Het conflict voor vandaag ligt al klaar. Op maandag 7 oktober, de dag waarop het gigantisch geëscaleerde conflict in Gaza een jaar geleden begon, zal het op het radio en tv ongetwijfeld veel gaan over al het leed dat tot nu toe berokkend is, over de geopolitieke ingewikkeldheid van de situatie en over de historische gevoeligheid van het conflict. Maar waar het vermoedelijk hoofdzakelijk over zal gaan: over de sit-ins op stations, en de vraag of die vandaag wel te verdedigen zijn.
Wie we daarvoor mogen bedanken: de VVD, die dit perspectief de afgelopen dagen zorgvuldig construeerde. En de media die hun frame bereidwillig overnamen, kennelijk dankbaar voor een microrel om deze oneindig ingewikkelde situatie toe te reduceren.
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Het begon vrijdagavond al bij Dit is de Dag op Radio 1. Daar mocht Rachel Denneboom, VVD-fractievoorzitter uit Deventer, de brief die zij en vier andere fractievoorzitters donderdag naar de NS stuurden motiveren in een gesprek met sit-inorganisator Marieke Stam. In hun brief eisen de VVD’ers een verbod op sit-ins, die aandacht vragen voor Palestijnse slachtoffers. Volgens Denneboom speelt daarbij een ‘moreel aspect’ en ook een ‘kwestie van fatsoen’. Stam antwoordde dat ze de gevoeligheid begreep, ‘maar ik hoor hem richting de andere kant te weinig’.
Die reactie, of überhaupt een tegengeluid, was verder afwezig bij de media die de brief afgelopen weekend aangrepen als nieuwsbericht. (Eervolle vermelding naar Hart van Nederland, met de kop: ‘Door NS toegestane sit-ins antisemitisch’.) Dilan Yesilgöz trok zondagochtend bij WNL hoogstpersoonlijk de eindsprint richting sit-inverontwaardiging, in de vorm van steun aan de brief. Yesilgöz liet een betekenisvolle stilte vallen nadat Rick Nieman aan haar voorlas dat het toestaan van sit-ins ‘neerkomt op het faciliteren van antisemitisme’. Om vervolgens te concluderen: ‘Het is wel wat het is, laten we eerlijk zijn.’
Als Yesilgöz echt eerlijk was, was ze transparant over wat ze met dit soort uitspraken doet: het Gaza-conflict verkleinen tot een voorspelbare mise-en-place, waarmee de VVD eerst escalatie voorkookt om vervolgens zogenaamde de-escalatie te kunnen opdienen in de vorm van kritiek op een zelf opgetuigde zondebok. Een situatie creëren waarin Nederlandse demonstranten en ons spoorwegnetwerk als medeschuldig kunnen worden weggezet aan leed dat meer dan 3.000 kilometer verderop plaatsheeft.
‘Poeh’, antwoordde de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema, toen zij zondag bij Buitenhof moest reageren op Yesilgöz’ uitspraak. De voormalig minister van Justitie zet met haar uitspraken vooral lokale bestuurders klem, zei ze vervolgens. Mensen die op 7 oktober demonstreren maken gebruik van hun demonstratierecht. Door de sit-ins vooraf al te criminaliseren, weet je dat daaromtrent woede zal ontstaan.
Yesilgöz vroeg zich bij WNL vlak na haar uitspraken over de sit-ins hardop af waarom het toch zo moeilijk is om gezamenlijk een front te vormen tegen terreur. ‘Hoe kan het in hemelsnaam zijn dat het zo gepolariseerd is?’ Het enige zinnige antwoord op zoveel zelfverkozen blindheid is inderdaad: poeh.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant