Met bijna drie miljoen volgers op TikTok is het dwergnijlpaardje Moo Deng een internationale hit. Haar dierentuin in het oosten van Thailand tracht ondertussen de vele fans in toom te houden. ‘Alle kenmerken van het dier zorgen ervoor dat we haar schattig vinden.’
Bezoekers van de Thaise dierentuin kijken over het stenen muurtje naar Moo Deng, momenteel een van de populairste dieren op social media. Ze ligt heerlijk te ontspannen aan de rand van haar verblijf, maar de rust is van korte duur.
Is het een onbezonnen daad, of meent een bezoeker dat hij na het betalen van zijn toegangskaartje recht heeft op meer actie van het dwergnijlpaardje? In ieder geval kantelt iemand boven het muurtje een fles water om en de waterstraal landt boven op Moo Deng, die verschrikt opspringt.
De Khao Kheow Open Zoo in het oosten van Thailand zag zich genoodzaakt maatregelen te nemen: bewakingscamera’s en een beveiliger bij het verblijf en de aankondiging van juridische stappen tegen mensen die zich niet weten te gedragen. Ook zijn er speciale bezoekregels ingesteld voor wie Moo Deng wil zien. Het baby dwergnijlpaard trekt maar liefst vijf keer zoveel bezoekers naar de dierentuin. Vanwege de drukte mogen fans Moo Deng nog maar vijf minuten zien, in groepen van dertig tot vijftig personen. Wie het dwergnijlpaardje langer wil bewonderen, kan terecht bij de livestream.
Moo Deng werd op 10 juli 2024 geboren. Haar naam, Thais voor ‘springend varken’, is een verwijzing naar het gelijknamige Thaise varkensvleesgerecht. Toepasselijk, want volgens haar verzorgers is ook Moo Deng erg ‘springerig’.
Het dier dankt haar bekendheid aan dierenverzorger Atthapon Nundee, die besloot video’s van haar te delen. ‘Op het moment dat ik Moo Deng geboren zag worden, stelde ik mezelf tot doel haar beroemd te maken’, vertelde hij aan het Britse dagblad The Guardian. ‘Ik had nooit verwacht dat het zich naar het buitenland zou verspreiden; ik dacht dat ze beroemd kon worden in Thailand, maar niet internationaal.’
Haar internationale bekendheid dankt Moo Deng deels aan een in Bangkok geboren maker van content. Hij vertaalde een peiling voor het kiezen van een naam voor het dwergnijlpaardje in het Engels, teneinde een groter publiek te bereiken. Video’s van bezoekers droegen eveneens bij aan Moo Deng’s roem. Al valt niet uit te sluiten dat ook het karakter van het dier een rol speelt bij haar enorme populariteit, aldus Nundee.
Het dwergnijlpaardje haalt regelmatig streken uit. Zo blijft ze doodleuk voor de voeten van een verzorger liggen wanneer deze haar een stukje wil verplaatsen. Ook is te zien dat ze flink tegenstribbelt als het tijd is voor een bad.
Het dwergnijlpaard is een aparte soort binnen de nijlpaardenfamilie, verwant aan het gewone nijlpaard. Vanwege zijn kleine formaat, bereikt het dwergnijlpaard nog geen kwart van het gewicht van een gewoon nijlpaard. Een volwassen dier is zo’n 80 centimeter hoog, heeft een lengte van 1,4 meter en weegt tussen de 160 en 275 kilogram.
Het dwergnijlpaard leeft voornamelijk op het land in dichtbeboste, waterrijke regenwouden in West-Afrika. Dit leefgebied kan het kleine formaat verklaren: het kleine dwergnijlpaard kan beter tussen bomen door manoeuvreren dan het gewone nijlpaard. Deze leeft in het water, wat het makkelijker maakt om zijn enorme gewicht te dragen.
Dwergnijlpaarden eten graag blaadjes, fruit en gras: voedsel waar Moo Deng zich inmiddels ook aan waagt. Door met de staart te zwaaien verspreiden dwergnijlpaarden hun poep. Zo markeren ze hun territorium.
Moo Deng is een hit, omdat we het dier massaal schattig vinden, zegt Cyriel Pennartz, hoogleraar cognitieve neurowetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Het dwergnijlpaardje beschikt over een aantal kenmerken die volgens hem automatisch iets te weeg brengen in menselijke hersenen.
Deze kenmerken zijn in 1943 beschreven door gedragsbioloog Konrad Lorenz in het zogeheten babyschema, dat de typische uiterlijke eigenschappen beschrijft die een gevoel van zorgzaamheid aanwakkeren. Die theorie leverde Lorenz, samen met twee collega-biologen, een Nobelprijs op.
Moo Dengs grote kop en ogen, haar rondingen en korte dikke poten vallen onder de door Lorens beschreven kenmerken, aldus Pennartz. Ze vertoont ook onhandig gedrag. ‘Die onhandigheid onderdrukt bij ons een angstige of agressieve reactie op een onbekend dier. Alle kenmerken bij elkaar zorgen ervoor dat we haar juist schattig vinden’.
De ‘schattigheidsreactie’ kan via twee hersenroutes tot stand komen, legt Pennartz uit. Het zien en horen van het dwergnijlpaardje stimuleert enerzijds de menselijke behoefte om een schattig wezen te willen verzorgen en beschermen. Anderzijds activeert het een beloningssysteem: het wekt blijdschap op en er komen ‘boodschappersstoffen’ vrij, zoals het ‘knuffelhormaan’ oxytocine.
‘We vinden zo’n babydiertje allemaal schattig, omdat bij iedereen dezelfde mechanismen worden geactiveerd’, aldus Pennartz. Het is één van de redenen waarom mensen massaal naar de dierentuin gaan om een glimp van Moo Deng op te vangen.
Het zijn overigens niet alleen baby’s en jonge dieren die bij ons dit effect oproepen. Ook niet-levende objecten, zoals auto’s, worden soms schattig gevonden. Voorbeelden daarvan zijn de Mini Cooper en de Volkswagen Kever. Door hun ronde vormen en stompe voorkant roepen dat soort auto’s volgens Pennartz eenzelfde soort babyschemareactie in onze hersenen op als het dwergnijlpaardje.
Moo Dengs schattigheidsfactor is volgens van de fans van het dier onbetwist en uit zich onder meer in memes (plaatjes op social media met een grappige boodschap), haakpatronen en cupcakes. Het is zelfs mogelijk je uiterlijk op het dwergnijlpaardje af te stemmen met behulp van make-up tutorials.
Bedreigde diersoort
Pasgeboren dwergnijlpaarden wegen 4,5 tot 6,4 kg en kunnen nog niet zwemmen.
Het dwergnijlpaard is een bedreigde diersoort. Om uitsterving te voorkomen, zijn de dieren onderdeel van het fokprogramma van dierentuinen die lid zijn van de European Association of Zoos and Aquaria.
Om een dwergnijlpaard in het echt te zien, is een bezoek aan Thailand niet nodig. In de Nederlandse dierentuinen Blijdorp en GaiaZoo is de soort ook te bewonderen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant