Het najaar is financieel lekker begonnen voor een hoop werkenden in Nederland. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt donderdagochtend op basis van nieuwe cijfers dat de cao-lonen afgelopen kwartaal flink zijn gestegen, gemiddeld met 6,8 procent, ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar geleden.
Dat is net zo’n hoge stijging als in het laatste kwartaal van vorig jaar, aldus het CBS, en dat was toen al de scherpste stijging in ruim veertig jaar tijd (collega Jan Benjamin schreef daar destijds dit stuk over).
Zo’n driekwart van alle werkenden in Nederland valt onder een cao, en het CBS heeft nu de salarisstijgingen binnen 95 procent van de cao’s in kaart gebracht – het gaat dus om miljoenen werkenden die het qua beloning een stukje beter krijgen. Meteen wel een kanttekening hier: gecorrigeerd voor inflatie is die loonstijging alweer een stukje minder indrukwekkend, want dan blijft er nog maar een gemiddelde loonstijging over van 3,1 procent. Meer loon is natuurlijk leuk, maar als het leven ook een stuk duurder wordt ben je niet altijd enorm veel beter af.
Vooral in de particuliere sector zijn de lonen de afgelopen drie maanden het hardst gestegen, zo blijkt, gemiddeld met 7,3 procent. Dan moet je bijvoorbeeld denken aan de horeca. De gemiddelde salarisstijging bedroeg daar zelfs 10,8 procent, mede als gevolg van de verhoging van het wettelijk minimumloon eerder dit jaar.
De lonen bij de overheid stegen iets minder hard, met 5,4 procent (maar daar was de stijging in het recordkwartaal een jaar geleden weer het hoogst). In de derde ‘hoofdcategorie’ die het CBS noteert, ‘gesubsidieerde instellingen’ (voornamelijk zorginstellingen stegen de lonen met gemiddeld 7,1 procent. in het onderwijs was de stijging afgelopen kwartaal het laagst, 2,1 procent. Maar die sector noteerde vorig kwartaal al een loonstijging van 10 procent.
Een deel van de verschillen heeft logischerwijs te maken met het moment waarop nieuwe cao’s ingaan. Sommige sectoren, zoals het onderwijs, zijn er dus al eerder op vooruit gegaan en profiteren nu minder. Andere hadden afgelopen kwartaal kennelijk nog wat te goed.
Het is de hoogste waardering ooit in Silicon Valley: gisteren maakte OpenAI bekend dat het 150 miljard dollar waard is. Dat bleek na een nieuwe investeringsronde, waarbij het bedrijf ruim 6,6 miljard dollar ophaalde. Onder de investeerders zijn Microsoft en Nvidia. Opmerkelijk, aldus de Financial Times: het bedrijf heeft investeerders gevraagd om niet tegelijkertijd geld te stoppen in concurrenten, zoals xAI, het AI-bedrijf van Elon Musk.
De mega-waardering onderstreept het enorme vertrouwen van investeerders in OpenAI. Met de investeringsronde verandert ook de structuur van het bedrijf, schreef collega Stijn Bronzwaer eind vorige week in een achtergrondartikel over het bedrijf. Daarin schetst hij hoe OpenAI van stichting met goede bedoelingen langzaam is veranderd in een techbedrijf dat geld wil verdienen.
Accountantskantoor Deloitte is de afgelopen twee jaar mogelijk de fout ingegaan bij het informeren van de Onderwijsinspectie met betrekking tot controles die het bij onderwijsinstellingen heeft uitgevoerd. In het maandag geopenbaarde transparantieverslag meldt Deloitte Nederland dat het een intern onderzoek heeft ingesteld, zo ontdekte Het Financieele Dagblad.
Een klokkenluider maakte vorige maand melding van het “afwijken van interne procedures” door Deloitte-accountants “bij het ophalen van gearchiveerde bestanden en voorbereidingen voor inspecties” door de Onderwijsinspectie, zo is te lezen in het transparantieverslag. Deloitte controleert de jaarrekeningen van verschillende onderwijsinstellingen, die van groot belang zijn voor de inspectie.
Deloitte heeft het interne onderzoek ook gemeld bij de AFM. Het is niet het eerste interne onderzoek naar mogelijke misstanden bij het kantoor. Deloitte doet momenteel ook nog onderzoek naar fraude door accountants bij verplichte bijscholingstoetsen. Vorig jaar kwam naar buiten dat sjoemelen bij deze toetsen onder accountants wijdverbreid was.
Het personeel moet harder werken, onderhoud aan vliegtuigen wordt mogelijk uitbesteed, de bouw van een nieuw hoofdkantoor wordt opnieuw uitgesteld, en passagiers moeten betalen voor eten en drinken aan boord: KLM heeft vanmorgen een groot aantal maatregelen aangekondigd om de kosten te verlagen. Op deze manier wil de luchtvaartmaatschappij het bedrijfsresultaat op korte termijn verbeteren met 450 miljoen euro.
De aankondiging is geen verrassing. Eind juli maakte KLM al bekend dat er bezuinigingen zouden aankomen. De Nederlandse luchtvaartmaatschappij publiceerde destijds een „tegenvallend resultaat door hoge kosten”. Aan personeel, materieel en onderhoud was KLM veel meer geld kwijt in het eerste halfjaar van 2024.
Het bedrijf leed daardoor een operationeel verlies van 31 miljoen euro (in het eerste halfjaar 2023 was de operationele winst 125 miljoen). De omzet in het eerste halfjaar was wel gestegen, van 5,6 miljard in de eerste zes maanden van 2023 naar 6 miljard in 2024.
Een greep uit de maatregelen van vanmorgen: de arbeidsproductiviteit moet structureel omhoog met minimaal 5 procent (in 2025) door automatisering, mechanisering, het terugdringen van verzuim en het aanpassen van roosters. KLM wil de piloten flexibeler inzetten op intercontinentale én Europese vluchten; onderhandelingen daarover met de machtige pilotenvakbond VNV lopen.
Alle investeringen worden heroverwogen en uitgesteld, zoals de nieuwbouw van een hoofdkantoor (al uitgesteld na de coronapandemie), maar „de investeringen in onze vloot blijven zoveel mogelijk in stand”. KLM investeert miljarden euro’s in nieuwe, zuinigere vliegtuigen. Die vlootvernieuwing is het belangrijkste argument dat KLM gebruikt in het debat over de overlast van het vliegverkeer op Schiphol.
Een „uitgebreid cateringaanbod” en andere nieuwe producten aan boord moeten minimaal 100 miljoen euro per jaar opleveren. In eenvoudiger taal: passagiers moeten gaan betalen voor eten en drinken aan boord, net als bij budgetmaatschappijen als Ryanair en easyJet. KLM-dochter Transavia laat passagiers sinds kort al betalen voor (extra) bagage. Dat levert de Nederlandse budgetmaatschappij 100 miljoen euro per jaar op.
Nog onbekend is in hoeverre de besparingen arbeidsplaatsen zullen kosten. In een persbericht van donderdagochtend zegt Marjan Rintel, president-directeur van KLM, dat het bedrijf „er alles aan gaat doen om ons netwerk, de dienstverlening voor onze klanten en de werkgelegenheid in stand te houden”. Een woordvoerder van KLM zegt desgevraagd dat schrappen van banen „nu niet aan de orde is”. „We sluiten alleen niks uit.”
Goeiemorgen! Het is 3 oktober en we zijn er weer de hele dag met het economieblog. Gisteren ging het hier veel over de effecten van de oorlog in het Midden-Oosten op de economie, zoals stijgende koersen van defensiebedrijven. Dit houden we ook vandaag weer in de gaten.
Wat zagen we verder vanochtend?
Source: NRC