De Democratische Republiek Congo is zaterdag zijn eerste vaccinatiecampagne begonnen tegen het mpox-virus. Er moet echter scherp worden gekozen, want er is een tekort aan vaccins.
Mpox, voorheen bekend als apenpokken, grijpt snel om zich heen in Centraal-Afrika. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) spreekt sinds deze zomer van een noodsituatie van internationaal belang: het hoogste alarmniveau. Vaccinaties zijn een belangrijk onderdeel van de strategie om het virus in te dammen, maar de vraag is of er genoeg naar Afrika gaan.
Congo is verreweg het zwaarst getroffen land: hier zijn 30 duizend verdachte en bevestigde gevallen geregistreerd, het werkelijke aantal besmettingen ligt waarschijnlijk hoger. Bijna duizend patiënten zijn er gestorven.
De vaccinatiecampagne in Congo ging van start met een feestelijke ceremonie in een ziekenhuis in de oostelijke stad Goma. Het ministerie van Volksgezondheid van Congo waarschuwt echter dat de schaal beperkt is. Het meer dan 100 miljoen inwoners tellende land beschikt momenteel over 265 duizend vaccins, al zijn er meer onderweg. Een beperkt aantal inwoners kan zich dus laten vaccineren.
Congo zal dan ook scherp kiezen, zegt viroloog Nicaise Ndembi van de Afrikaanse gezondheidsorganisatie CDC in een interview met Nature. Hij noemt onder meer contacten van besmette patiënten en mensen die extra risico lopen vanwege hun beroep, zoals vrachtwagenchauffeurs en sekswerkers. Zaterdag kregen ziekenhuismedewerkers de eerste vaccinaties. De vaccinatiecampagne is gefocust op de zwaarst getroffen provincies.
Twee weken geleden werden in Rwanda al een paar honderd mensen aan de grens met Congo gevaccineerd. Nigeria begint binnenkort ook met vaccineren.
Congo is afhankelijk van vaccindonaties door rijkere landen. In augustus zei de Congolese gezondheidsminister Roger Kamba voor zijn land zo’n 3,5 miljoen vaccindoses nodig te hebben om het virus een halt toe te roepen. In totaal zijn er meer dan 5 miljoen vaccins aan Afrikaanse landen toegezegd, waarvan ruim de helft door Japan.
Nederland doneert 13.200 vaccins, tegen de zin van minister Fleur Agema (Volksgezondheid) in. Zij wilde alle ongeveer 100 duizend vaccins die Nederland heeft liggen als ‘veilige voorraad’ in opslag houden. Dat terwijl het RIVM en haar eigen ambtenaren hadden geadviseerd dat Nederland ruim dertienduizend vaccins beter kan doneren, mede vanwege hun beperkte houdbaarheid. De Tweede Kamer dwong vorige maand af dat Agema de vaccins alsnog zou sturen.
De Afrikaanse gezondheidsorganisatie CDC hamerde er donderdag tijdens een briefing op dat het virus nog lang niet onder controle is. Vooral in de Congolese hoofdstad Kinshasa ziet de organisatie een risico op een grote uitbraak.
Mpox gaat al decennia rond in Afrika. In 2022 was er al sprake van een epidemie. Ook Nederland kreeg toen te maken met een maandenlange uitbraak, waarbij het virus bij ruim duizend mensen werd vastgesteld.
Mede door het ontstaan van een nieuwe, besmettelijkere variant is de situatie nu nog ernstiger. Deze variant, 1B gedoopt, is nog niet in Nederland aangetroffen. Onzeker is nog hoe effectief de bestaande vaccinaties zijn tegen variant 1B.
Mensen kunnen het virus, dat zich kenmerkt door pijnlijke blaasjes, overdragen via fysiek contact. Dat maakt dat het zich minder snel verspreidt dan luchtwegvirussen, zoals het coronavirus.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant