De secretaris-generaal van de Verenigde Naties is niet langer welkom in Israël. Buitenlandminister Israel Katz schrijft op X dat António Guterres tot persona non grata is verklaard, omdat hij de grootscheepse aanval van Iran gisteren niet ondubbelzinnig heeft veroordeeld.
‘Ieder die de gruwelijke aanval van Iran op Israël niet ondubbelzinnig veroordeelt [...] verdient het niet om voet op Israëlisch grondgebied te zetten’, reageerde de Katz woensdagmiddag. De secretaris-generaal liet dinsdag een korte verklaring uitgaan waarin hij het ‘uitbreiden van het conflict in het Midden-Oosten’ veroordeelde. Tot een harde reactie gericht op Iran kwam het niet.
Het uitblijven van een scherpe respons is tegen het zere been van de Israëlische regering, zo blijkt woensdag. In het bericht op X wrijft Katz Guterres aan dat hij de aanval van Hamas op Israëlisch grondgebied, nu bijna een jaar geleden, nooit stevig zou hebben afgekeurd. ‘Een secretaris-generaal die terroristen, verkrachters en moordenaars van Hamas, Hezbollah, de Houthi’s en nu Iran – de moeder van de mondiale terreur – steunt, zal herinnerd worden als een smet op de geschiedenis van de VN’, haalt hij uit.
Over de auteur
Maartje Geels is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Katz’ harde taal van woensdag is opvallend, maar verre van uitzonderlijk. Kort na het uitbreken van de oorlog riep het land al op tot het ontslag van Guterres. De VN-topman had toen gesteld dat de aanval van 7 oktober niet in ‘een vacuüm’ had plaatsgevonden, maar in het licht moest worden gezien van een ‘56 jaar lange, verstikkende bezetting’. Sindsdien blijven telefoontjes van de secretaris-generaal aan de Israëlische premier Benjamin Netanyahu onbeantwoord, zo onthulde Guterres vrijdag.
Israël is vanaf 1949 aangesloten bij de Verenigde Naties. Sinds de Gaza-oorlog vorig jaar uitbrak staat de diplomatieke verhouding op scherp en komt het geregeld tot harde taal over en weer.
Vrijdag was het ook raak. Tijdens een vergadering van de Veiligheidsraad was het premier Netanyahu die zijn pijlen op de VN richtte. Hij verweet het orgaan toen zijn land ‘oneerlijk’ te behandelen ten aanzien van de Israëlische oorlog in Gaza. Daarnaast deed hij de organisatie af als ‘moeras’ dat doordrenkt is van ‘antisemitisch gal’. Het kwam hem op ontstelde reacties te staan van de VN-vertegenwoordigers in New York.
‘Het voelt alsof de VN Israël heeft verraden’, vatte VN-vertegenwoordiger Daniel Meron de woorden van Netanyahu achteraf samen.
De gespannen verhouding tussen Israël en de VN gaat echter veel verder terug dan oktober vorig jaar. In 2017 deed Netanyahu de VN af als ‘epicentrum van wereldwijd antisemitisme’, een beschuldiging die terugvoert op de resoluties die zowel de Algemene Vergadering van de VN als de Veiligheidsraad behandelden. Die hadden onder meer te maken met de bouw van illegale Israëlische nederzettingen.
Volgens waakhond UN Watch kwam de teller tussen 2015 en 2022 uit op 140 resoluties waarin Israël werd bekritiseerd. In diezelfde periode werden er ‘slechts’ 68 resoluties ingediend die andere landen terechtwezen.
Doorn in het oog van Israël zijn echter niet alleen de resoluties, maar ook aan de VN-gelieerde agentschappen en gerechtelijke organen. Het gaat bijvoorbeeld om UNRWA, de in opspraak geraakte organisatie voor Palestijnse vluchtelingen.
Afgelopen januari beschuldigde het land medewerkers van UNRWA ervan lid te zijn geweest van onder andere Hamas en Islamitische Jihad. Volgens de Israëlische regering had een deel van hen zelfs deelgenomen aan het bloedbad van 7 oktober in Israël.
Daarop zetten meerdere westerse landen de financiering aan UNRWA tijdelijk stop, waardoor de organisatie in financiële problemen raakte. Guterres riep de geldschieters bij herhaling op dat besluit terug te draaien.
Daarnaast kwam Israël op ramkoers te liggen met Francesca Albanese. De VN-mensenrechtenrapporteur roept bondgenoten van Israël al maanden op diplomatieke banden met het land te verbreken en onmiddellijk te stoppen met het leveren van wapens.
Afgelopen maart stelde zij bovendien dat er ‘gegronde redenen’ zijn om aan te nemen dat Israël zich in Gaza schuldig maakt aan genocide. Vorige week suggereerde Albanese dat het VN-lidmaatschap van Israël heroverwogen zou moeten worden, gezien het land ‘geen enkel respect voor de organisatie lijkt te hebben’.
De VN hebben vooralsnog niet gereageerd op het besluit van Israël om Guterres te weren. Volgens The Times of Israel is het bovendien onduidelijk of buitenlandminister Katz die bevoegdheid wel heeft.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant