D66 roept woensdag de Tweede Kamer op: leg in de wet vast dat politieke partijen ook intern democratisch moeten zijn. Een partij met één lid, zoals de PVV, is dan niet langer toegestaan.
Het was een van de opvallende momenten in het debat over de regeringsverklaring, begin juli. NSC-leider Pieter Omtzigt merkte daarin op: ‘Ik vind het van belang, zeg ik tegen de heer Wilders, dat partijen hier ook intern democratisch zijn.’
PVV-leider Geert Wilders, zittend in zijn bankje, nam niet de moeite op te staan, maar riep wel vilein tegen zijn nieuwe coalitiegenoot: ‘Waar bemoei je je mee?’
Op het verzoek van SP-voorman Jimmy Dijk die woorden ook in de microfoon uit te spreken, ging Wilders niet in. ‘Daar bestaat kennelijk geen behoefte aan’, concludeerde Kamervoorzitter Martin Bosma (ook PVV) kortaf.
De organisatiestructuur van de PVV zal ook bij de komende behandeling van de Wet politieke partijen (WPP) ongetwijfeld onderwerp van gesprek zijn. Die behandeling wacht nog op het advies van de Raad van State, waar het wetsvoorstel sinds april ligt.
Het is een heikel onderwerp, want de vrijheid van vereniging is een groot goed in Nederland. Vandaar dat de komende WPP een verbod op een partij alleen gerechtvaardigd acht als zij ‘een daadwerkelijke en ernstige bedreiging voor de grondbeginselen van de democratische rechtsstaat’ vormt.
De eenmanspartij van Wilders voldoet aan de eis dat een politieke partij een vereniging moet zijn. Maar Wilders is enig lid, met daarnaast een stichting als rechtspersoon waarin Wilders het ook voor het zeggen heeft. Dat helpt niet bij wat, volgens Omtzigt, in een politieke partij van groot belang is: ‘tegenspraak’.
D66-Kamerlid Joost Sneller dient daarom deze week bij de begroting van Binnenlandse Zaken een motie in, met als strekking dat in de WPP ‘minimale materiële vereisten aan de interne partijdemocratie’ moeten staan. ‘De formele eis dat een politieke partij een vereniging is, blijkt een lege huls te kunnen zijn als het enige lid een ledenstop afkondigt’, zegt Sneller. ‘Dan moet je in de wet die formele eis ook inhoudelijk invullen.’
De nieuwe WPP is geadviseerd door de Staatscommissie parlementair stelsel uit 2018, en door opeenvolgende ministers (Kajsa Ollongren van D66 en de CDA’ers Hanke Bruins Slot en Hugo de Jonge) nader uitgewerkt. NSC-minister Judith Uitermark zal straks de verdediging van de wet op zich nemen, maar daar wil Sneller niet op wachten. ‘Als dragende organisaties in onze democratie moeten partijen zich ook zelf houden aan de spelregels van de democratie.’
In het wetsvoorstel staan al wel vereisten over de transparantie van politieke partijen. Ze moeten inzicht geven in hun financiën, hun interne organisatie en hun manier van adverteren. Ook moeten ze duidelijk zijn over hoe ze kandidatenlijsten samenstellen en het partijbestuur samenstellen. ‘Als we nu ook deze aanvulling alvast afspreken, dan kunnen de wetgevingsambtenaren dit nog zorgvuldig verwerken voordat we in beide Kamers tot behandeling overgaan’, aldus Sneller.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant