben aangeraakt, maar werd wel vervolgd voor onrechtmatige demonstratie. In 2013 werd ze daarvoor veroordeeld tot vier dagen gevangenisstraf en een boete van 1.100 euro, met voorwaardelijke schorsing van de straf.
De rechtszaken tegen de toerismeminister komen voor premier Giorgia Meloni op een moeilijk moment, nadat vorige maand ook al haar minister van Cultuur Gennaro Sangiuliano af moest treden. Hij werd in verlegenheid gebracht door een ex-minnares die volhield dat Sangiuliano haar een baan beloofd had. Toen de benoeming niet doorging, maakte zij de affaire uit wraak bekend.
Later deze maand verschijnt ook minister van Infrastructuur en vicepremier Matteo Salvini voor de rechter, in een zaak over het tegenhouden van een ngo-boot met migranten in 2019. Het Openbaar Ministerie eiste zes jaar tegen hem. Waar Meloni zich achter Salvini schaarde en zijn proces afdeed als politiek gemotiveerd, liet ze zich over de zaak van Santanchè tot nu toe amper uit.
In het geval van een veroordeling lijken zowel die stilte als Santanchè’s positie onhoudbaar. Zelf heeft de toerismeminister altijd volgehouden een schoon geweten te hebben. Vorige zomer en afgelopen voorjaar overleefde ze moties van wantrouwen van de oppositie. Ze beschuldigde de media, oppositie en aanklagers vervolgens van een ‘hetze’ tegen haar.
Ook nu verklaart Santanchè nog steeds geen enkele intentie te hebben op te stappen. ‘Jullie zullen mij tot het einde in de regering zien’, verklaarde ze dit weekend tegen Italiaanse media. De komende weken moet blijken of ook premier Meloni nog achter dat voornemen staat.
- Santanchè speelde een bijrolletje als zichzelf, destijds parlementariër, in de film Il trasformista (2002), over een idealistische milieuactivist.
- Ze is auteur van vier boeken, waaronder één over het vroege tijdperk Berlusconi met de titel Sesso, potere e intercettazioni ai tempi del Cav (Seks, macht en afluisteren in de tijd van de Cav. Il cavaliere del lavoro, ‘de ridder van arbeid’, was een eretitel van Berlusconi, red.]
- Santanchè begon haar carrière in de Alleanza Nazionale, voorloper van Fratelli d’Italia. Van 2007 tot 2017 maakte ze een uitstapje naar de partij van Berlusconi, om vervolgens weer terug te keren in de Alleanza Nazionale-Fratelli d’Italia.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant