Een deel van de Tweede Kamer, waaronder coalitiepartij NSC, waarschuwt voor een sterke toename van mestfraude nu melkveehouders hun koeienmest niet meer kwijt kunnen. De linkse oppositie vraagt om versterking van het toezicht, maar landbouwminister Femke Wiersma wil dat niet toezeggen.
Dit werd maandag duidelijk tijdens het Kamerdebat over de nieuwe Meststoffenwet van Wiersma (haar plan van aanpak van de mestcrisis). De landbouwwoordvoerder van NSC en oud-melkveehouder Harm Holman waarschuwde zijn Kamergenoten wat er gaat gebeuren als Wiersma’s maatregelen niet genoeg zoden aan de dijk zetten en de Europese Commissie Nederland niet opnieuw een gunst verleent.
‘Ik heb vroeger als veehouder zelf gezien wat er gebeurt in een situatie waarin boeren met mest blijven zitten die ze niet op eigen land kunnen uitrijden en die ze tegen enorme kosten moeten laten afvoeren. In dat geval dreigt er een grote faillissementsgolf onder veehouders, maar waarschijnlijker is dat de sector zijn toevlucht neemt tot grootschalige fraude. Als boeren op het randje van faillissement verkeren, gaan ze creatieve oplossingen bedenken.’ Oftewel: ze rijden hun overtollige mest illegaal uit en sjoemelen in hun wanhoop met hun mestboekhouding om dat te verdoezelen.
Over de auteur
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
Alles over politiek vindt u hier.
Niet alleen Holman, maar ook VVD’er Thom van Campen en de meeste oppositiepartijen vinden dat Wiersma een ‘Plan B’ moet maken voor het geval haar mestcrisisplan volgend jaar te weinig vruchten afwerpt om een koude sanering in de Nederlandse veehouderij te voorkomen. Het slagen van het crisisplan van Wiersma is namelijk sterk afhankelijk van het succes van de lopende stoppersregelingen voor veehouders die dicht bij natuurgebieden zitten. Daarop hebben tot nu toe ongeveer vierhonderd boeren ingetekend, voornamelijk varkenshouders. Intekenen kan nog tot eind dit jaar.
Wiersma rekent erop dat minstens 65 procent van deze belangstellenden ook daadwerkelijk binnen twee jaar stopt. Die aanname is cruciaal. Als er minder boeren stoppen, is de kans groot dat Nederland eind volgend jaar niet aan de normen van de Europese Commissie voldoet. In dat geval resteert er maar één oplossing: de BBB-minister moet bijna alle Nederlandse veehouders dwingen hun veestapel (beperkt) in te krimpen en een aantal dieren vervroegd te laten slachten.
Boerenpartij BBB is mordicus tegen verplichte krimp van de veestapel, maar dit kan dus toch het resultaat zijn als de gedroomde opbrengst van Wiersma’s maatregelen tegenvalt. De Raad van State adviseerde Wiersma’s ambtsvoorganger Piet Adema zijn mestcrisisplan aan te scherpen, omdat Adema’s plan niet stevig genoeg zou zijn om aan de Brusselse eisen te voldoen. Wiersma’s plan is een afgezwakte vorm van dat plan-Adema, dus dat gevaar is nu nog groter.
Tijdens het Kamerdebat over haar plan zegt Wiersma, geconfronteerd met deze kritiek, dat ‘dit nu eenmaal het maximale is wat ze van de sector kan vragen’. Haar belangrijkste maatregel – naast de al bestaande vrijwillige uitkoopregelingen – is het afromen van ‘dierrechten’ (het recht een bepaald aantal dieren te houden) bij verkooptransacties tussen melkvee-, pluimvee- en varkenshouders. De opbrengst daarvan is ook onzeker.
Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) en Sandra Beckerman (SP) zijn net als NSC bang dat boeren op grote schaal illegaal mest gaan uitrijden als Wiersma’s beleid de groeiende druk op de mestmarkt niet snel genoeg verlicht. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en toezichthouder op de mestmarkt NVWA waarschuwen daar ook voor. De NVWA waarschuwt ook dat de dienst nu niet genoeg capaciteit heeft om goed te kunnen handhaven.
Ouwehand en Beckerman vragen Wiersma per motie om het budget van de NVWA te verhogen teneinde de verwachte stijging van de mestfraude te kunnen bestrijden. Wiersma wil dit tijdens het debat niet beloven. Ze zegt alleen dat ze ‘met de NVWA in gesprek is’. Het nieuwe kabinet heeft op Prinsjesdag juist een bezuiniging op de NVWA en RVO ingeboekt, hoewel mestfraude – illegale mestdumping – al heel lang een groot probleem is in de landbouw.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant