De olieprijs spuit omhoog door het conflict in het Midden-Oosten. Na maanden van dalingen steeg de prijs afgelopen week het snelst in anderhalf jaar tijd.
Angst voor een mogelijke Israëlische aanval op Iraanse olie-installaties als vergelding voor de raketaanval van vorige week, maakt de markt nerveus. Iran is een grote olieleverancier en het eventueel wegvallen van diens aanbod zet de prijs onder druk.
De olieprijs steeg vrijdag zo snel dat de Amerikaanse president Biden zich genoodzaakt zag Israël op te roepen geen aanval uit te voeren op de Iraanse oliesector. Zijn woorden hadden een dempende werking, maar konden niet voorkomen dat een vat olie inmiddels ruim 78 dollar kost.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de energietransitie en de impact daarvan op het dagelijks leven. .
De laatste maanden stond de prijs juist onder druk, en schommelde rond de 70 dollar, vooral doordat er minder vraag was door grootverbruiker China, dat kampt met een haperende economie.
Door de groeiende onrust steeg de prijs van een vat Brent olie vorige week met 8 procent – de grootste toename sinds begin 2023. Dat de prijs niet is geëxplodeerd, is volgens marktkenners mede te danken aan de beschikbare overcapaciteit bij andere landen van het oliekartel Opec.
Met name Saoedi-Arabië heeft de productie het afgelopen jaar kunstmatig beperkt door de oliekraan een beetje dicht te draaien, in een poging de prijs op te stuwen. Die strategie mislukte, omdat de vraag naar de fossiele brandstof verder daalde en er met name in de Verenigde Staten veel olie wordt geproduceerd.
Intussen is de productiecapaciteit van Opec zo groot, dat het een eventueel wegvallen van de Iraanse capaciteit in theorie volledig kan absorberen. Niettemin zijn oliehandelaren nerveus, omdat wereldwijde olievoorraden laag zijn en een kleine verstoring in de aanvoer al snel tot tekorten kan leiden.
Iran kan dagelijks ongeveer 3 procent van de wereldwijde vraag produceren, ofwel ruim 3 miljoen vaten. Opec en Rusland hebben in theorie ruimte voor ongeveer 5 miljoen vaten. In het Westen gelden sancties op Russische olie, maar veel van de fossiele brandstof vindt zijn weg naar andere landen, zoals China en India.
Ook de gasprijs is de afgelopen dagen verder gestegen, eveneens uit angst voor uitbreiding van het conflict. Als Qatar, een belangrijke producent van vloeibaar aardgas, wordt meegezogen, verliest met name Europa een belangrijk deel van de aanvoer van aardgas.
Sinds de Russische inval in Oekraïne is dit land weggevallen als Europees hofleverancier. Voor de oorlog kwam ongeveer 40 procent van alle aardgas uit Rusland. Een groot deel hiervan is vervangen door vloeibaar aardgas dat per schip wordt aangevoerd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant