Vrijwel de hele oppositie hekelt het kabinetsbesluit om een beslissing van het vorige kabinet terug te draaien en niet alsnog een groep Afghaanse bewakers terug te halen. Omdat niet alle informatie waarom de Kamer gevraagd had tijdig beschikbaar was, wordt het debat later voortgezet.
Het besluit van het demissionaire kabinet om een beperkt aantal bewakers alsnog hierheen te halen, volgde uit een breed gesteunde motie van Kati Piri (GroenLinks-PvdA), die grote meerderheid kreeg in de Kamer en ook gesteund werd door drie van de vier huidige coalitiepartijen: VVD, NSC en BBB. Maar de BBB was gisteren afwezig bij het debat en de VVD spreekt nu van ‘zorgvuldige overwegingen’ om toch niets te doen.
Christianne van der Wal (VVD) zei verder dat de bewakers in kwestie ‘laag geprioriteerd’ waren, en ‘niet te screenen’. Ook vroeg ze zich af of ze wel aantoonbaar gevaar lopen. Jan Paternotte (D66) zei moeite te hebben met de term ‘laag geprioriteerd’. ‘Veel andere landen (onder meer het Verenigd Koninkrijk , Australië en Finland, red.) haalden deze mensen wel. Ze hebben in wachttorens gestaan, aan de poort, bij de ambassade. Zij hebben voor onze veiligheid gevaar gelopen.’
Isa Kahraman (NSC) slaagde er in bijna een uur debatteren donderdag niet in duidelijk te maken wat zijn partij ervan vindt, behalve dat er ‘duivelse dilemma’s’ in het spel zijn en dat Kahraman twijfelt of gesproken kan worden van een ‘ereschuld’ aan deze Afghanen. Met die laatste inschatting volgde hij de woorden van zijn partijgenoot en minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp, die al vóór het debat tegen RTL Nieuws zei dat er ‘heel goed was nagedacht’ over het besluit, en dat het de ‘verkeerde terminologie’ is om te spreken van een ereschuld. Veldkamp: ‘Ik ga niet overstag.’
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Maar NSC is volgens veel partijen juist wél overstag gegaan, gezien de eerdere kritische opstelling van partijvader Pieter Omtzigt in dit dossier. Deze draai werd ontkend door Kahraman, die zei dat zijn partij slechts steun had uitgesproken voor meer onderzoek naar de resterende Afghaanse bewakers.
De oppositiepartijen maakten gehakt van het korte briefje van het kabinet waarin het besluit zonder verdere motivering werd teruggedraaid, en dat begeleid was door een nota waarin uitgebreid wordt voorgerekend hoe duur de opvang per Afghaan zou kosten. In diezelfde nota wordt ook getoverd met aantallen, waardoor er volgens dit kabinet – in plaats van de beperkte groep die inclusief kerngezin maximaal neerkomt op duizend personen – opeens toch weer het cijfer 4.600 opduikt.
‘Een kil briefje inclusief kostenplaatje dat mogelijk het doodvonnis voor deze oud-medewerkers tekent’, zei Piri. ‘Spreadsheet-politiek in zijn kilste vorm’, is het volgens Derk Boswijk (CDA). Dat het besluit ‘juridisch kwetsbaar’ is, zoals Don Ceder (ChristenUnie) opmerkte, bleek donderdag al uit de ambtelijke adviezen die zeer kort voor aanvang van het debat naar de Kamer werden gestuurd.
Dat de Kamer niet alle communicatie tussen de departementen over dit besluit kreeg, alsmede de vele open vragen die er zijn, deed de Kamer uiteindelijk besluiten het debat op een later tijdstip voort te zetten. ‘Het gaat tenslotte om mensenlevens’, aldus Piri.
De terugkeer van hogere schattingen over te brengen Afghanen deed de oppositie denken aan de toenmalige staatssecretaris Broekers-Knol, die ten tijde van de evacuatie schermde met mogelijk ‘honderdduizend Afghanen’ die wellicht geëvacueerd zouden moeten worden – een opmerking waarvoor ze later haar excuses moest maken.
Raymond de Roon (PVV) zei dat zijn partij geen last had van morele dilemma’s in deze en sprak van een ‘goede beslissing’. ‘Wij willen niet nog meer buitenlanders in Nederland die op de een of andere manier moeten worden opgevangen. Wij voelen ons niet speciaal verbonden met hun lot.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant