Jeruzalem heeft een gloednieuw herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de Hamas-aanval op 7 oktober. Twee weken geleden werd het onthuld door de burgemeester van de hoofdstad, in gezelschap van de Israëlische president, Isaac Herzog. Toen ging het over ‘de woorden, de tranen, de verhalen en de pijn van de families’, in dit monument zou je hun verdriet terugzien.
Het monument voor 7 oktober? Dat staat ergens vlakbij de Knesset, het parlementsgebouw, tegenover de Nationale Bibliotheek. Maar de taxichauffeur weet van niets en Google Maps al evenmin. Elke bewegwijzering naar de hoofdstedelijke gedenkplaats ontbreekt.
Dan, in een stoffige berm, half verscholen achter hekken van een bouwplaats, pal naast een bushalte, sta je er ineens toch voor. Een roestkleurig ensemble, de vorm doet nog het meest denken aan een opengesneden aubergine. De naam zet aan tot overpeinzing: dit is Israëls Iron Swords War Memorial.
Hier worden op de 7 oktober vermoorde burgers herdacht, voor zover ze binding hadden met Jeruzalem. In het roestige staal staan ook namen gegraveerd van militairen die later tijdens de oorlog in Gaza zijn omgekomen.
Het monument kijkt uit op een vervallen speeltuin. Naar de bedoelingen van de ontwerper kunnen we alleen raden. Een gedachte zou kunnen zijn dat deze gedenkplaats zo min mogelijk moet opvallen en geen bezoekers hoeft te trekken. Nauwelijks vindbare IJzeren Zwaarden als veilige keuze in een verdeeld land.
Op loopafstand, aan de andere kant van de Nationale Bibliotheek, zitten in de schaduw van een boom vijftien mensen in een cirkel. Ze doen iets dat in Jeruzalem in deze dagen geldt als moedig en opvallend: ze demonstreren. Voor vrijlating van de gegijzelden die nog steeds in Gaza gevangen zitten, ruim zestig lijken er na een jaar nog in leven.
Premier Netanyahu, zeggen ze, doet niets om de gegijzelden naar huis te halen. Hun vrijlating komt hem niet uit, want dat zou de bodem wegslaan onder de voortzetting van de Gaza-oorlog. Dan zou er zomaar ruimte kunnen ontstaan voor kritische reflectie op de blunders die hij maakte rond 7 oktober.
De oorlog in Libanon? Op zichzelf is er niks mis mee om Hezbollah van de kaart te bombarderen, vinden ze hier. Maar waarom moet dat juist nu, precies een jaar later, alsof het een bliksemafleider is? Vanwege alle aandacht voor Libanon is het nu in hun beleving stiller dan ooit rond de gegijzelden.
‘In het leger hebben wij allemaal geleerd: je laat niemand achter’, zegt Roni Meretz. Toch is dat wat er met de gegijzelden gebeurt, gewone burgers die uit hun bed gesleurd werden. Ze is in hongerstaking, daarvoor neemt ze vakantiedagen op, hoe zou dat anders moeten?
Haar dochter had een vriendin in de door Hamas overvallen kibboets Be’eri. De vader van dat meisje is gegijzeld. De terroristen deelden genânte foto’s van hem. ‘Ik zei tegen mijn dochter: dat is bewijs dat hij nog leeft, je zult zien, dit duurt maar een paar dagen. Nu zit hij daar al een jaar.’
Orly Segev is bevriend met een van de gegijzelden. Zijn zoontje van nu 13 kwam na ruim een maand vrij. Het kind moest in gevangenschap ‘Koranteksten lezen in vreselijke video’s’, hij worstelt daar nog mee. ‘Ik weet niet of het iets uitmaakt dat ik hier zit, maar ik voel me dan beter.’ Ze vraagt zich af: wat kunnen lezers van een Nederlandse krant hiermee? Ze hoopt op ‘sympathie’ en ‘empathie’.
Wat zeg je, is hier in Jeruzalem een monument voor de slachtoffers van 7 oktober, één straat verderop? De mensen onder de boom hebben daar geen idee van. Echt waar, hoe kan het, dat monument moet dan goed verstopt zijn.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant