Regeringspartij NSC wil onderzoek laten doen naar de toegenomen euthanasiewens onder jongeren. Het Kamerlid Rosanne Hertzberger signaleert een riskante verschuiving in het aantal jongeren onder de dertig jaar dat hun leven wil beëindigen vanwege ernstig psychisch lijden.
‘Het lijkt erop dat er echt iets aan het verschuiven is’, zei NSC-Tweede Kamerlid Rosanne Hertzberger zaterdag tegen Nieuwsuur over de toenemende euthanasiewens onder jongeren. ‘Dat vinden wij riskant.’ Het NSC-Kamerlid diende afgelopen vrijdag een initiatiefnota in over de kwestie in de hoop hier een politieke discussie over los te trekken.
Precieze cijfers over euthanasieverzoeken zijn er niet. Wel zijn er gegevens van het Expertisecentrum Euthanasie, dat artsen en patiënten ondersteuning biedt bij euthanasie. In 2022 ontving dit centrum 206 euthanasieverzoeken van jongeren wegens uitzichtloos psychisch lijden. In 2023 waren dat er 322.
Het aantal ingewilligde verzoeken steeg eveneens. In 2020 ging het nog om vijf jongeren die zozeer psychisch in de knel zaten dat ze euthanasie pleegden, vorig jaar waren dat er 22. ‘Die toename is vrijwel volledig toe te schrijven aan vrouwen onder de dertig jaar’, schrijft Hertzberger in haar nota.
Deze trend vraagt volgens het NSC-Kamerlid om ‘grondig onderzoek’ naar de oorzaken van de stijging en mogelijk preventieve maatregelen. NSC pleit in elk geval voor een mediarichtlijn zoals die nu ook al voor zelfmoord geldt. De media berichten vrijwillig zeer terughoudend over zelfmoordpogingen en laten details vaak achterwege. Ook wordt altijd verwezen naar de 113-zelfmoordpreventielijn.
Hertzberger hoopt nu op eenzelfde houding bij euthanasiewensen. Zij denkt dat ‘sensationele berichtgeving over euthanasie onder jongeren’ kan leiden tot kopieergedrag.
‘We weten heel goed dat er bij suïcides een besmettingseffect optreedt’, aldus het NSC-Kamerlid in Nieuwsuur. ‘Maar ook bij euthanasie signaleren psychiaters dat er na media-aandacht golven aan euthanasieverzoeken zijn, met name van jonge mensen.’
Het Expertisecentrum Euthanasie onderschrijft deze gedachte, al haken er volgens het centrum ook weer velen af na een eerste gesprek. Psychiater Sisco van Veen, gepromoveerd op euthanasie bij psychisch lijden, zegt dat het nog niet zeker is wat de trend van een toenemende doodswens onder jongeren verklaart, maar toont zich tegenover Nieuwsuur in elk geval ook een voorstander van terughoudende berichtgeving. ‘Media-uitingen hebben echt een effect op mensen die worstelen, dus die mediacode vind ik een goed initiatief.’
Tot zover lijken de meeste experts het met elkaar eens. Dat geldt niet voor het tweede voorstel van NSC, om het probleem van een toenemende doodswens bij jongeren te tackelen.
In haar initiatiefnota wijst Hertzberger op de problemen binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), zoals lange wachtlijsten en personeelstekorten, die bijdragen aan gevoelens van uitzichtloosheid bij jongeren. Ze pleit daarom voor een beter functionerende GGZ, maar ook voor ‘meer onderzoek naar alternatieven voor euthanasie, zodat jongeren op tijd de hulp krijgen die ze nodig hebben.’
Vooral die laatste zin baart D66 zorgen. De oppositiepartij vreest dat NSC er op lange termijn op uit is om de toegang tot euthanasie te beperken. ‘Het lijkt onschuldig, maar NSC zet bewust het recht op euthanasie onder druk’, zegt D66-leider Rob Jetten op X. ‘We vochten er jaren voor, en stap voor stap wil Rosanne Hertzberger dit recht afbreken. Ze zal D66 op haar pad vinden.’
Psychiater Van Veen hoopt eveneens dat de nota van NSC niet een eerste aanzet blijkt te zijn om euthanasie voor psychische klachten te gaan verbieden. ‘Psychische patiënten zijn nooit uitbehandeld. Toch moeten we soms kunnen zeggen: Dit is uitzichtloos lijden.’
Nu NSC een initiatiefnota heeft geschreven om het onderwerp van euthanasie onder jongeren te agenderen, zal het kabinet hier binnenkort een reactie op moeten geven. Daarna zal de Tweede Kamer erover debatteren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant