De Nederlandse politie heeft maandag op last van Zwitserland huiszoeking gedaan in het kantoor van arts Philip Nitschke. Hij is de bedenker van de Sarco, de ‘zelfdodingscapsule’ waarin onlangs voor het eerst een vrouw overleed in Zwitserland.
De huiszoeking vond plaats na een rechtshulpverzoek van de Zwitserse justitie, zo laat het Openbaar Ministerie desgevraagd weten. De politie viel binnen bij het Haarlemse hoofdkantoor van Exit International, de 30 duizend leden tellende beweging die werd opgericht door Nitschke en strijdt voor zelfbeschikking. Daarbij zouden onder meer computers in beslag zijn genomen. Ook sleepte de politie het eerste – niet-functionerende – prototype van de Sarco het pand uit.
Nitschke, een Australische arts die in Nederland woont, werkte de afgelopen twaalf jaar aan de ontwikkeling van de Sarco, waarmee mensen volgens hem ‘snel, vredig’ en in eigen regie kunnen overlijden met stikstofgas. Hij koos Zwitserland als basis, omdat daar hulp bij zelfdoding – onder voorwaarden – is toegestaan. Zo moet iemand wilsbekwaam zijn en moet de hulp altruïstisch zijn. Gebruik van de capsule is volgens de begeleidende organisatie, The Last Resort, daarom gratis: de vrouw betaalde alleen 18 Zwitserse frank voor de stikstof. Wel waren er bijkomende kosten, zoals haar begrafenis.
Hoewel Nitschke er naar eigen zeggen vanuit ging dat aan de voorwaarden was voldaan, dacht de Zwitserse justitie daar anders over. Vlak na het overlijden van de Amerikaanse vrouw in de Sarco werden meerdere mensen opgepakt. Zo arresteerde de politie directeur Florian Willet van The Last Resort, de enige die bij het overlijden aanwezig was. De politie besloot daarnaast ook twee Zwitserse advocaten en een Volkskrant-fotograaf te arresteren. Zij werden twee dagen lang vastgehouden in de gevangenis. Directeur Willet zit nog steeds vast.
Nitschke en zijn vrouw Fiona Stewart, jurist en bestuurder van The Last Resort, waren ten tijde van het overlijden in Duitsland. Om juridische risico’s te beperken volgden zij het proces rond de capsule op afstand.
Het Zwitserse Openbaar Ministerie weigert na vragen van de Volkskrant te zeggen waarom het kantoor van Nitschke werd doorzocht. Ook wil hoofdofficier Peter Sticher niet kwijt hoeveel verdachten er nu precies zijn: hij zegt alleen dat het ‘meerdere’ personen zijn. Het is onbekend of Zwitserland om uitlevering van Nitschke of Stewart heeft gevraagd. Hun advocaat Tim Vis zegt daarvoor geen aanwijzingen te hebben. ‘Het lijkt me te vroeg om daarover te speculeren.’
Nitschke en Stewart zijn volgens advocaat Vis geschrokken van de reactie van de Zwitserse justitie, maar verwachten dat het goed afloopt. ‘Philip en Fiona laten hun handelen al decennialang juridisch toetsen. Dat is hier ook gebeurd. Zij komen goed beslagen ten ijs. Ze hebben er alle vertrouwen in dat dit binnen de grenzen van de Zwitserse wet valt.’
De in beslag genomen goederen van Nitschke zijn nog niet in Zwitserland, zegt hij. ‘Daar moet altijd toestemming voor komen van de Nederlandse rechter, en daar is een procedure voor. Die zullen wij zeker doorlopen.’
Van directeur Willet werd het voorarrest verlengd met drie maanden. Ook bij hem vond huiszoeking plaats. De politie nam daarbij meerdere goederen in beslag. Willet wordt verdacht van het aanzetten tot zelfdoding en het bieden van hulp daarbij.
Volgens Willets advocaat Urs Späti is zijn cliënt ‘compleet onschuldig’. ‘Hier was niets illegaals aan’, zegt hij. Späti stelt dat de Zwitserse justitie altijd een onderzoek begint na een hulp bij zelfdoding. ‘Al heb ik deze intensiteit niet eerder meegemaakt.’ Volgens Späti deed Willet dit ‘zeker niet’ om er rijk van te worden. ‘Ik weet niet wat hij verdiende. Sterker nog: ik weet niet of hij überhaupt al iets verdiende.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant