NSC lijkt zich voorlopig neer te leggen bij een extra miljardenbezuiniging op ontwikkelingshulp, die niet in het coalitieakkoord staat en die de partij niet steunt. Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) heeft die maatregel zonder overleg genomen.
Tijdens een Kamerdebat over de overheidsfinanciën klaagde financieel woordvoerder Tjebbe van Oostenbruggen deze week dat zijn fractie zich overvallen voelt door Heinens besluit. In het hoofdlijnenakkoord hebben de coalitiegenoten weliswaar afgesproken om vanaf 2027 jaarlijks 2,4 miljard euro te bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking, maar Heinen heeft daar eigenhandig nog eens 250 miljoen bovenop gedaan.
Het budget voor ontwikkelingssamenwerking is sinds 1975 gekoppeld aan het bruto nationaal inkomen (bni). Als dat stijgt – dat is in de meeste jaren zo – stijgen de overheidsuitgaven aan ontwikkelingshulp vanzelf mee. Deze indexatie werd twee keer per jaar doorgevoerd.
Over de auteur
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
Alles over politiek vindt u hier.
Maar Heinen heeft in zijn eerste begroting op eigen houtje besloten de koppeling met het bni los te laten. Dit deed hij om een andere bezuinigingsafspraak uit het hoofdlijnenakkoord te realiseren, namelijk de 1 miljard euro structureel op de asielopvang.
In een notitie uit augustus leggen Heinens ambtenaren hem uit dat die besparing niet gehaald wordt, tenzij hij extra bezuinigt. Ze leggen hem een politieke keuze voor: of 250 miljoen euro extra besparing inboeken op asiel, of de bni-koppeling schrappen. In de kantlijn van de notitie schrijft Heinen met pen zijn beslissing: ‘niet koppelen’.
De rest van het kabinet is daarmee akkoord gegaan, maar NSC verkeerde blijkbaar in de waan dat het schrappen van de indexatie eenmalig zou zijn. De partij wil dat de koppeling met het bni in stand blijft en in het voorjaar gewoon weer wordt toegepast.
Heinen maakte tijdens het debat echter duidelijk dat de VVD (en vrijwel zeker ook de PVV) niet meer automatisch wil indexeren. Volgens Heinen moet hierover in het voorjaar opnieuw een besluit worden genomen. Met andere woorden: als NSC de koppeling volgend jaar wil herstellen, dan moet de partij daarover met de coalitiegenoten onderhandelen.
Van Oostenbruggen blies in eerste instantie hoog van de toren. Woensdag zei hij in de Tweede Kamer dat de NSC-fractie ‘niet blij’ is met de ontkoppeling. ‘Dit staat niet in het hoofdlijnenakkoord en het staat ook niet in de financiële paragraaf. Het is ook niet aan bod gekomen in de augustusbesluitvorming en het is ook niet daarbuiten besproken met onze fractie. We hebben onze zegen gegeven aan de Miljoenennota 2025, maar niet om het basispad voor de jaren daarna op deze wijze aan te passen.’
Zijn fractiegenoot Femke Zeedijk, voor wie de maatregel naar eigen zeggen ‘totaal uit de lucht kwam vallen’, zei eerder in Trouw dat ze het kabinet per motie zou vragen de ontkoppeling ongedaan te maken. ‘We zullen de regering oproepen die indexering in de Voorjaarsnota alsnog toe te passen en de bedragen dus te corrigeren.’
Maar NSC lijkt de kwestie niet op de spits te willen drijven. Van Oostenbruggen nam donderdag genoegen met het antwoord van minister Heinen, die zei dat het kabinet dit voorjaar een nieuw besluit neemt en de koppeling dan eventueel kan herstellen. Daar moet dan wel financiële ruimte voor zijn, zei hij er meteen achteraan. Bovendien moeten de coalitiepartners ermee instemmen.
De CU, GL-PvdA, D66 en de SGP vroegen Van Oostenbruggen daarom een motie te steunen die het kabinet oproept de koppeling te herstellen. De NSC’er liet donderdag in het midden of zijn fractie dinsdag voor de motie zal stemmen. De kans lijkt klein, want interim-fractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven zei vrijdag tegen de Volkskrant: ‘We gaan de motie nog in de fractie bespreken, maar het lijkt erop dat we voldoende toezeggingen hebben gekregen van de minister van Financiën’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant