Tijdens de zoektocht naar kamers weren Nederlandse studenten buitenlandse studiegenoten met teksten als ‘Dutch only’ in hun kameradvertenties. Juridisch is het een grijs gebied. ‘Als ik er emotioneel even doorheen zit, wil ik liever in het Nederlands kunnen vertellen wat er aan de hand is.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De ‘kamer’ waarin de Kroatische Toni (18) op dit moment verblijft, beslaat niet meer dan 5 vierkante meter. Geen ramen, alleen een matras op de grond. Elke ochtend als ze haar ogen opent, kijkt ze uit op een witte cv-ketel. Zeker anderhalve maand al fungeert deze stookruimte van een huis in Tilburg als noodoplossing voor de eerstejaarsstudent psychologie.
Dat Toni (geen achternaam, uit angst voor verdere uitsluiting) nog steeds geen kamer heeft gevonden terwijl haar studie al is begonnen, geeft haar stress. Tijdens de colleges blijft ze scrollen op haar telefoon op zoek naar woonruimte. ‘Hierdoor kan ik me niet focussen op datgene waarvoor ik hier ben, namelijk mijn studie.’
Over de auteur
Sebas van Aert is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De woningnood onder studenten is groot in heel Nederland. Vorig collegejaar was er een tekort van ruim 23 duizend kamers, een aantal dat naar verwachting nog iets zal toenemen. Buitenlandse studenten krijgen vaak te maken met een extra barrière: kameradvertenties met de toevoeging ‘Dutch only’ of ‘no internationals’. De advertenties zijn geplaatst door Nederlandse studenten die liever geen buitenlanders in hun studentenhuis willen.
‘Het voelt een beetje alsof we bij de poort al worden weggestuurd’, zegt de Filipijns-Duitse Lara Chris (18), die dit jaar eveneens is gestart aan Tilburg Universiteit. Volgens haar doen veel buitenlandse studenten moeite om Nederlanders en hun cultuur te leren kennen, maar ‘nog voordat we zijn aangekomen, voelen we ons al niet welkom’.
Volgens Dave Bekkering van meldpunt Discriminatie.nl worden internationale studenten uitgesloten bij grofweg twee derde van de kameradvertenties op Facebook – het belangrijkste platform voor kamerzoekers. ‘Ongastvrij, onbeschoft en xenofoob’, is zijn oordeel.
Desondanks zijn bij het discriminatiemeldpunt in de laatste vijf jaar hoogstens tien meldingen ontvangen over ‘Dutch only’-advertenties. Dat is in de ogen van Bekkering geen indicatie dat buitenlandse – en Nederlandse – studenten zich niet storen aan het uitsluiten van internationale studenten. Zij weten alleen niet dat er zoiets bestaat als dit meldpunt.
Een andere reden, denkt Bekkering, is dat buitenlandse studenten weinig hebben aan een melding. ‘Het levert ze niet automatisch een kamer op.’
Discriminatie op grond van nationaliteit is verboden. Tegelijkertijd mogen Nederlandse studenten meestal zelf bepalen wie hun nieuwe huisgenoot wordt. Vooralsnog is onduidelijk of zij bij die zoektocht bepaalde discriminerende eisen mogen stellen, zegt Bekkering. ‘Het is juridisch een grijs gebied. Jurisprudentie is er nog niet.’
Dit ligt anders als de huisbaas beslist om geen buitenlandse studenten toe te laten. ‘Om een discriminatiezaak te laten beoordelen door het College voor de Rechten van de Mens, moet sprake zijn van een zakelijke relatie’, aldus Bekkering. ‘Die is er niet tussen twee huurders, maar wel tussen huurder en verhuurder.’
Vorige zomer is de Wet goed verhuurderschap in werking getreden, die gemeenten een grotere rol moet geven in het voorkomen van woningdiscriminatie. ‘De suggestie wordt gewekt dat we hiermee ‘Dutch only’ zouden kunnen uitbannen’, zegt Bekkering. Dat is een illusie; in het leeuwendeel van de gevallen komt de eis voort uit de wens van de studenten en niet van de verhuurder. Hierdoor zijn de handhavingsmogelijkheden van de gemeenten beperkt.
In de afgelopen twintig jaar is het aantal buitenlandse studenten in het Nederlandse hoger onderwijs flink toegenomen, waardoor Nederlandse studenten meer concurrentie hebben gekregen op de woningmarkt. Op dit moment studeren er volgens voorlopige cijfers van het CBS ongeveer 128 duizend internationals in Nederland, ten opzichte van zo’n 122 duizend in het vorige studiejaar.
In de komende acht jaar wordt verwacht dat deze groep studenten met 3,2 procent per jaar groeit, hoewel het kabinet inzet op een daling en 300 miljoen euro per jaar wil besparen door buitenlandse studenten te weren.
Dat de vraag naar een kamer groot is, merken ook Nora (22), Sam (22) (geen achternamen, uit angst als discriminerend te worden gezien) en hun vier medehuurders. Samen zijn zij op zoek naar een nieuwe huisgenoot voor hun vrouwelijke studentenhuis in Breda. Onmiddellijk na het plaatsen van de kameradvertentie ontplofte hun mailbox; in twee dagen tijd ontvingen ze zeker zeventig reacties.
Om niet alle mails te hoeven doorspitten, besloten ze zich specifiek te richten op Nederlandstalige meiden. Sam: ‘Door de enorme vraag naar studentenkamers moeten we helaas groepen uitsluiten’.
Dat geen voorkeur wordt gegeven aan internationale studenten heeft vooral te maken met de taalbarrière, zeggen ze. ‘Ik vind het soms ingewikkeld om Engels te praten’, vertelt Nora in een van de kamers van het meidenhuis. ‘Ik kan en doe het wel, maar als ik er emotioneel even doorheen zit, wil ik liever in het Nederlands kunnen vertellen wat er aan de hand is.’
De meiden denken dat het beter is voor de sfeer in hun studentenhuis als iedereen dezelfde taal spreekt. ‘Als Nederlanders onder elkaar ga je toch snel Nederlands met elkaar praten, waardoor je ongewild de international gaat buitensluiten’, zegt Sam. ‘We kunnen wel met z’n allen naar het Engels switchen, maar als buitenstaander merk je dat dat geforceerd is.’
Mogelijke cultuurverschillen spelen volgens Nora geen rol in de keuze om niet samen te wonen met een internationale student. ‘Als huisgenoten moet je je hoe dan ook aanpassen aan elkaar, omdat iedereen uit een andere regio komt en een andere opvoeding heeft gehad. Dat is niet per se anders met een buitenlandse student.’
‘Ik begrijp dat je je op je gemak wilt voelen in je huis’, zegt Lara, die net als Toni begrip heeft voor de beweegredenen van Nederlandse studenten. ‘Je wilt omringd worden door mensen met wie er geen taal- of cultuurbarrière is.’ Of dat een rechtvaardiging is voor uitsluiting, betwijfelt ze. ‘Uiteindelijk is het gewoon discriminatie.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant