‘Financieel activist’ Pieter Lakeman eist dat het OM oud-ING-baas Ralph Hamers vervolgd voordat er zaken verjaren. Deloitte heeft volgens een klokkenluider steken laten vallen bij controles in het onderwijs.
Ook al komt de uitslag van zijn kort geding pas over twee weken, toch is Pieter Lakeman al de winnaar van de week. Door een zaak aan te spannen waarin hij vervolging van voormalig ING-bestuursvoorzitter Ralph Hamers eiste, heeft de particulierste financiële waakhond van Nederland de mogelijke witwaspraktijken die onder Hamers’ verantwoordelijkheid werden gedoogd opnieuw in de schijnwerpers gezet.
Lakeman vroeg vrijdag bij een civiele rechter in Den Haag dat het Openbaar Ministerie zo snel mogelijk een strafzaak begint tegen Hamers. Dit om te voorkomen dat de mogelijk door hem gepleegde strafbare feiten (waaronder ‘gewoontewitwassen’, het vergrijp dat zwart geld systematisch door de bancaire wasmachine werd geleid) verjaren.
Even terug in de tijd. Nadat ING was beschuldigd van ontoereikend toezicht, trof de bank in 2018 een schikking met het OM van 775 miljoen euro. Lakeman eiste daarop in 2020 via een zogeheten artikel-12-procedure bij het Gerechtshof ook een strafrechtelijk onderzoek naar topman Hamers. Het Hof ging daarin mee.
Vrijdag, bijna vier jaar later, bleek voor het eerst wat er sindsdien is gebeurd. Het OM startte een onderzoek waarna de verdediging van Hamers met meer dan honderd ontlastende getuigen op de proppen kwam, verspreid over de hele wereld. ‘Vertragingstactieken’, aldus Lakeman. ‘Gewoon zorgvuldige waarheidsvinding’, aldus de advocaat van Hamers. Hoe dan ook: het OM heeft er 23 gehoord, en zegt nu voor het einde van het jaar een besluit te nemen over het al dan niet vervolgen. Het gaat Lakeman allemaal niet snel genoeg, en de mogelijkheid dat het OM Hamers niet gaat dagvaarden bevalt hem evenmin. Maar deze duidelijkheid is alvast winst.
Een andere plek waar de kantjes er nogal lijken te zijn afgelopen de laatste jaren is accountantskantoor Deloitte. Niet alleen doet toezichthouder AFM ook bij hen onderzoek naar examenfraude (net als bij branchegenoot KPMG), daarnaast bleek deze week dat de boekhouders van Deloitte waarschijnlijk steken hebben laten vallen bij hun controles van onderwijsinstellingen.
Wat nou weer?
In het begin deze week verschenen Transparantieverslag van Deloitte, zo zag Het Financieele Dagblad, staat dat een klokkenluider in september melding heeft gemaakt van ‘afwijkingen van de interne procedures’ rond enkele controles van de Onderwijsinspectie. Deze inspecteurs zouden van Deloitte niet de juiste informatie hebben gekregen om de door Deloitte goedgekeurde jaarverslagen van onderwijsinstellingen goed te kunnen controleren.
Klinkt misschien klein, maar dat is het niet. Net als bedrijven hebben scholen en universiteiten administraties waarin miljoenen omgaan. Overheidsbijdragen zijn, bijvoorbeeld, gestoeld op het aantal leerlingen. Wie daarmee sjoemelt, krijgt meer geld. Accountants moeten erop toezien dat dat niet gebeurt, door controle van de boekhouding. De Onderwijsinspectie controleert op zijn beurt met steekproeven of de accountants dat goed doen.
Niet dus, aldus de klokkenluider. Het is het spiegelbeeld van de examenfraude: waar toen de antwoorden van de examens uitvoerig intern werden gedeeld, lijken deze boekencontroles juist angstvallig verstopt te zijn.
Volgens Deloitte gaat het om ‘een beperkt aantal gevallen’, is de AFM gewaarschuwd, en is er meteen een intern onderzoek gestart.
Dat kan wel even duren. Over het vorig jaar gestarte maar nog altijd niet afgeronde onderzoek naar de examenfraude zei bestuursvoorzitter Hans Honig begin september dat hij ‘zorgvuldigheid prioriteit geeft boven snelheid’. Goed dat er in elk geval iets zorgvuldig gebeurt.
In deze rubriek beoordeelt de economieredactie personen uit het bedrijfsleven die de afgelopen week een succes boekten of tegenslag te verduren kregen.
Source: Volkskrant