Daags na de Iraanse raketaanval gaat het hier niet over die ene dode, het nieuws noemt zijn naam niet, waarschijnlijk hebben de meeste mensen in Israël geen idee van zijn bestaan.
In het chicste winkelcentrum van Jeruzalem, Mamilla Mall, glimmend natuursteen, etalages met designerjurken, schattige colbertjes voor kleine jongens, is de sfeer ‘surrealistisch’, zeggen de bezoekers zelf. Je zou bijna gaan denken dat die hele rakettenregen er niet is geweest.
Over de auteur
Ana van Es is rondreizend columnist voor de Volkskrant. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten.
Het is deze week Joods Nieuwsjaar, een feest dat na de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 een jaar van oorlog had moeten afsluiten. Aan de vooravond van deze hoogtijdag vuurde Iran circa 200 raketten op Israël af om de dood van de Libanese Hezbollah-leider Hassan Nasrallah te vergelden. Zo begon in Israël de vakantie: met een sprint naar de schuilkelder.
Minder dan een etmaal later lijkt de rook opgetrokken, families brunchen ontspannen samen, ze doen de laatste inkopen voor de feestdagen. Deze houding, dat is ‘echt Israël’. De luchtverdediging, de Iron Dome, deed zijn werk, de meeste raketten troffen geen doel, je moet door.
Wacht, de familie Grass zet de tassen even neer om makkelijker te praten, zes tassen van Christian Dior, onder meer met nieuwe designkleertjes voor Alexandra van zes en Ezechiel van vier. ‘Retail therapy’, zegt hun moeder Judith, is het beste middel om de doorstane ellende te verwerken.
Toen het luchtalarm klonk, reed de familie Grass op een snelweg buiten de stad. Nergens een schuilkelder te bekennen. Toen de eerste raketten zichtbaar werden, parkeerden ze de auto onder een viaduct en doken een greppel in. Drie kwartier lagen ze in het zand, terwijl boven hun hoofd de ene explosie na de andere klonk. Puin dreunde naar beneden. Kleine Alexandra huilde. ‘Ik dacht dat we dood gingen’, zegt grootmoeder Claire zachtjes. ‘Niet alleen wij volwassenen hè, maar de kinderen erbij.’
Het was een traumatische avond, maar met een goede afloop: in Israël kwam niemand om het leven als gevolg van de Iraanse aanval. Toch viel er een dode. Om zijn verhaal te horen, moet je de stad uit, een half uur rijden over een snelweg langs zandkleurige bergen, in de verte glinstert blauw de Dode Zee, naar Jericho op de Westelijke Jordaanoever.
In Jericho, aan een stoffige straat, bij zo ongeveer de meest aftandse moskee die de Arabische wereld kent, wordt zijn lichaam binnengedragen op een roestige brancard. Zo cynisch als oorlog kan zijn: het enige slachtoffer van de Iraanse wraakactie op Israël is een Palestijn uit de Gazastrook.
Sameh al Assali was 37 jaar en vader van drie zoontjes. Hij komt uit Jabalia, een stad in het noorden van Gaza. Samen met zijn vader werkte hij als bouwvakker in Israël. Na de Hamas-aanval op 7 oktober werd zijn werkvergunning ingetrokken. De Israëlische autoriteiten deporteerden hem met talloze lotgenoten naar de Westelijke Jordaanoever. Werk vinden is hier onmogelijk. Terugkeren naar Gaza ook.
Zijn maten schuifelen langs, mannen in zwarte trainingsbroeken en T-shirts, ééntje deelde een kamer met Sameh op de legerbasis waar ze noodgedwongen bivakkeren. Om de dagen stuk te slaan, deden ze samen kaartspelletjes. Dit is een wereld van armoede, van wachten, van leven aan de verkeerde kant van de geschiedenis.
Toen de raketaanval kwam, gingen de mannen buiten kijken. ‘We waren niet bang’, zegt een van Samehs werkloze lotgenoten. ‘We komen uit Gaza, we zijn het gewend.’ Sterker nog: het voelde als een verzetje. De lichtflitsen aan de nachtelijke hemel, de explosies, ze vonden het hoopvol. Even voelden ze zich iets minder in de steek gelaten. Niemand in de wereld kijkt naar hen om, maar Iran wel.
Vlak voor acht uur op dinsdagavond, een bewakingsvideo filmde het drama, tuimelde een meterslang restant van een raket boven Jericho naar beneden, op het hoofd van Sameh, die op straat stond. ‘We moesten hem identificeren aan de hand van zijn identiteitsbewijs’, zegt zijn vader, Khader al Assali. Zijn eigen zoon herkennen, dat ging niet meer.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant