Frankrijk stond aan de wieg van het huidige Libanon. Die bijzondere band blijkt ook uit de steun die de Fransen het land nu toezeggen. ‘Libanon mag geen nieuw Gaza worden’, waarschuwde president Emmanuel Macron dit weekend. Hij riep op tot een embargo op wapenleveranties aan Israël.
Wapens alleen kunnen Israël geen veiligheid bieden, zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, maandag op bezoek in Jeruzalem. ‘Militair succes kan geen substituut zijn voor politiek perspectief.’
Zijn oproep tot een diplomatieke oplossing om de gegijzelde Israeli’s thuis te brengen, volgt op een weekend van spanningen tussen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Franse president Emmanuel Macron. Laatstgenoemde riep zaterdag op tot een embargo op wapenleveranties aan Israël, voornamelijk gericht aan de Verenigde Staten.
Over de auteur
Eline Huisman is correspondent Frankrijk voor de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Met Frankrijk initieerden de VS eind september een plan voor een 21-daagse wapenstilstand in het Midden-Oosten. Dat de Amerikanen ondertussen de grootste wapenleverancier van Israël blijven, is in de woorden van Macron ‘niet erg consistent’.
De oproep tot een boycot leidde tot woede bij premier Netanyahu, die op voorhand uithaalde naar landen die aan de boodschap gehoor zouden geven: ‘Israël zal winnen, met of zonder hun steun, maar hun schande zal voortduren, lang nadat de oorlog gewonnen zal zijn.’
De Franse diplomatie in het Midden-Oosten heeft nadrukkelijk aandacht voor Libanon en voor steun aan het Libanese volk, meer dan bij andere westerse landen. Twee dagen na de dood van Hezbollah-leider Hassan Nasrallah bezocht buitenlandminister Barrot hoofdstad Beiroet, waar hij verklaarde dat Frankrijk ‘in de moeilijkste momenten’ schouder aan schouder staat met Libanon.
President Macron sprak in een persoonlijke boodschap van ‘gevoelens van broederschap’ voor Libanon, en ook de Franse premier Michel Barnier benadrukte in zijn openingsspeech voor het Franse parlement de bijzondere band met het land dat Frankrijk ‘zo dierbaar en nabij is’.
Frankrijk, dat aan de wieg stond van het huidige Libanon, koestert al eeuwenlang een speciale band met het land. Dat gaat terug tot de middeleeuwse kruistochten, toen de Franse koningen zich opstelden als beschermheer van de christenen in het gebied dat nu Libanon heet. Later, in 1860, was het keizer Napoleon III die met zijn leger tussenbeide kwam in de strijd tussen de katholieke maronieten en islamitische druzen.
Écht innig werd de band toen Frankrijk na het uiteenvallen van het Ottomaanse rijk het mandaat kreeg over het gebied dat tegenwoordig Syrië en Libanon bestrijkt. Vanaf de geboorte van Libanon in 1920 tot aan 1943 stond het land onder Frans mandaat. Dat het op termijn onafhankelijk zou worden, was op voorhand voorzien – een groot verschil met de voormalige Franse koloniën die nog altijd een gespannen relatie onderhouden met Frankrijk.
De Franse positie van beschermheer bleef ook na de onafhankelijkheid in stand. Sinds de jaren tachtig bezochten alle Franse presidenten Libanon minstens een keer in hun ambtstermijn. Vooral Chirac stond bekend om zijn liefde voor het land en de cultuur. De Franse president rekende voormalig premier Rafik Hariri, die in 2005 werd vermoord, tot zijn vrienden. Onder Chiracs leiding hielp Frankrijk mee aan de wederopbouw van het land na de burgeroorlog waaraan in 1990 een einde kwam.
Ook onder Macron blijft de Franse diplomatie in het Midden-Oosten een balansoefening waarbij het minder rigoureus de kant van Israël kiest dan veel bondgenoten. Zo had Frankrijk in de afgelopen jaren ook diplomatiek contact met Hezbollah, vanuit de overtuiging dat de beweging onmisbaar is voor stabiliteit in de regio.
Na de explosie in de haven van Beiroet in 2020 bezocht Macron in een mum van tijd Libanon, waar hij zich onder het volk mengde en uithaalde naar de politiek leiders van het land die zich moesten ‘schamen’. Frankrijk initieerde internationale hulpcampagnes voor het land en heeft onlangs opnieuw een hulpconferentie aangekondigd voor Libanon en voor de Libanese troepen aan de grens met Israël.
Toch wordt de Franse oproep tot een wapenembargo in de Franse media nu geïnterpreteerd als teken van de al langer tanende Franse invloed in Libanon. In het land zelf is weinig hoop dat Frankrijk iets kan betekenen. De Franse Midden-Oostenspecialist Fabrice Balanche noemde Macrons oproep in de eerste plaats een communicatie-oefening: ‘Nu de president op het binnenlandse toneel aan macht verliest, moet hij bestaan op het internationale toneel.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant