Niet zozeer meer, maar wel heftigere en zich grilliger gedragende orkanen: dat is wat wetenschappers verwachten op een opwarmende aarde. Orkaan Milton, die afraast op Florida, past volledig in dat beeld. Net als trouwens ex-orkaan Kirk, die donderdag Europa bereikt.
Zo dook Milton schijnbaar op vanuit het niets: een gewone tropische storm, die ‘belachelijk snel’ aanzwol tot een orkaan uit de vijfde en zwaarste categorie, zegt orkaanexpert Nadia Bloemendaal (KNMI, VU Amsterdam). ‘Ik zag op internet zelfs al discussie, of we misschien niet een nieuw woord nodig hebben voor dit soort gebeurtenissen.’
Volgens het boekje is een ‘snel intensiverende’ orkaan een orkaan waarvan de windsnelheid in een etmaal 55 kilometer per uur (30 knopen) toeneemt. Orkaan Milton trok tussen zondag en maandag liefst 139 kilometer per uur (75 knopen) in windsnelheid aan. ‘Dat is wel heel erg veel’, zegt Bloemendaal. ‘Het komt in de buurt van orkaan Otis, die oktober vorig jaar Acapulco trof.’ Die ging van 30 naar 95 knopen in een etmaal tijd.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech.
Boosdoener: het extreem warme zeewater in de Mexicaanse Golf. ‘Vanaf 27 graden Celsius kunnen orkanen ontstaan en op gang blijven. En het zeewater is daar momenteel 30, 31 graden Celsius. Dat is gewoon allemaal energie voor die orkaan.’ Motor achter orkanen is immers opstijgende, waterdamprijke lucht vanuit zee, die opstijgt in het ‘oog’, en vervolgens als een soort draaimolen uitwaaiert.
De verwachting is dat Milton wat afneemt in kracht, voordat hij woensdagavond aan land gaat bij Tampa, in Florida. Maar ‘laat je daardoor niet misleiden’, waarschuwt Bloemendaal. Vooral de stormvloed, geschat op wel 4,5 meter hoogte, is extreem gevaarlijk. Helemaal omdat de kust bij Tampa zeer ondiep is: een recept voor torenhoge golven.
‘Orkaan Katrina zwakte in 2005 ook af van kracht 5 tot kracht 3. Toch zorgde die voor een stormvloed van 8,6 meter hoogte in New Orleans’, brengt Bloemendaal in herinnering. ‘De hoogste stormvloed die we ooit gezien hebben.’
Dat Milton tien dagen volgt na orkaan Helene, is volgens Bloemendaal toeval. ‘Toen Helene aan land ging, waren er al weermodellen die aangaven dat er nog een storm kon komen. Ja, en als je als storm dan die bak heet zeewater voor je neus hebt liggen, kan het hard gaan.’
Op dezelfde dag dat Milton naar verwachting Florida bereikt, krijgen we in West-Europa de resten van orkaan Kirk op bezoek. Dat zal vooral in Frankrijk en Duitsland zorgen voor veel wind en regen, is de verwachting. Volgens de laatste weermodellen blijft Nederland redelijk buiten schot. Afgelopen weekeinde was Kirk nog een orkaan van de vierde categorie.
Afzwaaiers vanuit de orkaangebieden – ook dat is een fenomeen dat we op een opwarmende wereld vaker zullen zien, zegt Bloemendaal. Door de opwarming van de aarde warmt de zee immers op, en kunnen orkanen noordelijker (en op het zuidelijk halfrond, zuidelijker) komen dan voorheen. ‘De orkaan kan zich langer in leven houden. En als-ie maar sterk genoeg is, kan hij ook helemaal hierheen komen.’
Treffend voorbeeld is orkaan Ophelia, die in 2017 afgezwakt tot een zogeheten ‘extratropische storm’ Ierland bereikte. Orkanen in de Noordzee achten experts overigens vrijwel onmogelijk. Al zijn er computermodellen waarin zo’n ‘Hollandse orkaan’ met extreme pech wel degelijk het Kanaal weet te bereiken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant