Na de Iraanse raketaanvallen van dinsdag op Israël, is het wachten op de Israëlische vergeldingsactie. Want dat Israël terug zal slaan lijkt zeker. Mogelijk doelwit: Irans nucleaire installaties. Een tweede optie: de oliesector, de levensader van het Iraanse regime.
Iran heeft ‘een grote fout’ gemaakt en zal er een prijs voor betalen, zei de Israëlische premier Netanyahu dinsdagavond, nadat het regime in Teheran 181 op Israël had afgevuurd. Het was daarmee niet langer de vraag óf Iran voor zijn raketaanvallen zal worden gestraft, maar wanneer.
Het Israëlische leger verzekert dat een afstraffing nabij is. ‘Wij zullen kiezen waar, wanneer en hoe’, aldus een woordvoerder. Bij de Iraanse raketaanval in april, beperkte Israël zich tot één tegenaanval op een luchtmachtbasis ten zuiden van Teheran. Dat leek weinig, maar met de vernietiging van de radar van een S-300-luchtverdedigingssysteem gaf Israël een duidelijke boodschap af aan Teheran: wij kunnen ongezien jullie land binnenkomen en overal toeslaan.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is nieuwsverslaggever van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Volgens Israëlische functionarissen is het een kwestie van dagen alvorens de vergeldingsaanval volgt. Mogelijke doelwitten zijn Iraanse olie-installaties en andere strategische doelen, zo meldt de goed ingevoerde Amerikaanse nieuwssite Axios. Ook uitschakeling van de luchtverdediging zou een optie zijn.
Hoog op Netanyahu’s verlanglijst staat de vernietiging van het Iraanse nucleaire programma. In 1981 en 2007 bombardeerde Israël nucleaire installaties tot in Irak en Syrië. Netanyahu heeft de afgelopen jaren volop gedreigd met een verrassingsaanval op met name de uraniumverrijkingsfabrieken Natanz en Fordow, met als doel te voorkomen dat Iran ’s werelds tiende kernmacht wordt.
Het bleef bij dreigementen, vooral omdat Israël de Verenigde Staten op dit punt niet aan zijn zijde kreeg. Na 2015 – toen Teheran een internationaal akkoord sloot om zijn nucleaire programma aan banden te leggen – leken Israëls kansen om de Iraanse uraniumverrijkingsfabrieken te verwoesten, verkeken.
Sinds de Amerikaanse president Trump in 2018 het internationaal akkoord opzegde, zijn de zorgen over wat Iran uitspookt in de twee nucleaire installaties weer toegenomen. Niet alleen is de verrijking van uranium uitgebreid, ook wordt het opgewerkt naar een hoger niveau.
Vorig jaar waarschuwde IAEA-baas Rafael Grossi dat Teheran over genoeg verrijkt uranium beschikte, zo’n 70 kilo, om ‘meerdere’ kernwapens te maken. In augustus zei het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) dat deze hoeveelheid was gegroeid tot zo’n 165 kilo.
Het gaat om uranium dat is verrijkt tot 60 procent. Voor de productie van een atoombom is hoogverrijkt uranium nodig, tot 90 procent. Deze verdere verrijking zou Iran in dagen of weken kunnen realiseren. Teheran ontkent al jaren dat het een kernmacht wil worden.
Het IAEA kijkt met argusogen naar de activiteiten in Natanz en Fordow. ‘De productie en uitbreiding van de hoeveelheid hoogverrijkt uranium door Iran – de enige niet-nucleaire macht die dit doet – vergroot de zorgen van het IAEA’, aldus de nucleaire waakhond in zijn laatste rapport.
Afrekenen met Natanz, dat deels ondergronds ligt, zou voor de Israëlische luchtmacht geen probleem hoeven te zijn. De verrijkingsfabriek met duizenden centrifuges wordt beschermd door S-300-batterijen van Russische makelij. Maar het moet Teheran zorgen baren dat de S-300 die in april met succes werd aangevallen met een speciale hightech-raket, deel uitmaakte van de verdediging van Natanz. Ook beschikt Israël over zware Amerikaanse bunker buster-bommen van 2.300 kilo.
Een groter probleem voor Israël is Fordow, dat in een berg is gebouwd en verstopt ligt onder 90 meter steen en beton. Iran bouwde deze tweede verrijkingsfabriek mede om een succesvolle vijandelijke aanval op het complex onmogelijk te maken.
Het bestaan van Fordow was een groot geheim, tot de CIA en andere westerse spionagediensten het complex in 2009 ontdekten. In 2012 stond een Israëlische aanval op Fordow en Natanz hoog op de agenda tijdens topoverleg tussen de Amerikaanse president Obama en premier Netanyahu, na toenemende berichten over een mogelijke Israëlische verrassingsaanval.
Militaire deskundigen betwijfelen of Israël in staat is Fordow volledig te vernietigen. Volgens de Amerikaanse denktank CSIS zijn alleen de VS hiertoe in staat met hun zwaarste bunker buster-bom, de 13 duizend kilo zware GBU-57. Israël beschikt niet over die bom en ook niet over de bommenwerper die het projectiel kan afwerpen.
Cruciaal bij een Israëlische actie als deze is ook de hulp van Amerika, variërend van wapens tot inlichtingen. De kans is klein dat Washington, bevreesd als het is voor Iraanse represailles, nu alsnog die steun gaat geven.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant