De terroristische aanslag van 7 oktober werd al snel omschreven als Israëls 11/9. President Joe Biden, die tien dagen na de aanslag naar Israël vloog, tekende daarbij aan dat, voor een land zo groot als Israël, het verlies aan mensenlevens 15 keer zo groot was als het verlies voor de Verenigde Staten op 11/9, toen Al Qaida-terroristen vliegtuigen kaapten om in de Twin Towers en het Pentagon te boren. Voor iemand die de aanslag op de Twin Towers met haar eigen ogen heeft aanschouwd, werd het Israëlische trauma zo scherp samengevat.
Maar een jaar later wordt duidelijk dat de vergelijking met 11/9 ook om andere redenen op haar plaats is. Net als 23 jaar geleden, boekte een anti-migratiepartij na de aanslag een eclatante verkiezingsoverwinning. Net als 23 jaar geleden, dreigt de aanslag tot een schisma in de Nederlandse samenleving te leiden. En net als 23 jaar geleden, zijn het Nederlanders met een migratieachtergrond die het gevoel hebben dat ze er niet bij horen en dat de levens van Arabieren en Afrikanen er niet toe doen.
Historicus Beatrice de Graaf wees er vlak na 7 oktober op dat in tijden van spanning en onzekerheid, de orde onder druk staat. Mensen willen een consistent, kloppend en begrijpelijk beeld van de wereld om hen heen opbouwen. Wanneer conflicten de orde verstoren en de eigen emoties het beeld verder vervuilen, willen mensen de balans zo snel mogelijk herstellen, want die disbalans voelt naar. Daarom onderdrukken ze de gruwelijkheden in het eigen kamp ten gunste van een eenduidig, moreel helder beeld.
De Graaf gaf in haar column een voorbeeld van hoe iemand die opkomt voor onderdrukten en tegen het kolonialisme is, ertoe kan komen de gruweldaden van Hamas te vergoelijken. Iets soortgelijks gebeurt bij mij maar dan ten aanzien van Israël. Hoe gruwelijk de verwoestingen in Gaza ook zijn en hoe hoog het dodental ook is, ik blijf argumenten aandragen waarom het Israëlisch geweld geen genocide is en Israël geen koloniale macht. Ik krijg een knoop in mijn maag bij het zien van de veiligheidsmaatregelen rond Joodse instellingen.
Over de auteur
Heleen Mees is columnist van de Volkskrant. Eerder promoveerde ze op de Chinese economische groei. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Voor de meeste mensen is het moeilijk om zowel het Israëlische als het Palestijnse narratief in hun hoofd te houden. De historicus Yuval Noah Harari vergeleek het in een interview in The Atlantic met een spoedeisende hulp waar triage plaats vindt. Als de dokter aandacht aan de ene patiënt besteedt, dan zullen ze die patiënt waarschijnlijk behandelen en niet de andere patiënt. Dus gaat de andere patiënt harder schreeuwen, zodat hij aandacht van de dokter krijgt. Maar de eerste patiënt voelt dat als een aanval op zichzelf, omdat het repercussies heeft. Hij dreigt niet behandeld te worden.
Hassnae Bouazza beschrijft in haar column in NRC hoe ze radicaliseert door de westerse reactie op en berichtgeving over de surrealistische mensenrechtenschendingen door Israël. Marcel Levi maakt zich in zijn column in Het Parool juist kwaad over de verheerlijking van Hezbollah-leider Hassan Nasrallah in het NOS Journaal. Asha ten Broeke en Elma Drayer gedragen zich in deze krant als de patiënten die op de spoedeisende hulp van Harari om het hardst om aandacht roepen.
Beatrice de Graaf adviseerde een jaar geleden om, in plaats van anderen onze hang naar consistentie op te dringen, het discomfort als gevolg van de disbalans die we ervaren in stilte te dragen en compassie te tonen met de slachtoffers aan beide zijden. Maar nu er een schisma dreigt in de Nederlandse samenleving, is die houding niet toereikend. Het verdriet, de woede en onmacht die ik zie bij mensen die ik hoogacht, zoals Hassnae Bouazza, Nadia Moussaid en Nadia Bouras, zijn daarvoor te groot.
Het optreden van de Palestijnse Rula Daood en de Joodse Alon-Lee Green in het televisieprogramma Buitenhof vond ik in dit verband inspirerend. Zij betoogden dat mensen in een conflict een kant kiezen en vervolgens steeds radicaler worden door aan hun eigen gelijk vast te houden. Terwijl, het radicaalste wat je nu kunt doen, is voor vrede pleiten. Je kunt aan je eigen gelijk vasthouden of voor vrede pleiten, maar niet allebei.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant