De elektrische deelscooter is het symbool van moderne stedelijke mobiliteit, maar de groene voertuigen van GO Sharing worden inmiddels op straat achtergelaten en geveild. Gaat het wel goed met de tot voor kort zo succesvolle sector?
‘Zit er nog spanning in de accu?’ vraagt Joris (56) – ‘liever geen achternaam’ – aan een medewerker, terwijl hij een van de felgroene scooters inspecteert. Het is dinsdagochtend en handelaar Joris, gehuld in een oranje veiligheidshesje, wandelt door een loods op een industrieterrein in het Brabantse Zevenbergen waar een veiling wordt gehouden van deelscooters. Honderden kartonnen dozen staan uitgestald tussen verweerde oranje klapstoeltjes, die doen denken aan een verlaten voetbalstadion. ‘Als ik ze voor een leuke prijs kan krijgen, kan ik een paar knaken verdienen.’
Joris bezoekt de loods om de elektrische deelscooters van GO Sharing te bezichtigen, om ze eventueel te kopen en door te verkopen. Driehonderd van zulke voertuigen gaan deze dag onder de hamer bij veilinghuis Ritchie Bros. De groene scooters zijn sinds 2017 een vertrouwd gezicht in veel Nederlandse steden, maar GO Sharing verkeert in zwaar weer.
Na veelbelovende jaren van groei rommelt het op de deelscootermarkt. Onlangs kondigde GO Sharing aan zich terug te trekken uit elf Nederlandse steden. Het bedrijf blijft alleen nog actief in Amsterdam en Haarlem. De stap volgt op het eerdere vertrek, twee jaar geleden, van de aanbieder uit 33 steden die niet winstgevend genoeg waren. Deze aftocht van GO Sharing laat sporen na. In Den Haag bleven tientallen scooters achter in woonwijken. Ook in Tilburg zijn enkele voertuigen blijven liggen.
Felyx en Check blijven zo in veel gemeenten over als de laatste aanbieders van deelscooters. Felyx introduceerde in 2017 als eerste aanbieder 108 elektrische deelscooters in Amsterdam. Concurrentie volgde snel. In 2019 meldde GO Sharing zich op de markt met 168 scooters in Eindhoven. In datzelfde jaar betrad ook Check het toneel met 400 scooters in Rotterdam.
De deelscooter werd snel populair onder gebruikers en ook investeerders zagen potentie in deze nieuwe markt. Felyx, GO Sharing en Check trokken miljoenen euro’s aan kapitaal aan, waardoor zij hun vloot konden uitbreiden en zich in steeds meer steden konden vestigen.
Maar inmiddels komen de grenzen in zicht. Sinds 1 januari 2023 geldt een helmplicht, wat de populariteit van het vervoermiddel geen goed heeft gedaan. Gemeenten hebben de regels aangescherpt omdat ze last hebben van rondslingerende scooters. Er gelden nu limieten voor het aantal aanbieders en scooters in de stad. En investeerders die snel winst wilden zien, verloren hun geduld en draaiden de geldkraan dicht.
Twee jaar geleden sprak GO Sharing nog over een mogelijke terugkeer naar enkele van de 33 steden, maar die doorstart kwam niet van de grond. ‘De financier van GO Sharing – de Turkse scooterverhuurder BinBin – heeft de stekker eruit getrokken’, legt manager Michel Talla van veilinghuis Ritchie Bros uit. ‘Ze vroegen ons om de scooters te verkopen.’ Het noodlijdende Felyx werd dit jaar verkocht aan de Spaanse branchegenoot Cooltra. Dit was nodig om de continuïteit van het bedrijf te waarborgen.
Met het wegvallen van GO Sharing is Check, de aanbieder met de meest voorzichtige strategie van uitbreiding, in één klap marktleider geworden, met ongeveer 4.200 scooters. Op de tweede plek staat Felyx met ongeveer 3.500 scooters, GO Sharing is nu derde met minder dan 1.000 voertuigen.
Of de Nederlandse markt groot genoeg is voor deze drie spelers moet blijken. ‘Voor de deelscootermarkt is het belangrijk dat de scooters op de juiste plekken staan en dat ze efficiënt worden verplaatst naar de meest ideale locaties. Degene die dat het beste weet te organiseren, zal de winnaar zijn’, zegt ING-specialist deelmobiliteit Erik Slaaf.
Het probleem is volgens hem dat de aanbieders van deelscooters zich beperken tot slechts één vorm van mobiliteit. ‘Het zou wellicht verstandig zijn om deelscooters te integreren met andere vormen van mobiliteit, zoals deelfietsen of het openbaar vervoer. Op die manier kan de markt groter worden en meer gebruikers aantrekken.’
Uit een raming van deelmobiliteit-onderzoeker Fluctuo blijkt dat de totale Nederlandse deelscootermarkt in 2023 31 miljoen euro waard was. De gemiddeld negenduizend scooters maakten in dat jaar acht miljoen ritjes. Naar verwachting zal de waarde van de deelscootermarkt dit jaar tussen de 22 en 25 miljoen liggen, een teruggang dus.
Die is te zien in de loods in Zevenbergen. De scooters die GO Sharing heeft besteld, maar die door het afschalen nooit gebruikt zullen gaan worden, staan er nu als bouwpakketten. De voertuigen, inclusief het bijgeleverde contactslot en alarmsysteem, moeten wel nog in elkaar gezet worden. Een handleiding, één A4-tje met een viertal stappen, zit op de voorkant van de kartonnen doos geplakt.
‘Ze komen rechtstreeks vanuit de Vmoto-fabriek in China’, vertelt veilinghuis-manager Talla. ‘Normaal gesproken start de scooter via een app, maar die werkt nu niet meer. Daarom heb ik in overleg met de importeur onderdelen besteld waarmee de scooter ook zonder app te gebruiken is. Ik krijg dagelijks tientallen telefoontjes van geïnteresseerden. Vooral van Fransen en Spanjaarden.’
Sinds de coronapandemie worden de veilingen online gehouden. ‘Bieden kan al vanaf 1 euro, maar ik verwacht dat ze veel meer gaan opleveren’, vertelt Talla. Afgelopen week gingen de scooters per tien onder de hamer. Uiteindelijk zijn ze alle driehonderd verkocht, volgens de manager een boven verwachting goed resultaat. Wat ze hebben opgeleverd, wil hij niet zeggen.
Heeft handelaar Joris ook nog een paar scooters op de kop getikt? ‘Nee, in de voorrondes was de prijs al boven mijn gestelde maximum van 400 euro per scooter. Als particulier komt er boven op de prijs en veilingkosten ook nog eens 21% btw, die ik niet af kan wentelen’, zegt hij. ‘Uiteindelijk zijn ze er allemaal rond de 650 à 700 euro uitgegaan. Maar voor mij, met de intentie om ze snel door te verkopen, is dat een te kleine marge.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant